I SA/Wr 583/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, pismem z dnia 18 lipca 2017 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od obowiązku opłacenia wpisu i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Następnie wezwany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, złożył ponownie wniosek na urzędowym formularzu zakreślając jako zakres żądania wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z żoną wychowuje dwójkę dzieci, przy czym z żoną nie mieszka, gdyż obecnie jest w toku sprawa rozwodowa. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest umowa o pracę na niepełny etat z miesięcznym wynagrodzeniem 215,72 zł netto. Kwota ta pozwala wyłącznie na zaspokojenie absolutnie podstawowych potrzeb. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności ani majątku – nieruchomości, pojazdów ani innych przedmiotów wartościowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką synów (ur. w [...] i [...] r.). Jednocześnie oświadczył, że nikt z nim nie mieszka, gdyż w jest w trakcie sprawy rozwodowej. Jego miesięczne wydatki obejmują wyżywienie 170 zł, środki czystości 20 zł, ubrania 200 zł w skali roku i lekarstwa 100 zł w skali roku. Nie posiada rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. Nieruchomość pod adresem zamieszkania (dom) nie jest jego własnością. Zgodnie z zeznaniami podatkowymi, wnioskodawca w 2015 r. uzyskał ze stosunku pracy oraz z innych źródeł przychody w kwocie 2.927,90 zł, a w 2016 r. ze stosunku pracy 2.543,75 zł. Wnioskodawca zatrudniony jest w spółce z o.o. A na 1/8 etatu na stanowisku pośrednika w obrocie nieruchomościami z minimalnym wynagrodzeniem w tym wymiarze pracy. Zaświadczenie pracodawcy zostało podpisane osobiście przez wnioskodawcę. W ocenie referendarza sądowego, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności jednak wyjaśnić trzeba, iż zakres żądania przedmiotowego wniosku został przyjęty na podstawie pierwotnego pisma skarżącego wnoszącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podstawą prawną jego rozpoznania są zatem przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej: p.p.s.a.). .). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości) oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zaznaczyć trzeba, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać sam wnioskodawca w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. Tymczasem, zdaniem referendarza, wnioskodawca przedstawił swoją sytuację w sposób bardzo wybiórczy, a nadto niewiarygodny. Przede wszystkim trudno dać wiarę, że niewiele ponad 200 zł miesięcznie jest wystarczające na własne utrzymanie. Niemożliwym jest wydatkowanie zaledwie 170 zł na wyżywienie, nawet, jeśli jest to kwota tylko na jedną osobę. Poza tym w zestawieniu miesięcznych wydatków wnioskodawca całkowicie pominął opłaty związane z utrzymaniem domu, jednocześnie oświadczając, że mieszka sam. Przy czym dom nie jest jego własnością, a pomimo wezwania wnioskodawca nie wyjaśnił, jaki ma tytuł prawny do tej nieruchomości. Poza tym wnioskodawca pominął sporo informacji kształtujących jego sytuację finansową, a wynikających z ogólnodostępnych danych Krajowego Rejestru Sądowego. Mianowicie w spółce będącej jego pracodawcą (A Sp. z o.o.) wnioskodawca jest nie tylko zatrudniony jako pośrednik w obrocie nieruchomościami. Jest także prezesem zarządu i faktycznie jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji spółki. Istotne jest również to, że jednym z udziałowców ww. spółki z połową udziałów jest inna spółka z o.o., B, w której wnioskodawca jest prezesem i jedynym członkiem zarządu, z kolei jedynym wspólnikiem tej spółki jest C Sp. z o.o., gdzie wnioskodawca jest prezesem i jedynym członkiem zarządu. W tej ostatniej spółce jedynym wspólnikiem jest D, w której funkcje prezesa także pełni wnioskodawca. Nie są to jedyne podmioty, gdzie wnioskodawca jest prezesem zarządu na dzień rozpoznania przedmiotowego wniosku. Funkcję tę pełni również w E Sp. z o.o., w której jednym z trzech wspólników jest wspomniana wyżej B, E Sp. z o.o., gdzie jedynym wspólnikiem jest C sp. z o.o., F Sp. z o.o., w której udziałowcami są B Sp. z o.o. i G Sp. z o.o. Wszystkie ww. spółki (a nie wszystkie zostały wymienione), są związane z branżą obrotu nieruchomościami i są ze sobą ściśle powiązane poprzez osobę wnioskodawcy. W tak ustalonych okolicznościach nie można uznać za wiarygodne, że jedynym źródłem dochodu wnioskodawcy jest umowa o pracę na 1/8 etatu z minimalnym wynagrodzeniem. Dodać wypada, że takie zaświadczenie wystawił sobie sam wnioskodawca. Mając na uwadze przedstawione wyżej ustalenia, wskazujące wyraźnie na wybiórcze udostępnienie danych dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy, ostatecznie nie było podstaw do dokonania jego faktycznych możliwości płatniczych. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.