I SA/Wr 588/23
WyrokWSA we Wrocławiu2024-03-28
Skład orzekający: Marta Semiczek, Tadeusz Haberka, Łukasz Cieślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, które nie zostały udostępnione przewoźnikom kolejowym przed grudniem 2019 r., mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, aby mogły korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, muszą być faktycznie udostępnione przewoźnikom kolejowym. Samo techniczne przygotowanie infrastruktury do użytku nie jest wystarczające, a także nie wystarczy samo istnienie uchwały rady miejskiej określającej stawki podatku od nieruchomości. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła dowodów na udostępnienie infrastruktury przed grudniem 2019 r., a zatem zwolnienie nie przysługuje.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2019 r. Skarżąca kwestionowała opodatkowanie gruntów kolejowych, twierdząc, że powinny one korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy uznały, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ infrastruktura kolejowa nie była w pełni udostępniona przewoźnikom kolejowym w spornym okresie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Haberka, asesor WSA Łukasz Cieślak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi D we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 29 marca 2023 r. nr SKO 4121/346/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. (dalej burmistrz, organ I instancji) z 31 października 2022 r., nr FD.3120.6.44.20 określającą D. we W. (dalej: strona, skarżąca) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2019 r.
Pismem z 17 stycznia 2020 r. strona złożyła deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2019 oraz korekty deklaracji. Organ podatkowy I instancji zakwestionował prawidłowość deklaracji pierwotnych, jak również złożonych przez stronę korekt. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ podatkowy I instancji określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 rok w kwocie 44.098 zł. Opodatkowaniem objęto nieruchomości położone w B.:
1. nabyte na podstawie aktu notarialnego z dna 14 grudnia 2018 r., repetytorium [...] numer [...], sklasyfikowane jako Tk (tereny kolejowe), o łącznej powierzchni [...] m2, w tym działki położne w obrębach:
- F. nr [...], o powierzchni [...] m2,
- P. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej powierzchni [...] m2,
- P.(1) o numerach: [...],[...], [...],[...], [...],[...], o łącznej powierzchni [...] m2;
2. nabyte na podstawie aktu notarialnego z dnia 18 listopada 2019 r.t repetytorium [...] nr [...], o łącznej powierzchni [...] m2, w tym działki położne w obrębach:
- N. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], sklasyfikowane jako Tk (tereny kolejowe) o łącznej powierzchni [...] m2, [...], sklasyfikowaną, jako Bi (inne tereny zabudowane) o powierzchni [...] m2,
- F.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], sklasyfikowane jako Tk (tereny kolejowe), o łącznej powierzchni [...] m2.
Wysokość zobowiązania określono od gruntów wymienionych w punkcie pierwszym za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. i w punkcie drugim proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek, tj.: za okres od 1 do 31 grudnia 2019 r. Do opodatkowania organ podatkowy I instancji przyjął powierzchnię
i klasyfikację gruntów wynikającą z ewidencji gruntów i budynków, informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, złożonych przez stronę oraz aktów notarialnych. Przy opodatkowaniu zastosowano stawki właściwe dla gruntów pozostałych, wynikające z Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. poz. [...]). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podatkowy I instancji stwierdził, że grunty nie korzystały w 2019 r. ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej u.p.o.l.). Organ stwierdził, że linia kolejowa nr [...] D. - B.(1), nie została udostępniona przewoźnikowi kolejowemu, gdyż otrzymana umowa o wykorzystanie zdolności przepustowej do przewozu osób w rozkładzie jazdy pociągów 2019/2020, obowiązująca od dnia 15.12.2019 r. do 12.12.2020 r. została zawarta w dniu 13.12.2019 r. Natomiast co do linii nr [...] B.(1) - S., nie zawarto umowy udostępnienia linii kolejowej przewoźnikowi kolejowemu.
