I SA/Wr 582/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-07-11

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód z emerytury nie wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków i leków, może zostać zwolniona od kosztów sądowych oraz otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy umorzenia zaległości podatkowej i wpis od skargi wynosi 500 zł?
Ratio decidendi
Wnioskodawca może zostać przyznany prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Pomimo niepełnego przedstawienia sytuacji majątkowej i rodzinnej, dochód gospodarstwa domowego (dwie emerytury w łącznej kwocie niespełna 2000 zł) nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych w dwóch sprawach (łącznie 1000 zł wpisu) ani na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca H.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na wiek (65 lat), schorowanie i niską emeryturę (645,32 zł). Dołączyła dowody dochodów swoich i męża (1314,91 zł). W sądzie toczyła się również sprawa jej męża (sygn. I SA/Wr 583/16) z podobnym wnioskiem. Wpis od skargi w obu sprawach wynosił łącznie 1000 zł. Referendarz sądowy uznał wniosek za zasadny, mimo niepełnych danych o stanie rodzinnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzasadniając, że ma 65 lat, jest schorowana i utrzymuje się z emerytury w wysokości 645,32 zł, która nie wystarcza na pokrycie podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem i na zakup lekarstw. Rubryki dotyczące stanu rodzinnego, majątku oraz zobowiązań i stałych wydatków zostały przez stronę zakreślone. Do akt sprawy skarżąca złożyła kopię odcinka swojej emerytury za czerwiec 2016 r., potwierdzającego wysokość emerytury oraz kopię wydruku rachunku jej męża, Z.K., za czerwiec 2016 r., na którym odnotowana jest wpłata świadczenia ZUS w kwocie 1.314,91 zł. Saldo rachunku wynosiło 805,14 zł. Jako znane z urzędu wskazać należy, że w sprawie o sygn. I SA/Wr 583/16 stroną skarżącą jest Z.K., zamieszkały wraz z córką pod tym samym adresem, co wnioskodawczyni. Również wniósł o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, podając, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, a jego jedyny dochód stanowi emerytura w kwocie 1.284 zł. Wpis od skargi w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 583/16 wynosi 500 zł. W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności uzasadniają żądanie przedmiotowego wniosku. Stosownie do brzmienia art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż z powyższej regulacji wynika, że to wnioskodawca winien wykazać okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Wiąże się to z obowiązkiem podania jak najobszerniejszego opisu stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych. Sytuacji rodzinnej, to jest wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym – jak wynika z danych znanych z urzędu – strona nie przedstawiła zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Pod tym samym adresem mieszka bowiem także Z.K.i z córką, który również uzyskuje dochody, a tym samym partycypuje w bieżących wydatkach związanych z utrzymaniem tego samego gospodarstwa domowego. W rezultacie okoliczność ta ma wpływ na ocenę możliwości poczynienia rezerw na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Powyższe uwagi mają jednak na celu wyłącznie zasygnalizowanie wnioskodawcy, jakie dane należy podać we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pomimo bowiem pominięcia wskazanych wyżej informacji, które zostały jednak uwzględnione z urzędu, przedmiotowy wniosek należało uznać za zasadny. Wskazać należy, że dochód gospodarstwa domowego, w którym pozostaje skarżąca, wynosi niespełna 2.000 zł (obie emerytury). Podana kwota być może zapewnia zaspokojenie podstawowych potrzeb socjalnych trzech osób, jednakże, nie daje szans na poczynienie dodatkowych oszczędności, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe jednocześnie w dwóch sprawach, w których łączna wartość wpisów od skarg wynosi 1.000 zł. Tym bardziej też strona nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zaznaczyć też trzeba, że skarżąca nie ma nadto żadnego majątku (co należy wnosić z zakreślonych w tym zakresie rubryk), z którego mogłaby pozyskać środki na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie. Wobec powyższego, żądanie wniosku należało uwzględnić i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło