I SA/Wr 585/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania: oddala skargę. Przedmiotem skargi jest opisane w sentencji wyroku postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2014 r., stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. ustalającej Z. K. zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłej W. K.. Z akt sprawy wynikało, że powołaną decyzję organ podatkowy doręczył stronie w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej powoływana jako O.p. Korespondencję zawierającą ww. akt nadano w placówce pocztowej w dniu 20 sierpnia 2013 r., kierując ją na adres zamieszkania wskazany przez stronę tj. O., ul. [...] [...]. Z powodu niemożności jej dręczenia dwukrotnie ją awizowano (w dniu 23 sierpnia 2013 r. oraz 2 września 2013 r.), pozostawiając zawiadomienie o przesyłce w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Datę doręczenia decyzji ustalono na dzień 6 września 2013 r., w związku z tym termin na złożenie odwołania upływał w dniu 20 września 2013 r. W dniu 18 listopada 2013 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie wraz z wnioskiem strony o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W treści pisma strona podważała prawidłowość ustaleń przyjętych w decyzji w zakresie operatu szacunkowego i opodatkowania przedmiotu spadku pomimo, że było to gospodarstwo rolne. Organ odwoławczy, któremu przekazano akta sprawy, zgodnie z właściwością, powołanym na wstępie postanowieniem stwierdził, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu powołał się na art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 O.p. Wskazał też na przepisy art. 148, art. 149 oraz art. 150 O.p. regulujące sposób doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Odnosząc je do zaistniałego stanu faktycznego stwierdził, że przesyłkę doręczono w sposób zgodny z art. 150 O.p. w trybie zastępczym w dniu 6 września 2013 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał w dniu 20 września 2013 r. W związku z tym odwołanie wniesione w dniu 18 listopada 2013 r. należało ocenić jako spóźnione, zwłaszcza, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia dowołania. W skardze strona podnosiła, że postanowienia nr [...] i [...] nie dotyczą decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Natomiast "postanowienie [...] zostało umorzone". Wskazał też, że przedkładając na żądanie organu podatkowego dokumenty dotyczące choroby zamazał informacje dotyczące rodzaju choroby, która uniemożliwiała mu działanie osobiście jak i poprzez osobę trzecią. Organ podatkowy wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, co doprowadziło do tego, że skarżący zaczął gubić się w terminach. Zanegował twierdzenia organu podatkowego, że jego wyjazd miał charakter rekreacyjny, nie mając możliwości finansowych na wyjazd leczniczy do sanatorium korzystał z każdej dostępnej mu formy wyjazdu (do rodziny). Zarzucił też bezpodstawne podważanie wiarygodności oświadczeń sąsiadów, potwierdzających nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania w dniach od 22 sierpnia do 9 września 2013 r. Skarżący nie mógł odebrać pisma ani upoważnić innej osoby do jego odbioru, bo nie wiedział o powtórnym awizie, wyjazd był zaplanowany o 5 rano a powrót w późnych godzinach wieczornych. W opinii strony stan chorobowy powodujący [...] i [...] jest dostateczną przyczyną uniemożliwiającą skorzystanie z pomocy domowników. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. strona podnosiła, że zaskarżone postanowienie jest dla niej krzywdzące. Kwestionowała ustalenia dotyczące wymiaru podatku. W terminie 14 dni od odbioru pisma przebywała poza miejscem zamieszkania, na co ma dowody w postaci zeznań świadków. Działanie organów podatkowych ma na celu zaskoczenie podatnika, w toku postępowania (przez okres trzech lat) strona odbierała zawsze korespondencję. Skarżący wskazywał też, że choroba trwa cały czas z różnym natężeniem. W dniu [...] lipca 2014 r. wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika strony, który podtrzymał stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, nr 270 – dalej p.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie norma zawarta w 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak nakreślonych granicach, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza tak przepisów prawa procesowego jak i materialnego, co zgodnie z powołanymi wyżej normami nakazywało oddalenie skargi. Istota sporu sprowadza się do oceny zasadności podjęcia przez organy podatkowe rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. ustalającej skarżącemu zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku. Organ podatkowy wywodził, że opisana decyzja została skarżącemu doręczona w sposób prawidłowy, przewidziany przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Oceniając poprawność doręczenia, wskazano, że zostało ono dokonane w trybie art. 150 O.p., przyjmującego domniemanie doręczenia pisma po spełnieniu przesłanek wynikających z ww. regulacji. Organ podatkowy nie miał wątpliwości, że zostały one w tej sprawie zrealizowane, pismo wyekspediowano na podany przez stronę adres zamieszkania, dwukrotnie awizowano, pozostawiając informację o miejscu przechowywania przesyłki w skrzynce pocztowej adresata. Wobec złożenia odwołania po upływie ustawowego terminu koniecznym stało się stwierdzenie uchybienia terminowi do jego wniesienia, co znajduje umocowanie w treści art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zwłaszcza, że w dniu [...] stycznia 2014 r. wniosek strony o przywrócenie terminu rozpoznano odmownie. Skarżący nie godząc się z tą argumentacją wskazywał, że w dacie doręczenia przesyłki i jej awizowania nie przebywał w domu. Wyjazd był uzasadniany złym stanem zdrowia. Rozpoznając opisany spór stwierdzić trzeba, że postępowanie organu podatkowego nie budzi zastrzeżeń, prawidłowo ustaliły one stan faktyczny sprawy i zastosowały właściwe regulacje prawne. Podnoszone zaś przez stronę zarzuty, z puntu widzenia istoty sporu, nie znajdują uzasadnienia. Poprawnie bowiem ocenił organ podatkowe, że pismo zawierające decyzję wymierzającą skarżącemu zobowiązanie z tytułu nabytego spadku doręczone zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami procesowymi, zaś odwołanie od decyzji wniesione po upływie ustawowego terminu. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa szczegółowo regulują tryb doręczania pism oraz skutki z tym związane. Zgodnie z art. 144 O.p. doręczenia mogą być dokonywane przy pomocy szczególnych podmiotów (przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników organu podatkowego lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów) i za pokwitowaniem. Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1 O.p.). W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. (art. 149 O.p.). I wreszcie najistotniejsza dla rozpatrywanego sporu norma art. 150 § 1 pkt 1 O.p. stwierdza, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. (art. art. 150 § 1a O.p.). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. (art. 150 § 2 O.p.). W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy prawidłowo wyekspediował przesyłkę zawierającą decyzję wymiarową posługując się właściwym operatorem pocztowym. Poprawnie też skierował ją na podany przez skarżącego adres zamieszkania. Ponieważ nie adresata nie zastano w domu i nie zaistniały okoliczności opisane w art. 149 O.p. koniecznym stało się doręczenie przesyłki w trybie art. 150 O.p. Przywołany przepis wyraźnie zakreśla, że w sytuacji gdy nie jest możliwe doręczenie przesyłki w sposób opisany w art. 148 i art. 149 O.p. doręcza się ją w trybie art. 150 O.p. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki adresowanej do skarżącego wynika, że podmiot dokonujący jej doręczenia nie miał możliwości oddania jej adresatowi lub jednemu z podmiotów wskazanych w przepisie art. 149 O.p., wobec powyższego przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym O. [...] (w dniu 23 sierpnia 2013 r.), pozostawiając w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie o tym fakcie. Z dokumentu tego wynika także informacja, że przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 2 września 2013 r. W świetle przywołanych faktów, mających odzwierciedlenie w materiale dowodowym, nie sposób zanegować poprawności dokonanej przez organy podatkowe oceny o prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej. Spełniono bowiem wszystkie przestanki wynikające z art. 148 - 150 O.p. przesyłkę poprawnie zaadresowano, wobec niemożności jej doręczenia w prawidłowym trybie oraz w trybie zastępczym pozostawiono ją w urzędzie pocztowym, o czym przepisowo - dwukrotnie - powiadomiono stronę. Wobec niepodjęcia przesyłki w zakreślonym przez prawo 14 dniowym terminie słusznie uznano doręczenie za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. terminu tj. z dniem 6 września 2013 r. Termin na złożenie odwołania upływał zatem w dniu 20 września 2013 r. Tym samym składając w dniu 18 listopada 2013 r. pismo zawierające zarzuty przeciwko decyzji strona nie dochowała 14 terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. dla tej czynności, co skutkować musiało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a co wprost wynika z art. 228 O.p. Nie bez wpływu na kierunek podjętego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że w dniu 14 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2013 r. odmawiające stronie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn (sprawa prowadzona pod sygn. akt. I SA/Wr 584/14) Także jako bezzasadne ocenić trzeba przywoływane przez skarżącego w toku postępowania jak i w skardze okoliczności faktyczne dotyczące jego stanu zdrowia i nieobecności w miejscu zamieszkania w dacie doręczania pisma. Doręczenie jest faktem obiektywnym, zaś jego prawidłowość – jak już wywiedziono – nie budzi zastrzeżeń. Bez znaczenia pozostają zatem okoliczności dotyczące stanu zdrowa strony, w tym też kompletności dowodów jakie strona na poparcie tej tezy przedłożyła, mogłyby one mieć znaczenie jedynie w postępowaniu o przywrócenie terminu, które ma jednak charakter odrębny. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także fakt, iż strona – jak wywodziła w toku postępowania i w skardze – w dacie doręczania pisma pozostawała poza miejscem zamieszkania. Skoro planowała wyjazd (bez względu na to jaki był jego cel) winna, dokładając należytej staranności zadbać o swoje prawa procesowe np. poprzez ustanowienie pełnomocnika do spraw doręczeń, który poinformowałby stronę o fakcie nadejścia przesyłki. Zwłaszcza, że czas nieobecności strony w miejscu zamieszkania trwał dłużej niż dwa tygodnie. Ponadto skarżący winien spodziewać się faktu jej wysłania przez organ podatkowy, gdyż [...] lipca 2013 r. zostało mu doręczone postanowienie wydane w trybie art. 200 O.p., które z resztą odebrał. W kontekście przedstawionej argumentacji bez znaczenia są twierdzenia skargi odwołujące się do celu wyjazdu (rekreacyjny czy leczniczy) oraz oświadczeń sąsiadów strony, potwierdzających, że dniach od 22 sierpnia do 9 września 2013 r. nie widzieli oni skarżącego w miejscu zamieszkania. Nie dokładając staranności w dbaniu o swoje prawa procesowe skarżący sam naraził się na zaistniałe konsekwencje w postaci stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej mu zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn. Stwierdziwszy, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.