W kwestii zastosowanych stawek organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że strona nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej, stąd też składniki majątkowe nie powinny być opodatkowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 7 lipca 2023 r., nr SKO 4121/346/2022 utrzymało w mocy decyzje organu podatkowego I instancji podzielając ustalenia faktyczne i ich prawnopodatkową ocenę. W uzasadnieniu wskazało, że nie została spełniona żadna z przesłanek zwolnienia z opodatkowania, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., bowiem grunty wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, obejmującej linie kolejowe nr [...] i [...] nie były udostępniane przewoźnikom kolejowym (linia [...] został udostępniona dopiero od 15 grudnia 2019 r., natomiast linia [...] nie została w ogóle udostępniona); nie były wykorzystywane do przewozu osób (linia [...] jest wykorzystywana od 15 grudnia 2019 r.); nie tworzyły linii kolejowych o szerokości torów większej niż 1435 mm (linie [...] i [...] są normalnotorowe, których rozstaw szyn wynosi dokładnie 1435 mm). Niespełnienie żadnego z trzech wymienionych art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy warunków powoduje, że - mimo, iż przedmiotowe grunty wchodzącą w skład infrastruktury kolejowej, w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. 2017 r. poz. 2117 ze zm.) - nie mogą one korzystać z przedmiotowego zwolnienia. Zdaniem SKO prawidłowo organ I instancji przyjął, że przedmiotowe grunty sklasyfikowane jako Tk (tereny kolejowe) i Bi (inne tereny zabudowane), choć wchodzą w skład infrastruktury kolejowej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i zasadnie opodatkował je, stosując stawki podatkowe dla gruntów pozostałych W ocenie SKO zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, iż przedmiotowe grunty nie korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. Możliwość zastosowania tego zwolnienia warunkowana jest zaistnieniem ustawowo określonej okoliczności faktycznej, jaką jest udostępnienie gruntów, budynków i budowli, wchodzących w skład infrastruktury kolejowej, przewoźnikom kolejowym. Za bezpodstawne uznać należało zatem twierdzenia strony, że infrastruktura kolejowa, znajdująca się na gruntach objętych opodatkowaniem była w 2019 r. udostępniania przewoźnikom kolejowy. Nie tylko z uwagi na fakt, że zarządca nie przedstawił na tę okoliczność stosownych umów (porozumień) ale również okoliczność, że za udostępnione nie sposób uznać linii kolejowych, na których nie odbywał się ruch kolejowy, które nie były ujęte w rozkładzie jazdy, nie były zdatne do prowadzenia przewozów, m.in. ze względu na prowadzone przez zarządcę zadania związane z rewitalizacją. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wskazało, że "udostępnianie infrastruktury kolejowej" należy interpretować literalnie jako możliwość skorzystania z danego obiektu przez inne podmioty niż władający obiektem. Za bezzasadny uznało zarzut dotyczący wydania decyzji w oparciu o oględziny działek, wizji lokalnych. Z treści zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że stan faktyczny sprawy organ I instancji ustalił na podstawie oświadczeń i dokumentów przedłożonych przez podatnika - zarządcę infrastruktury kolejowej. Organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe z zachowaniem zasad ogólnych prowadzenia postępowania, określonych w art. 187, art. 121, art. 122 i art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa i prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. Pismami z dnia 10 czerwca 2022 r., 21 października 2021 r. i 11 sierpnia 2021 r. wezwał stronę do przedłożenia dowodów, potwierdzających zasadność korzystania ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, w tym: zgłoszenia budowy linii nr [...] B.(1) - S. i nr [...] B.(1) - D., zawiadomień o zakończeniu budowy linii kolejowych wraz z infrastrukturą kolejową, zarządzeń Dyrektora D. we W., obowiązujących w latach 2018 - 2020, w sprawie wprowadzenia statusu sieci kolejowej, dowodów świadczących o prowadzenia przewozu osób lub towarów na ww. liniach, umów zawartych z przewoźnikami kolejowymi w zakresie obsługi linii kolejowej nr [...] i [...]. W odpowiedzi na wezwania podatnik przedłożył jedynie dowody świadczące o istnieniu na przedmiotowych działkach elementów infrastruktury kolejowej położonych wzdłuż linii kolejowych nr [...] B.(1) - S. i nr [...] B.(1) - D., będących w trwałym zarządzie strony skarżącej oraz udostępnieniu od 15 grudnia 2019 r. linii nr [...] B.(1)-D. przewoźnikowi kolejowemu. Organ podatkowy nie zakwestionował istnienia elementów infrastruktury kolejowej na gruntach, pozostających w trwałym zarządzie podatnika, zlokalizowanych na terenie Gminy B. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że do 14 grudnia 2019 r. żaden z przewoźników kolejowych nie miał możliwości wykorzystania linii kolejowych nr [...] i [...]. Zatem zarzut niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona, wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w części dotyczącej nieruchomości na których położona jest linia kolejowa [...] B.(1)- D. za okres od 1 czerwca do 31 grudnia 219 r. , co do kwoty 17.321 zł oraz zasadzenie kosztów postępowania sądowego podnosząc zarzuty naruszenia : - art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., przez brak jego zastosowania, podczas gdy przepis ten obowiązywał od dnia 1 stycznia 2022 r., a decyzja SKO wydana została w dniu 29 marca 2023 r. przy czym, ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2192 ze zm.) – wprowadzająca zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze u.p.o.l. - nie zawiera przepisów intertemporalnych, a zatem organ powinien uwzględnić stan prawny istniejący w dniu wydania decyzji i nie ustalać Skarżącemu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2019, - ewentualnie nawet jeśli przyjąć, że zastosowanie mają przepisy obowiązujące w 2019 r. to, organ II instancji naruszył również art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy u.p.o.l. w brzmieniu zmienionym (ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw) poprzez brak jego zastosowana w sprawie i brak stwierdzenia, że grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym - na nieruchomościach, na których położona jest linia kolejowa [...] B.(1) - D. - są udostępniane przewoźnikom kolejowym, a w ślad za tym, że nieruchomości te w okresie od 1 czerwca 2019 r. podlegały zwolnieniu z podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że tylko w przypadku faktycznego wykorzystywania przez przewoźnika kolejowego, możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., stanowi nieuprawnioną wykładnię zawężającą. Strona wywodziła, że w świetle gramatycznego brzmienia przepisu użyte w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. słowo "udostępnianie" powinno być rozumiane jako danie możliwości korzystania z obiektu innym podmiotom - przewoźnikom kolejowym, czy też jako zawarcie umowy z konkretnym przewoźnikiem kolejowym. Powołując się na wykładnię systemową zewnętrzną, wskazała, że zgodnie z art. 36 a z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 710 z późn. zm. dalej u.t.k.), udostępnianie obiektu infrastruktury usługowej polega na umożliwieniu przewoźnikom kolejowym, na ich wniosek, dostępu do torów kolejowych w tym obiekcie oraz korzystania z usług, do których świadczenia obiekt został specjalnie przystosowany. Przewoźnicy kolejowi są uprawnieni do dostępu do udostępnianych obiektów, w tym do torów kolejowych w tych obiektach i świadczonych w nich usług na równych i niedyskryminujących zasadach. Zdaniem Strony, spójna z przedstawionymi powyżej wynikami interpretacji art, 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w świetle wykładni literalnej i systemowej jest także interpretacja tego przepisu w świetle wykładni celowościowej, gdyż uzasadnienie do ustawy zmieniającej od dnia 1 stycznia 2017 r. art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. wskazuje, że głównym celem dokonanej zmiany było dostosowanie przepisów u.p.o.l, do zmian wprowadzonych w u.t.k. Zmiana ta de facto spowodowała rozszerzenie kręgu podmiotów, które mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., ponieważ do 2017 r. litera a) przytoczonego przepisu w kontekście infrastruktury kolejowej brzmiała "zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym". O rozszerzającym charakterze zmian wprowadzanych ustawą zmieniającą świadczy również zmiana art. 7 ust. 1 u.p.o.l. - do 2017 r. objęte zwolnieniem były tylko budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty. Natomiast od 2017 r. zwolnienie to zaczęło obejmować także budynki. Powyższe znajduje również uzasadnienie w orzecznictwie sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "z analizy przepisu art. 7 ust. 1 u.p.o.l. