I SA/Wr 584/02

I SA/ Wr 584/02 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 19 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant: Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004 sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we .W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zaległości w podatku od środków transportowych za lata 1996- 1997 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji w sprawie określenia zaległości w podatku od środków transportowych. Organ pierwszej instancji określił zaległość w podatku od środków transportowych za lata 1996-1997, dotyczącą pojazdu marki Wartburg 030 o numerze rejestracyjnym [...]. We wniesionym od tej decyzji odwołaniu M. D. podniósł, iż na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, ponadto wskazał, że organ pierwszej instancji nie powinien stosować w rozpatrywanej sprawie Ordynacji podatkowej gdyż "prawo nie działa wstecz". Organ odwoławczy wywiódł, że Strona błędnie powołuje fakt zarejestrowania pojazdu jako okoliczność przesądzającą o przedawnieniu ciążącego na nim zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za lata 1996-1997. Okoliczność ta bowiem nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Powstaje ono z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji). Zarejestrowanie pojazdu ma zatem znaczenie jedynie dla powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 9 ust.3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2002 Nr 9 poz. 84), obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Zachodzi tu przypadek, o którym mowa w przepisie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a - więc nie ma do niego zastosowania przepis art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, przewidujący 3-letni termin przedawnienia W rozpatrywanej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na który powołuje się Skarżący, gdyż dla celów podatku od środków transportowych nie jest wymagane złożenie deklaracji (tak jak np. w podatku od nieruchomości, gdy podatnik jest obowiązany złożyć wykaz nieruchomości). Ponadto zobowiązanie to powinno być właściwie obliczone i wykonane przez samego podatnika, bez wezwania przez organ podatkowy czy konieczności wydania przez ten organ decyzji wymiarowej. Oznacza to, że obowiązek podatkowy istnieje niezależnie od działania organu podatkowego w przedmiocie określenia jego wysokości, a konstrukcja prawna tego podatku obliguje właściciela pojazdu do inicjatywy w uiszczeniu tego zobowiązania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Podatnik zarzucił, iż organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 68 oraz art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżącego, decydujące znaczenie dla oceny upływu terminu przedawnienia ma w podatku od środków transportowych, data rejestracji pojazdu. Data ta jest bowiem informacją dla organu podatkowego (zastępuje deklarację), a zatem skoro Podatnik "nie uchybił terminowi rejestracji samochodu", to w jego przypadku zastosowanie ma art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazuje również, iż decyzje organów podatkowych w przedmiocie określenia wysokości zaległego podatku od środków transportowych były zbędne bowiem dla powstania obowiązku podatkowego decydujące znaczenie ma rejestracja pojazdu. Dodatkowo Skarżący wskazał, iż zbędne było wydanie zaskarżonej decyzji jak też poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz, że nie przeprowadzono postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości swoje stanowisko w sprawie, a dodatkowo podniosło, iż kwestionowana przez M. D. decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej a zatem jest to decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej (niezapłaconego w terminie podatku) a nie decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego - zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 poz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. W sprawie bowiem nie zaistniały okoliczności określone w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające uchylenie decyzji. W szczególności nie jest zasadny podnoszony przez skarżącego zarzut przedawnienia zobowiązania. Zgodnie z art. 9 ust 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych "Obowiązek podatkowy, o w podatku od środków transportowych, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany lub wpisany do rejestru, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego lub wpisanego do rejestru - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty." Jak z tego wynika obowiązek ten powstaje z mocy samego prawa, w wyniku zaistnienia określonego zdarzenia bez konieczności wydawania decyzji podatkowej. Powstaje więc w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Tym samym nie ma do niego zastosowania przepis art. 68 Ordynacji podatkowej określający trzy letni termin przedawnienia. Zgodnie bowiem z § 1 tego przepisu dotyczy on zobowiązań powstałych w sposób określony w art. 21 § 1 pkt. 2 Ordynacji – to jest powstałych z mocy decyzji. Decyzja określająca zobowiązanie podatnika jest decyzją wydaną na podstawie art. 21 § 3 i 4 Ordynacji, zgodnie z którymi "Jeżeli, wskutek wszczętego postępowania podatkowego, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości podatkowej, albo stwierdza nadpłatę", a " Przepis § 3 stosuje się odpowiednio, gdy podatnik obowiązany jest do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji, a obowiązku tego nie wykonał w całości lub w części." Fakt wydania takiej decyzji – zwanej deklaratoryjną – nie zmienia jednak charakteru zobowiązania podatkowego, które dalej pozostaje zobowiązaniem powstałym z mocy prawa . W odniesieniu do decyzji deklaratoryjnych (określających zobowiązanie podatkowe) nie ma zastosowania 3-letni termin przedawnienia określony w art. 68 § 1. W odniesieniu do tych zobowiązań podatkowych zastosowanie ma przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiący, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. (wyrok NSA O/Z w Gdańsku z dnia 19.10.2001 I SA/Gd 1522/99 LEX nr 53848). W niniejszej sprawie najstarsze zobowiązanie - za 1996 rok uległ przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2001, a więc już po wydania decyzji przez organ II Instancji. Ponieważ – jak wskazano wyżej – art. 68 ordynacji podatkowej nie ma zastosowania, nie stosuje się również jego § 2. Nie ma więc w sprawie znaczenia czy podatnik złożył czy nie złożył jakkolwiek deklarację podatkową. Zgodzić się przy tym należy z organami podatkowymi – choć jak wskazano wyżej kwestia ta jest bez znaczenia w sprawie- że rejestracja środka transportowego nie jest deklaracją podatkową. Obowiązek złożenia deklaracji musi – zgodnie z art. 21 § 2 Ordynacji wynikać z przepisów prawa podatkowego, nie zaś z innych przepisów prawa. Taką deklaracją jest informacja złożona zgodnie z art. 9 ust 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie jest nią natomiast dopełnienie obowiązku ewidencyjnego wynikającego z ustawy z dnia z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym. ( T.J. Dz. U z 1992 nr 11 poz 41z późn. zm. ) Nie może w tej sprawie mieć zastosowania art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.) bowiem w dniu 1 stycznia 1998r. weszła w życie Ordynacja podatkowa (art. 343 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Przepisy art. 324, art. 330 oraz art. 332 Ordynacji podatkowej określają jakie sprawy rozpatrywane na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Do pozostałych spraw mają zastosowanie, od 1 stycznia 1998r., przepisy Ordynacji podatkowej. Z uwagi na to, iż rozstrzygana sprawa nie została objęta wskazanymi powyżej szczególnymi przepisami, należy do niej stosować Ordynację podatkową. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.