I SA/Wr 600/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-25
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Zbigniew Łoboda, Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wywłaszczenie nieruchomości rolnych na cele budowy drogi, w zamian za odszkodowanie, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, jeśli podmiot wywłaszczany prowadzi wyłącznie działalność rolniczą i nie działa jako podatnik VAT w zakresie obrotu nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wywłaszczenie nieruchomości rolnych na cele budowy drogi, w zamian za odszkodowanie, nie stanowi odpłatnej dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu VAT, jeśli podmiot wywłaszczany (skarżąca) nie działa w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Skarżąca prowadziła wyłącznie działalność rolniczą na tych gruntach i nie podejmowała działań wskazujących na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. W związku z tym, czynność ta nie podlega opodatkowaniu VAT, a kwestia zwolnienia od podatku staje się bezprzedmiotowa.Stan faktyczny
Skarżąca "A", prowadząca wyłącznie działalność rolniczą, została wywłaszczona z nieruchomości rolnych na mocy decyzji Wojewody zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. W zamian za wywłaszczone grunty skarżąca miała otrzymać odszkodowanie. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że czynność ta stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą VAT, a grunty należy traktować jako tereny budowlane, co wyklucza zastosowanie zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że nie działała jako podatnik VAT w zakresie obrotu nieruchomościami, a wywłaszczone grunty były gruntami rolnymi, innymi niż budowlane.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w całości i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi "A" w L. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w całości; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz "A" w L. kwotę 457,00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów (zwanego dalej: organem podatkowym) wydana na rzecz "A" w L. (zwanej dalej: strona, "A", wnioskodawca, skarżąca) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT do czynności wywłaszczenia nieruchomości.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.
"A" prowadzi wyłącznie działalność rolniczą, zajmuje się uprawą własnych gruntów, na których prowadzi zasiewy zbóż i rzepaku. Nie prowadzi innej działalności gospodarczej. Do prowadzenia działalności rolniczej "A" wykorzystuje własne grunty. "A" jest czynnym podatnikiem podatku VAT.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...] udzielił zezwolenia Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na realizację inwestycji drogowej pod nazwą Budowa Drogi S-3 L. A4), L. odcinek II. od km 2+ 420,47 do km 38 + 255,00. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja stała się ostateczna w dniu 20 maja 2015 r. Z tabeli Nr 1 decyzji wynika że dokonano zajęcia stałego: działki o nr [...] obręb M., działka nr [...] obręb M [...], działki o nr [...] obręb P., działki nr [...] obręb P., działki nr [...] obręb P.. Dalej z treści decyzji wynika, iż z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad z dniem, w którym decyzja staje się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnym postanowieniu przechodzą wymienione nieruchomości (tabela 4a). Wywłaszczono "A" z działek rolnych o numerach [...] o pow. 2,3450 obręb P., [...] o pow. 0,0045 obręb P., [...] o pow. 0,0271 obręb P., [...] o pow. 0,3304 obręb M., [...] o pow. 0,0422 obręb M.. Z pouczenia decyzji pkt 1, wynika, iż nieruchomości, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, z dniem uzyskania przez niniejszą decyzję waloru ostateczności. Z pkt 5 tejże decyzji wynika, iż w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 18 ust. 1 e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. "A" nie przekazała protokolarnie przedmiotowych nieruchomości w określonym terminie. Ww. decyzja stała się ostateczna z dniem 20 maja 2015 r., a wyżej wymienione działki z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa. Przedmiotowe nieruchomości powstały w wyniku podziału działek oznaczonych: nr [...] na działki [...],[...] i [...], nr [...] na działki [...], [...], nr [...] na działki [...] i [...], nr [...] na działki [...] i [...] oraz nr [...] została podzielona na działki [...] i [...] tą samą decyzją.
Dla przedmiotowego terenu na dzień wydania decyzji, tj. [...] r. działki stanowiły część nieruchomości rolnej niezabudowanej, na której były uprawy pszenicy ozimej; na terenie nieruchomości nie ma żadnych obiektów budowlanych. Dla terenów na których posadowione są działki na dzień wydania decyzji Wojewody [...] obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy M., gdzie wyżej wymienione działki oznaczone były symbolem R teren użytków rolnych, łąk, pastwisk oraz pozostałe tereny otwarte nieużytki, zadrzewienia śródpolne oraz drogi rolne taki sam plan obowiązuje w chwili obecnej, tj. na dzień zapytania.
Wnioskodawca wskazał, że celem ekonomicznym tej czynności jest więc przywłaszczenie gruntu niezabudowanego na rzecz Skarbu Państwa, w zamianie za odszkodowanie. W konsekwencji w opisanym zdarzeniu przyszłym będzie miała miejsce dostawa terenu niezabudowanego innego niż teren budowlany (w związku z brakiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy), czyli zdarzenie podlegające dyspozycji z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. "A" do chwili obecnej nie uzyskała żadnego odszkodowania z tytułu przywłaszczenia gruntu.
