I SA/Wr 579/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-09-27

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, pomimo ujemnego kapitału własnego i straty w poprzednich okresach, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli posiada środki pieniężne w kasie i generuje znaczące obroty, a koszty sądowe są nieznaczne w stosunku do tych obrotów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże brak dostatecznych środków na ich poniesienie. W przypadku spółki, która odnotowuje znaczne obroty i posiada środki pieniężne w kasie, nawet przy ujemnym kapitale własnym i stracie, poniesienie kosztów sądowych (w tym wpisu od skargi) nie wpływa znacząco na jej dalsze funkcjonowanie i płynność finansową, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości podatku VAT. Wnioskodawca wykazał znaczące straty w poprzednich okresach, ujemny kapitał własny oraz ujemne saldo na rachunku bankowym, ale jednocześnie wysokie obroty, znaczące zobowiązania i środki pieniężne w kasie. Sąd uznał, że pomimo trudnej sytuacji finansowej, poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 500 zł, nie wpłynie znacząco na dalsze funkcjonowanie spółki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od II do VIII, X, XI i XII 2012 r. oraz za I i VI 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie inżynierii i związanym z nią doradztwem technicznym, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu wniosku na złą sytuację finansową, która ma odzwierciedlenie w danych bilansowych za rok obrachunkowy. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wartość jej kapitału zakładowego majątku lub środków finansowych wynosi 50.000 zł/ 4.405.702,64 zł, wartość środków trwałych to 617.710,64 zł, a w poprzednim roku podatkowym odnotowano stratę na poziomie 583.447,67 zł. na posiadanym rachunku bankowym saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło (-) 81 zł. Strona dodała, że jej przychody wyniosły 6.488.513,61 zł, ma zobowiązania wobec dostawców w wysokości 733.259,72 zł, zobowiązania publiczne 5.024.223,6 zł, z tytułu wynagrodzeń 272.006,97 zł i inne 620.786,78 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że w 2015 r. spółka uzyskała przychód netto w kwocie 2.976.987,55 zł , ponosząc stratę o wartości 1.500.006,65 zł, a do końca lipca 2016 r. przychód ten wyniósł 997.230,47 zł, zaś strata 451.567,46 zł. Kapitał własny spółki na koniec lipca miał ujemną wartość 2.358.763,62 zł, zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 6.893.410,83 zł, a należności krótkoterminowe 2.950.635,44 zł. W kasie i na rachunkach na koniec lipca spółka posiadała środki pieniężne w kwocie 63.222,18 zł. Zgodnie ze sprawozdaniem finansowym, spółka w 2016 r. nadal realizuje duże kontrakty związane z budową linii kolejowej czy drogi ekspresowej oraz bierze udział jako podwykonawca w dużych przetargach. W drugim kwartale 2016 r. spółka dokonała dostaw towarów i usług o wartości 484.052 zł i dokonała zakupów związanych z działalnością opodatkowaną na kwotę 202.327 zł. Strona, wezwana do przedłożenia wydruku historii rachunku bankowego za maj, czerwiec i lipiec 2016 r., przedłożyła wyciąg za okres od 1 do 6 czerwca 2016 r. Jako znane z urzędu wskazać należy, że wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 500 zł. W ocenie referendarza sądowego udostępnione przez stronę dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie sądowej. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. Wyjaśnić trzeba, że zwykle najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł. W związku z tym uzasadnione jest przyjęcie tej wartości jako punktu odniesienia dla oceny możliwości płatniczych strony skarżącej. Pozostałe koszty natomiast ograniczają się zazwyczaj do opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku (w sytuacji, gdy skarga nie zostanie uwzględniona) oraz wpisu od skargi kasacyjnej stanowiącego równowartość połowy wpisu od skargi (jeżeli strona zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia). Zdaniem rozpoznającego przedmiotowy wniosek referendarza sądowego, w istocie ogólna sytuacja finansowa skarżącej spółki nie jest dobra. Niemniej jednak poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie będzie mieć wpływu na jej działalność, choćby już z uwagi na nieznaczną wysokość tych kosztów. Spółka odnotowuje znaczne obroty o wartości kilkuset tysięcy złotych, co wynika z rachunku zysków i strat oraz z deklaracji VAT-7. Ponadto na koniec lipca 2016 r. posiadała środki pieniężne w kasie w wysokości ponad 60.000 zł. Bez znaczenia zatem pozostaje fakt salda ujemnego na rachunku bankowym. Zaznaczyć w tym miejscu wypada, że konieczności ponoszenia przedmiotowych kosztów, a zwłaszcza uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca spółka powinna była się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi, która w niniejszej sprawie została nadana w urzędzie pocztowym 5 maja 2016 r. Reasumując, uszczuplenie środków w kasie spółki o wartość wymienionych wyżej kosztów sądowych, przy wartościach obrotów i posiadanych środków pieniężnych, w rzeczywistości nie będzie miało najmniejszego wpływu na dalsze funkcjonowanie spółki. Nie można było zatem przyjąć, że strona nie posiada dostatecznych środków na opłacenie kosztów swojego udziału w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe wniosku nie można było uwzględnić i w związku z tym postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanej wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło