I SA/Wr 583/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-07-11

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych w dwóch równoległych sprawach, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, pomimo niepełnego przedstawienia stanu majątkowego i rodzinnego, wykazał, że jego dochody (łącznie niespełna 2.000 zł dla trzech osób) nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych w dwóch sprawach (łącznie 1.000 zł wpisów) ani na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Brak majątku dodatkowo potwierdza jego niemożność poniesienia tych kosztów. W związku z tym, przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący Z.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnił go swoim wiekiem (68 lat), chorobą, niską emeryturą (1.314,91 zł) oraz koniecznością utrzymania córki. Z oświadczenia wynikało, że nie posiada majątku. W aktach sprawy znajdowały się dokumenty potwierdzające dochody i saldo rachunku bankowego. Sąd zauważył, że pod tym samym adresem mieszka H.K., która również pobiera emeryturę i wniosła o prawo pomocy w podobnej sprawie (sygn. I SA/Wr 582/16). Łączna kwota wpisów w obu sprawach wynosiła 1.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzasadniając, że ma 68 lat, jest schorowany i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.314,91 zł, która wystarcza na pokrycie stałych wydatków eksploatacyjnych i kosztów utrzymania córki w łącznej kwocie 500 zł, zakupu lekarstw 120 zł. Po tych opłatach pozostaje mu 379 zł na zakup żywności i odzieży. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką (ur. w 1992 r.), posiada dom o powierzchni 78 m2, poza tym nie ma żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Do akt sprawy przedłożono kopię odcinka emerytury za czerwiec 2016 r. na nazwisko H.K., z kwotą netto 645,32 zł, oraz kopię wydruku rachunku bankowego za czerwiec 2016 r., należącego do skarżącego, na którym odnotowana jest wpłata świadczenia ZUS w kwocie 1.314,91 zł. Saldo rachunku wynosiło 805,14 zł. Jako znane z urzędu wskazać należy, że w sprawie o sygn. I SA/Wr 582/16 stroną skarżącą jest H.K., zamieszkała pod tym samym adresem, co wnioskodawca. Również wniosła o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, podając, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, a jej jedyny dochód stanowi emerytura w wysokości 645,32 zł. Wpis od skargi w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 582/16 wynosi 500 zł. W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności uzasadniają żądanie przedmiotowego wniosku. Stosownie do brzmienia art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż z powyższej regulacji wynika, że to wnioskodawca winien wykazać okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Wiąże się to z obowiązkiem podania jak najobszerniejszego opisu stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych. Sytuacji rodzinnej, to jest wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym – jak wynika z danych znanych z urzędu – wnioskodawca nie przedstawił zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Pod tym samym adresem mieszka również H.K., która również uzyskuje dochody, a tym samym partycypuje w bieżących wydatkach związanych z utrzymaniem tego samego gospodarstwa domowego. W rezultacie okoliczność ta ma wpływ na ocenę możliwości poczynienia rezerw na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Powyższe uwagi mają jednak na celu wyłącznie zasygnalizowanie wnioskodawcy, jakie dane należy podać we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pomimo bowiem pominięcia wskazanych wyżej informacji, które zostały jednak uwzględnione z urzędu, przedmiotowy wniosek należało uznać za zasadny. Wskazać należy, że dochód gospodarstwa domowego, w którym pozostaje skarżący, wynosi łącznie niespełna 2.000 zł (obie emerytury). Podana kwota być może zapewnia zaspokojenie podstawowych potrzeb socjalnych trzech osób, jednakże nie daje szans na poczynienie dodatkowych oszczędności, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe jednocześnie w dwóch sprawach, w których łączna wartość wpisów od skarg wynosi 1.000 zł. Tym bardziej też strona nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zaznaczyć też trzeba, że skarżący nie ma nadto żadnego majątku (co należy wnosić z zakreślonych w tym zakresie rubryk), z którego mógłby pozyskać środki na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie. Wobec powyższego, żądanie wniosku należało uwzględnić i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło