I SA/Wr 587/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2012r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, zastępowany przez adwokata, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że obecnie jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych dochodów. Działalność gospodarcza została zakończona. W związku z tym wnioskodawcy pomagają najbliższe osoby z rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryka dotycząca stanu rodzinnego nie została wypełniona. Wnioskodawca podał, że nie ma żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Nie posiada też dochodów ani zobowiązań i stałych wydatków. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że wnioskodawca w 2015 r. z działalności gospodarczej oraz z innych źródeł uzyskał przychód w wysokości 116.724,98 zł i dochód na kwotę 20.461,98 zł. Działalność została zakończona 1 września 2015 r. Na wydrukach rachunku bankowego odnotowane są wpłaty własne kwot 200-700 zł, wypłaty z bankomatu, przelewy tytułem opłat za czynsz we Wspólnocie Mieszkaniowej w P. przy ul. [...] oraz za media, spłaty karty kredytowej. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie przebywa częściowo u matki, która jest bezrobotna i korzysta z pomocy finansowej rodziny, a także u brata przebywającego obecnie za granicą. Wnioskodawca nie jest w stanie przedłożyć kopii wydruków księgi podatkowej, gdyż zakończył działalność gospodarczą. Nieruchomość pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania (w P. przy ul. [...]) nie jest jego własnością, jest tam tylko zameldowany. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego środka transportu. Wydatki na zakup artykułów spożywczych to kwota około 350 zł miesięcznie i ponoszone są przez osoby, u których wnioskodawca mieszka. Jedyne przychody, jakie posiada, to drobne kwoty, które otrzymuje ze sprzedaży starych, małowartościowych przedmiotów. Jeśli chodzi o profesjonalnego pełnomocnika, który zastępuje go w tutejszym Sądzie, to aktualnie płatność wobec niego nie jest uregulowana – zgodnie z ustaleniami rozliczona będzie po pozytywnym zakończeniu spraw. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wnioskodawca jest w tutejszym Sądzie jest stroną w czterech toczących się równocześnie sprawach o sygn. akt I SA/Wr 587-590/16, w których wpisy od skarg zostały wyznaczone na łączną kwotę 2.100 zł. W ocenie referendarza sądowego, wniosek nie został należycie uzasadniony. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca powyższego nie wykazał. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przytoczona regulacja stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W konsekwencji wskazane we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Należy mieć przy tym na uwadze brzmienie art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. – zgodnie z treścią pierwszego z nich wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Art. 255 stanowi, że w sytuacji, gdy dane wynikające z urzędowego formularza dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego są niewystarczające lub budzą wątpliwości, do wnioskodawcy kierowane jest wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że wnioskodawca obowiązany jest przedstawić swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną w sposób jak najbardziej obszerny, tak aby rozpoznający wniosek był w stanie odtworzyć i ocenić jego rzeczywiste możliwości płatnicze. Tymczasem informacje udostępnione przez skarżącego są niespójne, a co za tym idzie, budzą duże wątpliwości co do jego faktycznych możliwości płatniczych. Mianowicie, zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami, wnioskodawca mieszka po części u matki i u brata mieszkającego za granicą. Sam, jak twierdzi, jest bezrobotny i nie ma żadnych dochodów, a koszty jego utrzymania pokrywają osoby, u których mieszka. Jednocześnie wskazuje, że jego matka jest bezrobotna i korzysta z pomocy finansowej rodziny. O bracie brak jest jakichkolwiek informacji, poza tą, że mieszka za granicą. Wnioskodawca oświadczył też, że nie ma żadnych zobowiązań ani stałych wydatków, jedyne jego wydatki, na wyżywienie w kwocie 350 zł, są pokrywane przez osoby, u których mieszka. Z wydruków rachunku wynika z kolei, że opłaca regularnie czynsz, w tym fundusz remontowy we Wspólnocie Mieszkaniowej w P. przy ul. [...] (66 zł), a także gaz (ponad 200 zł) i prąd. Regularnie dokonuje też opłat za telefon komórkowy (na rzecz P4 Sp. z o.o. będącej operatorem Play) – w maju 114,43 zł, w czerwcu 140 zł i w lipcu 110 zł oraz tytułem rat kredytowych w wysokości 240,76 zł. Wszystkie wymienione wydatki pokrywane są z wpłat własnych – w maju łącznie 1.400 zł, w czerwcu 900 zł, a w lipcu 1.300 zł. Trudno natomiast dać wiarę, aby kwoty takie były pozyskiwane ze sprzedaży starych, małowartościowych przedmiotów. Zauważyć też trzeba, że wnioskodawca nie ustosunkował się rzetelnie do skierowanego wezwania. Wezwany do przedłożenia wydruków historii posiadanych rachunków bankowych, lokat oraz kart kredytowych za maj, czerwiec i lipiec 2016 r., nadesłał jedynie wydruki z historią rachunku, pomijając wyciągi dotyczące karty kredytowej. Nie ulega natomiast wątpliwości, że wnioskodawca kartę kredytową posiada, gdyż dokonuje jej spłaty z rachunku bankowego, którego wyciąg został przedstawiony. Nie zostało również udokumentowane oświadczenie wnioskodawcy, że jest bezrobotny – pomimo wezwania nie zostało złożone stosowne zaświadczenie z Urzędu Pracy. Nie można było uznać za wiarygodne oświadczenia dotyczącego płatności na rzecz adwokata, który zastępuje wnioskodawcę w postępowaniu sądowym. Pełnomocnik skarżącego prowadzi Kancelarię w L. i zastępuje go w czterech sprawach toczących się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, nadto dotyczących decyzji określających zobowiązania w podatku od towarów i usług. Trudno zatem dać wiarę, aby w takich okolicznościach swoje wynagrodzenie pełnomocnik uzależniał wyłącznie od pozytywnego zakończenia sprawy. Reasumując, zdaniem referendarza, wnioskodawca udostępnił dane co do swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej w sposób wybiórczy, ograniczając się tylko do takich, które miałyby uzasadniać żądanie przedmiotowego wniosku. Dane te są jednak niespójne i nie można było uznać ich za wiarygodne. Tym samym nie było możliwości dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. Co za tym idzie, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony, w związku z czym, na powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.