W uzupełnieniu wniosku z dnia 29 grudnia 2015 r. wnioskodawca doprecyzował, iż: "A" w dniu 4 grudnia 2015 r. uzyskała odszkodowanie za działki Nr [...] i [...] położone w obrębie geodezyjnym M., nie otrzymała natomiast odszkodowania za działki nr [...] ,[...] i [...] położone w obrębie geodezyjnym P.. W dniu 23 grudnia 2015 r. "A" otrzymała zaświadczenie z Urzędu Gminy w M., iż działki o numerach [...] i [...] położone w obrębie geodezyjnym M. i działki o numerach [...], [...], [...] położone w obrębie geodezyjnym P. w istniejącym planie zagospodarowania przestrzennego (przyjęty uchwałą nr XXXIX/182/05 Rady Gminy M.) posiadają przeznaczenie: R — tereny użytków rolnych, łąk, pastwisk oraz pozostałych terenów otwartych: nieużytków, zadrzewień śródpolnych oraz dróg rolnych (dopuszczalne prowadzenie działalności rolniczej, całkowity zakaz zabudowy, w tym zabudowy zagrodowej).
"A" prowadzi wyłącznie działalność rolniczą - uprawia zboża, które sprzedaje jako produkty nieprzetworzone podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.
"A" nie obniżała podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia gruntów. Nabycie gruntów nastąpiło w latach 80-dziesiątych, w których nie było opodatkowania podatkiem VAT.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.
1. Czy w momencie gdy "A" uzyska odszkodowanie z tytułu opisanych nieruchomości, które z mocy prawa stają się własnością Skarbu Państwa można zastosować zwolnienie od podatku VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn zm., dalej: ustawa o VAT)?
Zdaniem wnioskodawcy, przedmiotowa transakcja korzysta ze zwolnienia na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 22, art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 3 pkt 33, art. 43 ust. 1 pkt 9, art. 29a ust. 1, art. 19a ust. 5 pkt 16, art. 41 ust. 1, art. 146a pkt 1 ustawy o VAT oraz art. 46 § 1 i art. 48 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), a także art. 5 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE L Nr 145, S. 1 ze zm.) oraz art. 14 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347. s. 1 ze zm.).
Wnioskodawca wskazał, że z powyższych przepisów wynika, że generalnie opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane. Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, będących gruntami leśnymi, rolnymi itp., nieprzeznaczonymi pod zabudowę są zwolnione od podatku VAT. W przypadku "A" istnieje na terenie gminy, na której terenie położone są nieruchomości, plan zagospodarowania przestrzennego (na dzień wydania decyzji i na dzień składania niniejszego wniosku). Zwrócono uwagę na przepisy art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.), z których wynika, że o przeznaczeniu danego terenu decyduje plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu. Zatem ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego a w przypadku braku o wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe a także fakt, że podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę od nabywcy, zdaniem wnioskodawcy uznać należy, że podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w przedmiotowej sprawie winna być kwota należna z tytułu uzyskanego odszkodowania za wywłaszczenie z nakazu gruntu, gdyż przedmiotem opodatkowania będzie wyłącznie uzyskane odszkodowanie za grunt wywłaszczony, który jednocześnie skorzysta ze zwolnienia zgodnie z art. 43 ust 1 pkt 33 ustawy o VAT.
Wskazaną na wstępie interpretacją indywidualną Minister Finansów uznał, że stanowisko strony jest nieprawidłowe.
Przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i na tej podstawie prawnej formułował pogląd, zgodnie z którym jeśli przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel następuje za odszkodowaniem, to wówczas stanowi ono odpłatną dostawę towarów i ze względu na przedmiot czynność taka jest objęta opodatkowaniem. W tym przypadku odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną, objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie, przyjmujące formę odszkodowania. Przeniesienie - z mocy prawa - prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie przyznania odszkodowania i ustalenia jego wysokości.
Następnie organ przytoczył treść art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT i art. 2 pkt 33 ustawy o VAT i podkreślił, że opodatkowane podatkiem od towarów i usług są, co do zasady, dostawy nieruchomości gruntowych zabudowanych i niezabudowanych, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bądź decyzją o warunkach zabudowy.
Wskazując na treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199, z późn. zm., dalej: u.p.i.z.p.) zauważył, że rozważenia wymaga zatem, czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydana w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2031, dalej u.z.r.i.d.) określa sposób przeznaczenia danego terenu (działki), podobnie jak decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Odniósł się do zapisów art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r., Nr 220, poz. 1601, z późn. zm.), art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 pkt 6, art. 11i ust. 1 i ust. 2, art. 12 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 12 ust. 4a, ust. 4f i ust. 5, art. 18 ust. 1 u.z.r.i.d., art. 4 ust. 2, art. 2 pkt 5 u.p.i.z.p. oraz art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 i 1777, dalej u.g.n.) i podkreślił, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. poz. 1777).
W konkluzji stwierdził organ, że w świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz treści przywołanych przepisów, że przeniesienie prawa własności nieruchomości gruntowych, o których mowa we wniosku w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów, która podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług na podstawie powołanego art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Dostawa ta nie korzysta jednak ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, gdyż decyzja Wojewody, na podstawie której zezwolono na realizację inwestycji drogowych, przesądziła o charakterze przedmiotowych gruntów jako przeznaczonych pod zabudowę. Z uwagi na fakt, że zarówno przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, jak i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, nie przewidują dla tej czynności zwolnienia od podatku bądź opodatkowania stawką obniżoną, dostawa działek niezabudowanych nie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, bowiem - jak wskazano wyżej - zgodnie z decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ww. działki niezabudowane stanowią tereny budowlane.
Pismem z dnia 15 lutego 2016 r. (nadano w polskiej placówce pocztowej w dniu 10 lutego 2016 r.) wezwano organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że w świetle przepisów ustawy o VAT bezspornym jest, że przymusowe objecie "A" procedurą wywłaszczeniową nie mieściło się w żaden sposób w zakresie jej działalności gospodarczej, której przedmiotem była działalność rolnicza. Innymi słowy "A" w tej zmianie własnościowej nie brała udziału jako podatnik VAT. Podkreślono, że wywłaszczone grunty rolne należące do "A" były prywatną własnością jej członków i w oparciu o ich prywatny majątek "A" prowadziła działalność rolniczą.
W piśmie z dnia 16 marca 2016 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji indywidualnej.
Na wskazaną wyżej interpretację indywidualną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła "A" w L. wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postepowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 i ust. 2, art. 43 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT,
2) naruszenie norm procesowych poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne oceny stanowiska wnioskodawcy zawartego we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji prawa podatkowego, jak również w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (w tym przypadku - brak oceny stanowiska wnioskodawcy w ogóle) - zgodnie z art. 14c § 1, oraz w zw. z art. 121 § 1 i art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., poz. 60 ze zm., dalej O.p.).
W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności zarzuciła organowi, że w ww. interpretacji naruszył art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT poprzez nie rozpatrzenie całokształtu okoliczności sprawy, bowiem "A" w ramach wywłaszczenia należących do niej gruntów rolnych, a więc przymusowego pozbawienia jej praw własności tych gruntów, kategorycznie nie występowała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, bowiem działalność gospodarczą prowadzi, ale w zakresie rolnictwa, nie zaś handlu nieruchomościami. Podkreśliła, że wywłaszczone grunty rolne należące do "A" były prywatną własnością jej członków i w oparciu o ich prywatny majątek "A" prowadziła działalność rolniczą.
W dalszej kolejności wskazała, że treść normy wynikającej przepisów art. 43 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT nie budzi wątpliwości. Zwolnione są dostawy terenów innych aniżeli budowlane, zakwalifikowane tak zgodnie z zapisami w planie zagospodarowania przestrzennego. Tak było w przypadku "A". Wywłaszczone tereny "A" były gruntami rolnymi (innymi niż budowlane) w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, w dniu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wywłaszczenia, a także w dniu wydania zaświadczenia przez właściwą gminę (grudzień 2015). Podkreśliła, że dla celów podatkowych, konieczne i wystarczające jest przeznaczenie wywłaszczonych terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny inne niż tereny budowlane (w przypadku "A" grunty rolne).
Na poparcie swojego stanowiska powołała się na wyroki: NSA: z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt I FSK 2071/08, z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 546/08, z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1043/08, z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1668/11 oraz w sprawach I FSK 1629/07, I FSK 1059/07, I FSK 253/08, I FSK 779/07, a także wyroki WSA w sprawach: akt I SA/Gd 1405/15, I SA/Wr 98-99/09,I SA/Gd 881/08, I SA/Sz 684/09, III SA/G1 1334/08 i I SA/Wr 31/10).
