I SA/Wr 585/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 kwietnia 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący w treści skargi wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jako argument zasadności wniosku wskazana została zła kondycja finansowa spowodowana brakiem stałych dochodów i brakiem oszczędności, które w całości zostały zainwestowane w lokal najmowany od władz miasta oraz działaniami władz miejskich na szkodę wnioskodawcy w celu doprowadzenia go do bankructwa. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada działkę rolną niezabudowaną, a jako posiadane przedmioty o wartości powyżej 5.000 zł wymienił samochód osobowy, drukarkę wielkoformatową i piec do wytopu szkła. Wnioskodawca dodał, że jest właścicielem pięćdziesięciu autorskich rzeźb o wartości jednostkowej 500-40.000 zł. Utrzymuje siebie i żonę ze sprzedaży dzieł sztuki, jednak jest to sprzedaż okazjonalna. Dodatkowo w tym roku uzyskał dochód ze sprzedaży dwóch płaskorzeźb w wysokości 6.000 zł. Obecnie nie zawarł umów na sprzedaż kolejnych dzieł sztuki. Jako źródła dochodów obojga małżonków podana została umowa o pracę z wynagrodzeniem netto po 200 zł. Na miesięczne wydatki składają się najem lokalu 195 zł, podatek 351 zł, media 419 zł, pozostałe łącznie 300 zł – w sumie średnio 1.265 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że małżonkowie zatrudnieni są na ¼ etatu w spółce z o.o., którą sami założyli i nie pobierają wynagrodzenia. Za 2016 r. przychody wnioskodawcy ze stosunku pracy i praw autorskich wyniosły 98.091,47 zł, zaś jego żony wyłącznie ze stosunku pracy 2.784 zł. Historia rachunku bankowego za okres od 1 maja do 19 sierpnia 2017 r. wskazuje łączną wartość uznań w kwocie 15.250 zł i obciążeń 17.589,39 zł. Wnioskodawca oświadczył, że wszystkie koszty utrzymania są pokrywane z oszczędności oraz dochodów uzyskanych w latach 2016-2017. Na dzień 23 sierpnia 2017 r. suma oszczędności, jakie posiadał, wynosiła 2.002 zł. Obecnie nie ma innych dochodów niż wskazane, a posiadane zasoby pieniężne wystarczą na zaspokojenie potrzeb życiowych wyłącznie do końca września 2017 r. Podał, że posiada samochód osobowy L., rocznik [...], o wartości 49.600 zł, przyczepę towarową o wartości około 5.000 zł i przyczepę kempingową, rocznik [...], o wartości około 1.500 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że jego żona jest zameldowana w mieszkaniu komunalnym, którego głównym lokatorem jest jej matka. Wnioskodawca natomiast pozostaje bez meldunku i stałego miejsca zamieszkania. Małżonkowie od marca 2017 r. mieszkają w przyczepie kempingowej i wynajmują lokal, w którym prowadzą galerię sztuki. Przedłożona została nadto korespondencja z władzami miasta dotycząca rozliczeń w zakresie ww. najmu lokalu oraz dokumentacja dotycząca projektu wykonanego przez wnioskodawcę. Jako znane z urzędu wskazać należy, że wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 100 zł. Mając na uwadze powyższe wskazać w pierwszej kolejności należy, że podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie referendarza sądowego, w takiej sytuacji z pewnością nie znajduje się wnioskodawca, w każdym razie nie w takim stopniu, który uniemożliwiłby mu opłacenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Na możliwości w pokryciu przedmiotowych kosztów bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb socjalnych wskazuje przede wszystkim analiza historii rachunku bankowego. Po pierwsze zwrócić należy uwagę, iż wszystkie oświadczone miesięczne wydatki wnioskodawcy i jego żony (na opłaty związane z najmem lokalu, ZUS, podatki, telefon, media, wyżywienie) znajdują swoje potwierdzenie w historii rachunku. Przy opłaceniu tych niezbędnych kosztów związanych z utrzymaniem jednocześnie odnotowane są operacje regularnych wypłat gotówkowych kwot po 100-200 zł, a jednorazowo nawet 800 zł czy 3.000 zł. Po drugie, nie wszystkie wydatki są związane wyłącznie z zapewnieniem podstawowych potrzeb socjalnych. Chodzi tu przede wszystkim o liczne zakupy dokonywane w sklepach budowlanych. Poza tym, o tym, że wnioskodawca nie znajduje się w bardzo trudnej kondycji finansowej, która nie pozwoliłaby mu partycypować w ponoszeniu kosztów sądowych w niniejszej sprawie wskazuje fakt posiadania samochodu (L.), którego utrzymanie (paliwo, ubezpieczenie, przeglądy) wiąże się ze znacznymi wydatkami. Jak wynika z historii rachunku bankowego, wnioskodawca tylko na paliwo przeznacza 200-500 zł miesięcznie. Powyższe ustalenia wskazują zatem wyraźnie, że wnioskodawca mógł poczynić oszczędności na pokrycie kosztów swego udziału w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że nie stanowią one stałego miesięcznego obciążenia i chodzi tutaj o kwoty relatywnie niewielkie, które zwykle sprowadzają się w postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wpisu od skargi, opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie uzasadnienia wyroku na wniosek strony (to jest w sytuacji, gdy Sąd skargi nie uwzględni) oraz wpisu od skargi kasacyjnej stanowiącego równowartość połowy wpisu od skargi, jednak nie mniej niż 100 zł (jeżeli strona zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia). Zaznaczyć końcowo trzeba, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona 18 maja 2017 r., a najdalej od tej daty wnioskodawca winien był się spodziewać konieczności ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie i czynić na ten cel rezerwy. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.