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie wynika, iż w procesie wykładni pojęcia "jest udostępniana" nie jest wymagane sięgnięcie do przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Przepis ten w brzmieniu zmienionym z dniem 1 stycznia 2017 r. odsyła do ustawy o transporcie kolejowym, ale w ścisłe wskazanym w tym przepisie zakresie, tj. do przyjęcia znaczenia określenia "grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej" takiego jakie zostało nadane w tej ustawie. W takiej sytuacji przesłankę tę należy interpretować literalnie, w oparciu o gramatyczne brzmienie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., uwzględniając przyjęte w języku polskim znaczenie słowa "udostępnia". Udostępnienie to możliwość skorzystania z danego obiektu przez inne podmioty niż władający obiektem" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 4477/21). Przesłankę "jest udostępniana" należy interpretować jako "pozostawanie w gotowości do udostępnienia" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt IIFSK 610/21). Strona podniosła, że organ II instancji naruszył art. 122 w zw. z art. 180 w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zakresie analizy materiału dowodowego sprawy, bowiem od dnia 30 maja 2019 r. opublikowany został Statut sieci kolejowej, linia kolejowa nr [...] B.(1) - D. była linią czynną i możliwą do udostępnienia przewoźnikom. Reasumując, autor skargi stwierdził, że od 1 czerwca 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. strona winna korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości w zakresie nieruchomości wchodzących w skład linii kolejowej nr [...] B.(1) - D.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. dalej p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492; dalej p.u.s.a) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Kontrola sądowoadministracyjna w sprawach podatkowych sprawowana jest pod względem legalności, tj. oceny działań administracji podatkowej pod kątem przestrzegania przepisów postępowania i prawidłowości stosowanej wykładni przepisów prawa. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 108/2012, LexisNexis nr 5991706).
Spór w sprawie koncentruje się wokół trafności stanowiska prezentowanego przez organy, iż będące w posiadaniu Skarżącej nieruchomości winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r.
Problem prawny o tożsamej naturze był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob.m.in. wyroki NSA: z 9 lutego 2022 r., III FSK 4049/21, z 6 października 2021 r., III FSK 4056/21, z 5 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21; z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4059/21; z 24 marca 2022 r., III FSK 4062/21 i cytowane tam orzecznictwo) a nadto w wyrokach WSA we Wrocławiu np. o sygn. akt I SA/Wr 644/23 z 12 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 321/23 z 21 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 230/23 z 21 listopada 2023 r. sygn. akt. I SA/Wr 156/22 z 16 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko przedstawione w tych orzeczeniach.
Art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. stanowi, iż zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która:
a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub
b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub
c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.
Zatem z przepisu tego wynika, że dla skorzystania z ustanowionego w nim zwolnienia konieczne jest aby grunty, budynki i budowle wchodziły w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym i aby została spełniona jedna z przesłanek wymienionych w pkt 1 ust. 1 tego artykułu.
Wykładnią przytoczonego przepisu wielokrotnie zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, m.in. wyrokach z 31 stycznia 2019, II FSK 3032/18; z 4 lutego 2020 r., II FSK 1627/19; z 13 lutego 2020 r., II FSK 2187/18; z 5 sierpnia 2020 r., II FSK 1438/18 (wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w ramach niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) a ponieważ Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach, posłuży się argumentacją w nich użytą.
W ramach pierwszej z wymienionych przesłanek omawiany przepis jednoznacznie odsyła do ustawy o transporcie kolejowym. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym przez infrastrukturę kolejową należy rozumieć elementy określone w załączniku nr 1 do tej ustawy. Z kolei załącznik ten wskazuje, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą m.in. tory kolejowe, w tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice, odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek (pkt 1); urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku (pkt 5) oraz grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11 (pkt 12). Elementy te wchodzą w skład infrastruktury kolejowej, pod warunkiem, że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania.
Niewątpliwie więc linia kolejowa stanowi infrastrukturę kolejową w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym.
"W zakresie przesłanki zwolnienia, jaką jest udostępnianie infrastruktury kolejowej przewoźnikowi kolejowemu, wbrew twierdzeniom organu, interpretacja występującego w tym przepisie terminu "udostępnienie" nie wymaga sięgnięcia do ustawy o transporcie kolejowym, tak jak ma to miejsce w przypadku pierwszej przesłanki zwolnienia. Przesłankę tę należy interpretować literalnie, w oparciu o gramatyczne brzmienie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., tj. jako faktyczny sposób wykorzystania infrastruktury kolejowej. Z analizy konstrukcji przepisu art. 7 ust. 1 u.p.o.l. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie wynika, iż w procesie wykładni pojęcia "jest udostępniana", odmiennie niż to miało miejsce do 31 grudnia 2016 r., nie jest wymagane sięgnięcie do przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Przepis ten w brzmieniu zmienionym z dniem 1 stycznia 2017 r. odsyła do ustawy o transporcie kolejowym, ale w ściśle wskazanym w tym przepisie zakresie, tj. do przyjęcia znaczenia określenia "grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej" takiego jakie zostało nadane w tej ustawie. W takiej sytuacji przesłankę tę należy interpretować literalnie, w oparciu o gramatyczne brzmienie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., uwzględniając przyjęte w języku polskim znaczenie słowa "udostępnia"". (Wyrok NSA z 25.05.2022 r., III FSK 610/21, LEX nr 3363289) Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN udostępnić — udostępniać «ułatwić kontakt z czymś lub umożliwić korzystanie z czegoś». Z kolei zgodnie z Wielkim słownikiem języka polskiego PAN udostępniać to "umożliwiać korzystanie z czegoś". Tak więc z udostępnioną infrastrukturę kolejową należy uznać tą jej część, z której mogą korzystać przewoźnicy. Aby o takim udostępnieniu mówić nie wystarczy, aby infrastruktura była technicznie przygotowana do wykorzystania. Niezbędne jest, aby jej posiadacz co najmniej wyraził zgodę na wykorzystywanie jej przez przewoźnika. W niniejszej sprawie pomimo wezwań skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, aby w okresie przed grudniem 2019 r. Udostępniła infrastrukturę jakiemukolwiek przewoźnikowi.
Podkreślić należy, że wprawdzie w zakresie udostępnienia przypisy u.p.o.l. Nie odsyłają do u.t.k., to nie można pominąć faktu, iż transport kolejowy odbywa się na zasadach sformalizowanych i pod kontrolą organów państwa. Samo więc przygotowanie infrastruktury kolejowej do użytku nie jest jednoznaczne z jej udostępnieniem, skoro przewoźnicy kolejowi nie mogą z niej swobodnie korzystać uzyskania niezbędnych zgód lub dokonania uzgodnień. Z tego względu pogląd skarżąc, iż samo techniczne przygotowanie in infrastruktury do użytkowania jest dostateczne skorzystania ze zwolnienia nie zasługuje na.
Tym bardziej nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niezastosowania brzmienia przepisu obowiązującego po dniu 01 stycznia 2022r. W brzmieniu tym przepis odsyła bowiem wprost do rozdziałów 6-6b u.t.k., do zawartej w nich definicji udostępniania infrastruktury. Zgodnie z art. 9 ust 1 u.t.k. "Udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na:
1) rozpatrywaniu wniosków aplikanta o przydzielenie zdolności przepustowej;
2) przydzielaniu aplikantowi zdolności przepustowej, w tym:
a) przydzielaniu trasy pociągu,
b) przydzielaniu zdolności przepustowej dla wykonania manewrów lub postoju pojazdów kolejowych;
3) umożliwieniu przewoźnikowi kolejowemu wskazanemu przez aplikanta wykorzystania przydzielonej zdolności przepustowej;
4) umożliwieniu przewoźnikowi kolejowemu skorzystania z pozostałych usług, o których mowa w ust. 1 załącznika nr 2 do ustawy."
Informacji przedłożonych przez skarżącą nie wynika, aby przed grudniem 2019 r. takie czynności spornej linii dotyczyły.
Reasumując zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani nie została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu. Wobec powyższego sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło