I SA/Wr 588/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 września 2016 r., I SA/Wr 588/16, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 września 2016 r., I SA/Wr 588/16. Skarżący, zastępowany przez adwokata, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że obecnie jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych dochodów. Działalność gospodarcza została zakończona. W związku z tym wnioskodawcy pomagają najbliższe osoby z rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryka dotycząca stanu rodzinnego nie została wypełniona. Wnioskodawca podał, że nie ma żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Nie posiada też dochodów ani zobowiązań i stałych wydatków. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że wnioskodawca w 2015 r. z działalności gospodarczej oraz z innych źródeł uzyskał przychód w wysokości 116.724,98 zł i dochód na kwotę 20.461,98 zł. Działalność została zakończona 1 września 2015 r. Na wydrukach rachunku bankowego odnotowane są wpłaty własne kwot 200-700 zł, wypłaty z bankomatu, przelewy tytułem opłat za czynsz we Wspólnocie Mieszkaniowej w P. przy ul. [...] oraz za media, spłaty karty kredytowej. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie przebywa częściowo u matki, która jest bezrobotna i korzysta z pomocy finansowej rodziny, a także u brata przebywającego obecnie za granicą. Wnioskodawca nie jest w stanie przedłożyć kopii wydruków księgi podatkowej, gdyż zakończył działalność gospodarczą. Nieruchomość pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania (w P. przy ul. [...]) nie jest jego własnością, jest tam tylko zameldowany. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego środka transportu. Wydatki na zakup artykułów spożywczych to kwota około 350 zł miesięcznie i ponoszone są przez osoby, u których wnioskodawca mieszka. Jedyne przychody, jakie posiada, to drobne kwoty, które otrzymuje ze sprzedaży starych, małowartościowych przedmiotów. Jeśli chodzi o profesjonalnego pełnomocnika, który zastępuje go w tutejszym Sądzie, to aktualnie płatność wobec niego nie jest uregulowana – zgodnie z ustaleniami rozliczona będzie po pozytywnym zakończeniu spraw. Postanowieniem z dnia 12 września 2016 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem referendarza, wnioskodawca udostępnił dane co do swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej w sposób wybiórczy, ograniczając się tylko do takich, które miałyby uzasadniać żądanie przedmiotowego wniosku. Dane te są jednak niespójne i nie można było uznać ich za wiarygodne. Tym samym, według referendarza, nie było możliwości dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. W sprzeciwie skarżący wskazał, że przedstawione przez niego dane pozwalają na przyjęcie, że spełnia on przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, jak również nie jest właścicielem mieszkania przy ul. [...]. Zaznaczył, że jest osobą bezrobotną, nie osiąga żadnego dochodu oraz pozostaje na utrzymaniu rodziny. Nie zarejestrował się jako bezrobotny, gdyż nie przysługuje mu prawo do zasiłku. Obecnie skarżący nie pracuje, ale prowadzi zaawansowane przygotowania do podjęcia pracy za granicą. Szczegółowo opisał zakres pomocy udzielonej mu przez matkę. Podkreślił, że nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem. Środki na opłaty za mieszkanie, za telefon komórkowych i kartę kredytową były mu przekazywane przez członków jego rodziny, którzy pomagają mu, aby nie popadł w zadłużenie. Skarżący wyjaśnił, że kwoty widniejące na rachunkach bankowych obejmują zarówno pomoc finansową, jak i dochody ze sprzedaży starych rzeczy. Co do karty kredytowej skarżący wskazał, że nie przedstawił wyciągów, gdyż nie korzysta obecnie z karty kredytowej. W ostatnim czasie dokonał jedynie zakupu materiałów budowlanych do mieszkania brata. Odnosząc się do wynagrodzenia pełnomocnika podniósł, że jest to kwestia podlegająca indywidualnemu uzgodnieniu z klientem i zastosowanie ma tu zasada swobody umów. Wynagrodzenie ma zostać uiszczone po sprawie. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wnioskodawca jest w tutejszym Sądzie jest stroną w czterech toczących się równocześnie sprawach o sygn. akt I SA/Wr 587-590/16, w których wpisy od skarg zostały wyznaczone na łączną kwotę 2.100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd, po ponownym zbadaniu akt sprawy, uznał, że zasadnie referendarz sądowy odmówił stronie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Należy zgodzić się z referendarzem sądowym, że dane podane przez stronę są mało wiarygodne. Skarżący wskazuje, że jest osobą niepracującą, niezarejestrowaną jako bezrobotna. Koszty jego utrzymania ponoszą członkowie rodziny, zwłaszcza jego matka, która zarabia na umowę cywilnoprawną minimalne wynagrodzenie. Natomiast dochody skarżącego to jedynie sprzedaż starych, małowartościowych przedmiotów. Co jednak istotne, skarżący posiada kartę kredytową, którą spłacają jego bliscy. Sąd pragnie zauważyć, że dla uzyskania karty kredytowej potrzebna jest odpowiednia zdolność finansową. Wątpliwe jest zatem, aby bank zawarł ze skarżącym umowę o kartę kredytową, w przypadku gdy sytuacja finansowa wnioskodawcy była bardzo zła. Dodatkowo na niekorzyść wnioskodawcy przemawia fakt, że mimo wezwań referendarza sądowego nie przedłożył wydruków z karty kredytowej. Okoliczność ta może świadczyć o tym, że zataja on przed Sądem informacje o rzeczywistym stanie jego finansów. Za nieprzekonujące należy zatem uznać wyjaśnienia strony o tym, że nie zostały przedstawione wydruki z uwagi na niekorzystanie przez stronę z karty kredytowej. Należy wyjaśnić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te – na żądanie referendarza sądowego, jak i Sądu – winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). Oprócz tego trzeba zauważyć, że zgodnie z § 50 ust. 3 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej): "Niedopuszczalne jest zawieranie przez adwokata umowy z klientem, która przewidywałaby obowiązek zapłaty honorarium za prowadzenie sprawy uzależniony wyłącznie od ostatecznego wyniku sprawy. Adwokat może zastrzec w umowie z klientem dodatkowe honorarium za pozytywny wynik sprawy". Nie można zatem uznać za wiarygodne oświadczenie strony o tym, że wynagrodzenie pełnomocnika będzie ustalone po pozytywnym zakończeniu zleconych spraw. Wobec powyższego Sąd uznał, że w sprawie nie było możliwości dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. W rezultacie Sąd postanowił utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 września 2016 r., o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.