Uzasadniając natomiast postawiony w skardze zarzut procesowy skarżąca zarzuciła, że organ ograniczył się w zasadzie jedynie do zakwestionowania stanowiska przedstawionego przez "A" we wniosku, nie odnosząc się należycie do poruszonej w nim kwestii prawnej, w tym w szczególności do przedstawionej argumentacji dotyczącej niezasadności opodatkowania przymusowego wywłaszczenia nieruchomości rolnych. O ile zatem organ podatkowy w interpretacji przedstawił swoje stanowisko oraz związane z nim normy prawne (w ocenie skarżącej w dużej mierze nieprawidłowe), o tyle nie ustosunkował się do sposobu rozumienia przepisów prawa podatkowego zaprezentowanego przez skarżącą, który został przedstawiony i obszernie uzasadniony we wniosku oraz także, a nawet przede wszystkim w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź organu na powyższe wezwanie ogranicza się w zasadzie do jednego zdania, bez jakiejkolwiek nawet próby odniesienia się do przedstawionej w nim argumentacji.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 20017 r. strona przedstawione w skardze zarzuty poparła orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Po 2445/15. (k:46-59 akt sprawy sądowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz.1647, ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 poz. 718, dalej: p.p.s.a). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Wskazać także należy, że zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione wyżej zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Interpretacja o której udzielenie wystąpiła skarżąca dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług odszkodowania otrzymanego za grunty wywłaszczone budowa Drogi S-3 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi.
Zdaniem "A" w wyniku wydania decyzji z dnia [...] r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dokonano wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa działek [...], [...], [...], [...], [...] co stanowiło dostawę. Przy czym przedmiotem dostawy były tereny niezabudowane podlegające zwolnieniu, z podatku od towarów i usług co powodowało, że "A" nie miała obowiązku odprowadzenia podatku VAT.
Odnosząc się do stanowiska "A" uwzględniając stan faktyczny przedstawiony we wniosku Minister Finansów uznał, że wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowych działek w zamian za odszkodowanie stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy VAT. Natomiast wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do przedmiotowego terenu przesądza o kwalifikacji terenu jako terenu przeznaczonego pod zabudowę i do terenu tego nie ma zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.
Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zasadniczo do rozstrzygnięcia, czy skarżąca "A" jest uprawniona do skorzystania ze zwolnienia, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, dostawy gruntów objętych decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Jednakże punktem wyjścia do rozważań dotyczących możliwości skorzystania z ww. zwolnienia przedmiotowego, musi być to, czy dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku VAT.
W pierwszej kolejności podnieść zatem należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega wskazana czynność przeniesienia prawa własności z nakazu, o ile dokonujący tej czynności działa, jako podatnik tego podatku.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W ocenie Sądu, w badanej sprawie nie można uznać, że skarżąca "A" dokonując dostawy przedmiotowego gruntu działała w charakterze podatnika w rozumieniu cytowanego przepisu ustawy o VAT. Przede wszystkim podnieść należy, że przedmiotowe grunty "A" nabyła w latach 80-tych i do momentu ich wywłaszczenia w 2015 r. prowadziła na nich w sposób ciągły działalność stricte rolniczą, zgodnie z jej profilem. Ze stanu faktycznego zarysowanego we wniosku o wydanie interpretacji nie wynika bowiem, aby "A" podejmowała jakiekolwiek działania w celu zmiany przeznaczenia tych gruntów (z rolnych na budowalne), czy podziału lub przygotowania do sprzedaży z zyskiem, które wskazywałyby na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy VAT w zakresie obrotu nieruchomościami. Wprost przeciwnie, wykorzystywała je zgodnie z ich przeznaczeniem. Zmiana przeznaczenia działek - z działek rolnych na działki pod budowę drogi - nie nastąpiła z inicjatywy "A", a wyniku wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r.
W ocenie Sądu działania skarżącej w żaden sposób nie są charakterystyczne dla podmiotów wykonujących samodzielną działalność gospodarczą rozumianą jako działalność producentów, handlowców, usługowców, również wówczas, gdy wykonywali oni swoją czynność jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. "A" nie sposób bowiem przypisać, w tym konkretnym przypadku, działania jak handlowiec, czyli w sposób ciągły, zorganizowany poprzez zaangażowanie własnego kapitału w celu osiągnięcia zysku.
Mając na względzie powyższe, zdaniem Sądu, w takiej sytuacji, powstałej niezależnie od woli i działania "A", skarżącej nie można uznać za podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT w zakresie dostawy przedmiotowego gruntu. Zatem należy stwierdzić, że "A" dokonując przedmiotowej dostawy nie ma obowiązku odprowadzenia podatku VAT. Dlatego też spór o zwolnienie opisanej przez skarżącą czynności od podatku od towarów i usług pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy, skoro należało rozpoznać czynność, która nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem w świetle treści art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie zastosowanie się do rozważań prawnych zawartych w niniejszym uzasadnieniu.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 - § 4 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz.153). Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika wysokości 240,00 zł, uiszczony wpis w kwocie 200,00 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło