I SA/Wr 602/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M.- K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 16 kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wyznaczenia siedmiodniowego terminu w sprawie zebranego materiału dowodowego postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez M.M.- K. jest postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie wyznaczenia siedmiodniowego terminu w sprawie zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi strona podniosła zarzut tendencyjnego rozpoznania przez organ wniosku, gdyż okoliczności faktyczne –dwa pożary mieszkania w 2010 r. oraz choroba skarżącej stanowią wyczerpujące uzasadnienie do udzielenia ulgi o umorzenie zaległości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej odrzucenie albowiem skarżone postanowienie nie mieści się w katalogu aktów administracyjnych podlegających kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przedmiotowe postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, nie rozstrzyga również co do istoty sprawy zasadniczej. Natomiast uprawnienia do zbadania legalności tego postanowienia będzie możliwe dopiero w ramach rozpoznania skargi na ostateczne rozstrzygnięcie kończące postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej "p.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Kontrola ta, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie strona wniosła skargę nie na ostateczną decyzję organu odwoławczego, która w dniu 16 kwietnia 2012 r. nie została jeszcze wydana, lecz na pismo zawiadamiające skarżącą o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem przed organem, rozpoznającym sprawę wskutek wniesionego przez stronę zażalenia od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. odmawiającej skarżącej umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że skarżone postanowienie nie stanowi ani decyzji, ani postanowienia o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. ze względu na brak wszystkich wymienionych w art. 210 oraz art. 217 Ordynacji podatkowej elementów tych aktów prawnych. Nie stanowi również aktów wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 4a-6 p.p.s.a. W sprawie należy natomiast rozważyć, czy stanowi ono wymieniony w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że ze względu na użyte w p.p.s.a. kryteria, trudno dokładnie scharakteryzować kategorię działań administracji określoną w pkt 4 art. 3 § 2 p.p.s.a. Z całą pewnością można jednak powiedzieć, że są to akty lub czynności, które: a) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.; c) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli; d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 22-23). Wymienione cechy "aktów i czynności", aby uznać za dopuszczalne badanie ich legalności przez sądy administracyjne, muszą występować łącznie. Brak którejkolwiek z nich wyklucza kognicję sądów administracyjnych. O ile zaskarżone pismo spełnia kryteria wymienione w pkt a) - c), to nie dotyczy ono uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Użyte w tym przepisie sformułowanie "dotyczy" nie może być rozumiane jako dopuszczenie również pośredniego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu, określonymi w przepisach prawnych. Pogląd ten aprobowany jest przez przedstawicieli nauki i praktyków (zob. T. Woś, w: T. Woś (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 81; M. Jaśkowska, Wybrane zagadnienia właściwości sądów administracyjnych, w: Materiały na Konferencję sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2004, masz. pow., s. 20). Innymi słowy, aby dana czynność lub akt, mogła być badana co do zgodności z prawem powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Kontrola sądów administracyjnych wobec kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uzależniona jest od istnienia ścisłego związku między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (zob. T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 60-61). Skarżąca zaskarżyła zawiadomienie o wyznaczeniu jej 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie Sądu kwestionowane zawiadomienie nie rodzi po stronie Skarżącej żadnych konkretnych i bezpośrednich obowiązków ani nie przyznaje jej uprawnień, które nie wynikałyby bezpośrednio z przepisów prawa. Rolą tego zawiadomienia jest poinformowanie strony o przysługującym jej procesowym uprawnieniu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, co bezpośrednio poprzedza wydanie merytorycznej decyzji. Sporne zawiadomienie nie może być więc uznane, zgodnie z wyrażonymi poglądami, za akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ustawodawca bezwzględnie nie pozbawił strony postępowania podatkowego możliwości zaskarżenia tego postanowienia. Ewentualne podniesione zarzuty w skardze na ostateczną decyzję organu odwoławczego przeciwko wydanemu w postępowaniu postanowieniu o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego będą rozpoznane przez Sąd łącznie z wniesioną skargą. W związku z tym uznać należało, że zaskarżone zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. nie stanowi żadnego z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, Wobec tego skargę na postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego Sąd uznał za nie objętą właściwością sądu administracyjnego. Wobec tego skargę jako niedopuszczalną, po myśli art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. należało odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji .