I SA/Wr 592/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-11-02
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, która wskazuje na pogorszenie swojej sytuacji materialnej z powodu problemów zdrowotnych i ograniczenia dochodów, może zostać zwolniona od kosztów, jeśli ponosi znaczące wydatki na materiały biurowe związane z korespondencją z organami?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd uznał za nieuzasadnione powoływanie się na kradzież dokumentów jako przyczynę braku zeznania podatkowego za rok poprzedni, a także wskazał, że wydatki na materiały biurowe związane z korespondencją z organami nie są wydatkami koniecznymi dla utrzymania, co oznacza, że skarżący mógł poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący T.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 100 zł, powołując się na pogorszenie sytuacji materialnej spowodowane problemami zdrowotnymi i ograniczeniem dochodów z działalności gospodarczej. Wskazał na wysokie wydatki związane z korespondencją z organami. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej niezdolności do poniesienia kosztów, a część wskazanych przez niego wydatków nie była konieczna do utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązanie dodatkowe tej spółki w podatku towarów i usług za grudzień 2001 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący, pismem z 28 lipca 2009 r., wniósł o zwolnienie go od wpisu w kwocie 100 zł. Z treści pisma wynika, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, co jest skutkiem pogorszenia stanu zdrowia. W związku z dolegliwościami zdrowotnymi, które nie pozwalają mu podnosić ciężkich przedmiotów, od marca 2009 r. wykonuje znacznie mniej usług i produkcji w zakresie jego podstawowego źródła przychodu, to jest ślusarstwa i usług instalacji sanitarnych CO i gazu. Wartość wykonanych usług od marca do daty pisma wyniosła 1.200 zł. Skarżący wyjaśnił, że nie zabiegał o zwolnienie lekarskie, gdyż wykonywał pracę przy komputerze, co nie wymagało wysiłku fizycznego. Od pobytu w szpitalu, to jest od maja 2009 r., zaczął je pobierać. Został też skierowany na operację. Oświadczył, że w sprawie wydatkował już ponad 200 zł na papier, tusz, energię, znaczki koperty, dojazdy na pocztę i do sądu.
Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, że od pobytu w szpitalu w maju 2009 r. nie uzyskuje żadnego formalnego dochodu. Inny przychód pochodzi ze stopniowej wyprzedaży narzędzi i materiałów budowlanych – jak podano we wniosku – na rzecz remontu nieruchomości przy ul. [...] w W.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie posiada mieszkanie komunalne. Poza tym skarżący nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazał, że nie uzyskuje dochodu, od 7 maja 2009 r. jest na chorobowym, a ZUS nie wypłaca mu zasiłku.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego i finansowego wnioskodawca podał, że z powodu kradzieży dokumentów, która miała miejsce 29 sierpnia 2008 r., nie może przedłożyć zeznania podatkowego za 2008 r. ani kopii z księgi podatkowej, której od tego czasu nie prowadzi. Miesięcznie wydatkuje około 1.200-1.300 zł, w tym na wyżywienie 300 zł, opłaty za media 100-200 zł, środki higieny i inne około 100 zł, i koszty biurowe (papier, tusz, telefon, znaczki, dojazdy itp.) 700 zł. Skarżący ma tylko jeden rachunek bankowy, który otworzył – jak wskazał – na okoliczność oczekiwanych odszkodowań, których nie otrzymał, w związku z tym na rachunku powstało zadłużenie. Nie posiada żadnych środków transportu.
Zgodnie z treścią pisma, załączone miały być do niego wyciągi z rachunku bankowego i protokół zajęcia samochodu z dnia 20 sierpnia 2009 r. (zgodnie z oświadczeniem strony, było to zajęcia samochodu nieistniejącego), których nie było w przesyłce z wnioskiem i pismem.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przede wszystkim uznać należy za nieuzasadnione wyjaśnienie, że nie jest w stanie przedłożyć zeznania podatkowego 2008 r. i kopii z urządzeń księgowych z powodu kradzieży. Zwrócić trzeba uwagę, że kradzież, na którą się powołuje miała miejsce w sierpniu 2008 r., natomiast zeznanie podatkowe należy sporządzić zawsze po zakończeniu roku podatkowego, w związku z tym nie było możliwe, aby w wyniku powyższego zdarzenia skarżący był pozbawiony zeznania za 2008 r. Co do kopii z księgi przychodów i rozchodów, to wezwanie dotyczyło kopii z wykazanym przychodem i dochodem za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2009 r. Poza tym z wyjaśnień wnioskodawcy wynika, że cały czas osiąga mniejsze lub większe przychody z usług, które świadczy (ślusarstwo i instalacje sanitarne). W każdym razie ich wysokość pozwala mu na wydatkowanie od 200-700 zł na materiały biurowe związane z korespondencją prowadzoną z instytucjami państwowymi. Ta właśnie okoliczność uzasadnia odmowę uwzględnienia żądania wniosku. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy ma służyć zapewnieniu dostępu do sądu celem możliwości obrony swych praw, w sytuacji, gdy ich poniesienie wiąże się z koniecznością ograniczenia wydatków na niezbędną egzystencję, to jest opłat związanych z utrzymaniem domu/ mieszkania, wyżywienie, środki higieny i inne niezbędne wydatki. W korespondencji z Sądem lub innymi instytucjami państwowymi nie są konieczne zakupy materiałów biurowych na kwoty 100-200, czy nawet 700 zł miesięcznie. Wnioskodawca miał zatem możliwość poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów sądowych.
Zauważyć też należy, że na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że przychód uzyskuje m.in. z wyprzedaży narzędzi i materiałów budowlanych, podając jednocześnie, że nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem i nie uzyskuje żadnego dochodu.
Wnioskodawca został wezwany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów w warunkach przewidzianych w art. 255 p.p.s.a., to jest gdy oświadczenie wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości co do jego stanu finansowego, majątkowego lub rodzinnego. Dodatkowe informacje nie rozwiały jednak wątpliwości co do rzeczywistych dochodów skarżącego. Wprawdzie z treści pisma skarżącego wynika, że miały być do niego załączone wyciągi z rachunku bankowego i protokół zajęcia samochodu, których w przesyłce było brak. Jednak – jak sam wskazał – zajęcie dotyczyło samochodu, który faktycznie nie istniał, a na rachunku bankowym jest zadłużenie związane z jego prowadzeniem (skarżący oczekiwał wpływów, których nie było, w związku z tym powstało zadłużenie). Tym samym dokumenty te nie zmieniłyby faktu, że skarżący mógł poczynić rezerwy na poczet kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której obecnie zobligowany jest do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, w wysokości 100 zł.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło