I SA/Wr 598/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-09-12

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata został należycie uzasadniony przez wnioskodawcę, który przedstawił jedynie zdawkowe informacje o swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej oraz nie ustosunkował się do wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie został uwzględniony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawione informacje były zdawkowe, nie wyjaśniały jego sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej w sposób jasny i nie budzący wątpliwości, a wnioskodawca nie ustosunkował się do wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów, co jest obowiązkiem strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację finansową, posiadanie udziałów w spółce komandytowej o znikomej wartości i dochody z umowy o pracę, przy jednoczesnych wysokich kosztach utrzymania. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów nie odpowiedział.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy od stycznia do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie stać go na samodzielne prowadzenie sprawy, a jego wiedza z zakresu prawa jest niewystarczająca. Wnioskodawca zaznaczył, że została nałożona na niego grzywna wyrokiem sądowym, którą opłacił w terminie. Kwoty wpisu od skargi nie jest w stanie uiścić, gdyż po opłaceniu rachunków i zaspokojeniu podstawowych potrzeb nie pozostają mu wolne środki. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryki dotyczące stanu rodzinnego, posiadanych nieruchomości oraz przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł zostały oznaczone przez wnioskodawcę, że go nie dotyczą. Oświadczył natomiast, że posiada 49% udziałów w spółce komandytowej "A" o wartości 2.450 zł, przy czym wartość rzeczywista jest bliska 0, spółka nie ma żadnych zysków, minimalny przychód (poniżej 500 zł) i ponosi duże koszty. Wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości1.355,69 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał czynsz i opłaty za media około 1.200-1.300 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi. W ocenie referendarza sądowego, wniosek nie został należycie uzasadniony. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca powyższego nie wykazał. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przytoczona regulacja stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W konsekwencji wskazane we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Należy mieć przy tym na uwadze brzmienie art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. – zgodnie z treścią pierwszego z nich wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Art. 255 stanowi, że w sytuacji, gdy dane wynikające z urzędowego formularza dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego są niewystarczające lub budzą wątpliwości, do wnioskodawcy kierowane jest wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że wnioskodawca obowiązany jest przedstawić swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną w sposób jak najbardziej obszerny, tak aby rozpoznający wniosek był w stanie odtworzyć i ocenić jego rzeczywiste możliwości płatnicze. Tymczasem informacje udostępnione przez skarżącego są zdawkowe i nie wyjaśniają jego sytuacji w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Jak wynika ze złożonych oświadczeń, wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości. Nie jest natomiast wiadome, czy mieszkanie wskazane jako miejsce zamieszkania, jest przez wnioskodawcę wynajmowane, do kogo faktycznie należy, jakie są koszty związane z jego utrzymaniem. Nie można też było zweryfikować oświadczenia dotyczącego wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę ani faktycznego stanu finansowego ani stanu oszczędności lun ich braku. Wnioskodawca bowiem z nawet najmniejszym stopniu nie ustosunkował się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym. To ubiegający się o zwolnienie go od ponoszenia kosztów postępowania sądowego winien podjąć wszelkie czynności, które pozwoliłyby ocenić w sposób rzetelny jego sytuację finansową, majątkową i rodzinną. Co za tym idzie, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony, w związku z czym, na powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło