I SA/Wr 603/20
WyrokWSA we Wrocławiu2021-12-03
Skład orzekający: Daria Gawlk - Nowakowska, Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Iwona Solatycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty i budynki wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, udostępniane przewoźnikom kolejowym, podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli nie są obecnie aktywnie wykorzystywane do przewozów pasażerskich, ale istnieją plany ich uruchomienia w przyszłości, a także czy rozdzielnia elektryczna zasilająca oświetlenie przejazdu kolejowego może być uznana za element infrastruktury kolejowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy nie dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, naruszając przepisy Ordynacji podatkowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy na działce skarżących znajdują się elementy infrastruktury kolejowej (w szczególności rozdzielnia elektryczna zasilająca oświetlenie przejazdu kolejowego) oraz czy są one udostępniane przewoźnikom kolejowym. Sąd wskazał, że sama gotowość do udostępnienia infrastruktury w przyszłości nie jest wystarczająca do zastosowania zwolnienia, ale brak dokładnych ustaleń w zakresie rozdzielni elektrycznej wymagał ponownego postępowania.Stan faktyczny
Skarżący nabyli do majątku wspólnego prawo użytkowania wieczystego działki gruntu oraz własność posadowionego na niej budynku dawnego dworca kolejowego. W informacji podatkowej wykazali do opodatkowania budynek mieszkalny i grunty, które uznali za zwolnione od opodatkowania jako elementy infrastruktury kolejowej. Organy podatkowe uznały, że skarżący nie spełniają przesłanek do zwolnienia z podatku od nieruchomości, ponieważ nie posiadają statusu zarządcy infrastruktury kolejowej, a na działce nie znajdują się elementy infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów. Skarżący zarzucili błędne ustalenie stanu faktycznego, wskazując na obecność infrastruktury kolejowej (drogi dojazdowej, dojścia do peronów, rozdzielni elektrycznej) oraz gotowość do jej udostępniania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu w całości i zasądził od kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Gawlk - Nowakowska Sędziowie sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. W. i Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 26 czerwca 2020 r. nr SKO 4121/340/2020 w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2019 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu solidarnie na rzecz skarżących Z. i M. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu utrzymało w mocy orzeczenie Wójta Gminy K. z dnia 12 marca 2020 r. ustalające skarżącym M. i Z. W. wysokość zobowiązania w podatku nieruchomości za 2019 r.
Jak wynika z akt skarżący w dniu 18 czerwca 2018 r. nabyli do majątku wspólnego prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] AM [...] obręb O. o powierzchni [...] m² sklasyfikowane jako inne tereny zabudowane (Bi) oraz własność posadowionego tam budynku transportu i łączności (odrębna nieruchomość stanowiąca budynek dawnego dworca [...]). Nabyta przez strony działka powstała z podziału nieruchomości, której pierwotnym użytkownikiem było przedsiębiorstwo P. S.A. z/s w W. (P.). W informacji złożonej organowi podatkowemu w dniu 8 lipca 2019 r. skarżący wykazali do opodatkowania: budynek mieszkalny o pow. [...] m² oraz grunty o pow. [...] m² - zwolnione od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej u.p.o.l.). W złożonych wyjaśnieniach strony wskazały, że na nabytej działce znajdują się elementy infrastruktury kolejowej, tj. perony wraz z infrastrukturą towarzyszącą, system oświetlenia do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa, grunty oznaczone jako działki ewidencyjne, droga dojazdowa do infrastruktury kolejowej, dostęp do peronów, rozdzielnia elektryczna, zasilanie oświetlenia przejazdu. W dziale III księgi wieczystej nieruchomości, wpisano ograniczone prawo rzeczowe związane z inną nieruchomością. Ponadto strony poinformowały, że wszczęły procedurę związaną ze zmianą sposobu użytkowania nabytego budynku na funkcję mieszkalną.
Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji ustalił skarżącym zobowiązanie w podatku od nieruchomości, przyjmując opodatkowanie budynku tj. od dnia 01 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r. według stawek dla budynków pozostałych, od dnia 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. według stawek dla budynków mieszkalnych, dla gruntów wg stawki właściwej dla gruntów pozostałych za okres od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. Organ I instancji wskazał m.in., że Skarżący nie są uprawnieni do korzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. bowiem bez wątpienia nie posiadają statutu zarządcy infrastruktury kolejowej, a także nie są przewoźnikami kolejowymi. Organ podatkowy I instancji nie podzielił również stanowiska Skarżących, odnoszącego się do istnienia elementów infrastruktury kolejowej na działce gruntu [...], AM-[..] obręb O. Posiadany grunt nie wypełnia ustawowych przesłanek zastosowania zwolnienia z art.7 ust. 1 pkt 1 lit. A-c u.p.o.l. w związku z niespełnieniem wymagań stawianych infrastrukturze kolejowej określonej w załączniku nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym. Zdaniem organu nie zwalnia Strony z obowiązku podatkowego fakt, iż w umowie sprzedaży zawarto zapis o nieodpłatnej i nieograniczonej czasowo służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] w celu dostępu do infrastruktury kolejowej (zlokalizowane na działce sąsiadującej z działką nr [...] niestanowiącej własności Strony.) oraz dostępu do peronów czy ewentualnego zapewnienia w przyszłości pomieszczeń związanych z eksploatacją i utrzymaniem infrastruktury. – w przypadku zrealizowania przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego inwestycji związanej z uruchomieniem przewozów pasażerskich na linii [...] K. – S., przy której usytuowana jest działka nr [...]. Zdaniem organu zwolnieniem nie może być objęty również budynek, posadowiony na działce gruntu nr [...], AM-[...] obręb O. Organ wskazał, że przedmiotowy budynek nie został wyposażony w urządzenia instalacje wskazane w przepisach w.w. ustaw.
Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia 26 czerwca 2020 r. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu przywołał brzmienie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l., wywodząc, że warunkiem jego zastosowania jest istnienie infrastruktury kolejowej udostępnianej przewoźnikom kolejowym. W ramach pierwszej przesłanki (pojęcia infrastruktury kolejowej) wskazał na odesłanie do ustawy o transporcie kolejowym, zaś w obrębie drugiej odwołał się do judykatury, wskazując, że "udostępnienie" winno być pojmowane jako faktyczne wykorzystywanie przez przewoźnika kolejowego. Taką też wykładnię tego przepisu przedstawił Sąd w wyroku z dnia 22 stycznia 2020 r. w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2018, zaznaczając równocześnie, że od 1 stycznia 2017 r. pomiotem udostępniającym nie musi być zarządca infrastruktury, a udostępnienie może być dobrowolne. Zatem chodzi o faktyczne udostępnienie infrastruktury kolejowej przewoźnikowi, celem dokonywania przejazdów, przy czym nie ma wątpliwości, że infrastruktura musi być czynna.
Przenosząc te uwagi na tło sprawy organ odwoławczy wskazał, że z chwilą nabycia nieruchomości nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z niej, gdyż strony nie mogły realizować celu utrzymania, zarządzania infrastrukturą kolejową. Nowa działka nie stanowiła linii kolejowej ale z nią graniczyła. Organ podatkowy nie podzielił poglądu stron, że z uwagi na posadowienie na gruntach elementów infrastruktury kolejowej (drogi dojazdowej i rozdzielni elektrycznej należącej do P.) grunt winien być zwolniony od opodatkowania. W tym zakresie wskazał, że działka graniczy z nieruchomością na której znajduje się peron oraz teren kolejowy. Posiada dostęp do drogi publicznej, na jej części znajduje się droga do nieczynnego dworca. Brak na działce oznaczeń droga kolejowa, trakcja kolejowa, brak torów. Za budynkiem teren pokryty jest trawą, na którym znajdują się cegły, dachówki, rynny, okna, deski i suche gałęzie.. Zaś z placu przed budynkiem byłego dworca jest bezpośrednie dojście do peronów, które znajdują się na działce sąsiedniej. Działka jest zabudowana budynkiem nieczynnego dworca [...], brak na niej torów kolejowych, brak oznaczeń świadczących o istnieniu dworca [...]. Na działce znajdują się dwie skrzynki elektryczne. Organ wskazał, że Pan W. oświadczył, że jedynym dokumentem, który stanowi o istnieniu i udostępnianiu infrastruktury kolejowej jest akt notarialny.
Strona nie posiada żadnej dokumentacji potwierdzającej zabudowanie działki drogą dojazdową, elementami sieci elektroenergetyczne czy infrastrukturą kolejową. W terenie jest dojście do peronów ale nie jest uwidocznione na mapie. Powoływany przez strony wpis w księdze wieczystej służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu w celu dostępu do infrastruktury linii kolejowej oraz dostępu do peronu podróżnych na rzecz każdoczesnego właściciela (użytkownika) działki sąsiedniej nie spełnia wymogu jej udostępniania. W przepisie tym chodzi o faktyczne udostępnianie infrastruktury przewoźnikowi. Oceny tej nie zmienia także zapis w akcie nabycia nieruchomości zobowiązujący strony do zapewnienia w przyszłości pomieszczeń związanych z eksploatacją i utrzymaniem infrastruktury w przypadku zrealizowania przez właściwe organy administracji inwestycji związanej z uruchomieniem połączeń pasażerskich. Postawy zwolnienia od opodatkowania nie stanowi fakt posadowienia na nieruchomości rozdzielani elektrycznej należącej do P. Z protokołu oględzin wynika, że na nieruchomości posadowiono betonowy słup elektryczny, wokół którego umiejscowiono dwie skrzynki elektryczne, jedną należącą do stron, zasilającą budynek dworca [...]. Druga skrzynka jest własnością T. S.A., a użytkownikiem licznika jest P.(1). W piśmie z dnia 3 grudnia 2018 r. P. wyjaśniła, że na tym gruncie znajduje się napowietrzna linia energetyczna nie będąca majątkiem P. Organ wskazał. Że urządzeniem będącym elementem oświetlenia jest wyłącznie licznik zainstalowany przez T. S.A.
W opinii organu podatkowego zwolnieniem nie może być objęty także budynek dworca [...], przekonują o tym zapisy księgi wieczystej, aktu notarialnego dokumentującego zakup, zawiadomienia Starosty K. z dnia 30 października 2019 r. o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków. Zaznaczył, że strony podjęły działania zamierzające do zmiany funkcji budynku, składając w tym zakresie zgłoszenie do właściwego organu administracji, w następstwie czego w dniu 30 października 2019 r. dokonano zmian w ewidencji. Organ wydał decyzję opartą na treści wpisów w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień jej wydania.
W skardze strony zarzucały, że błędnie ustalono stan faktyczny – nie uwzględniono, że na działce znajduje się infrastruktura kolejowa udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Są to: droga dojazdowa do infrastruktury kolejowej, dojście do peronów, rozdzielnia elektryczna i zasilanie oświetlenia przejazdu. W oświadczeniu P.(2) S.A. z dnia 19 kwietnia 2007r. przedstawiono wykaz budynków i urządzeń stanowiących infrastrukturę kolejową dla działki [...]. Należy dodać, że zagospodarowanie działki nie uległo zmianie od czasów kiedy właścicielem było P. S.A. Perony, dostęp do peronów, drogi technologiczne i sposób zagospodarowania nie zostały zmienione od momentu sprzedaży. Cały zespół dworca wraz terenem stanowił infrastrukturę kolejową i zmiany, które zaszły są jedynie zmianami własnościowymi i geodezyjnymi i nie doprowadziły do zmian infrastruktury kolejowej. Do października 2019 r. budynek figurował w ewidencji gruntów i budynków jako budynek transportu i łączności. Linia kolejowa znajdująca się na sąsiedniej działce jest czynna ( prowadzone są tam przewozu kolejowe do kamieniołomu w R.) i nasza działka (m.in. plac dworcowy) jest wykorzystywana do dojazdu, obsługi i eksploatacji linii P.(3). Zgodnie z pismem T. z 25 czerwca 2019 r. w rozdzielni (szafce energetycznej) zlokalizowanej na naszej działce zamontowany jest licznik nr [...], a odbiorca energii jest P. S.A. – licznik zasila oświetlenie przejazdu kolejowego. Nie przeprowadzono oceny czy rozdzielnia elektryczna stanowi infrastrukturę kolejową. SKO pomija fakt istnienia rozdzielni elektrycznej i kabla zasilającego oświetlenie przejazdu kolejowego. Skupiono się wyłącznie na liczniku, który jest tylko jednym z elementów rozdzielni, a jego właścicielem jest dostawca energii. Rozdzielnia elektryczna, czyli szafka wraz zabezpieczeniami, licznikiem oraz linia kablowa zasilająca oświetlenie przejazdu kolejowego w naszej opinii stanowią infrastrukturę kolejową. Organ nie przeprowadził oceny czy na naszej działce znajduje się dojście do peronów. W Naszych pismach wielokrotnie zaznaczaliśmy, że dojście z drogi publicznej do peronu prowadzi przez naszą działkę – infrastrukturę kolejowa stanowią perony wraz z infrastruktur umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca [...]. Ma podstawie umowy sprzedaży i w zw. z planami organizowania w przyszłości wojewódzkich przewozów pasażerskich na linii [...] K. – S., przy które usytuowana jest działka [...] kupujący zobowiązali się do zawarowania podstawowych funkcji związanych z obsługa pasażerów oraz dostępu do peronów i ewentualnego zapewnienia pomieszczeń związanych z eksploatacją i utrzymaniem infrastruktury. Strona powołała się ponadto na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn.. akt: I SA/Wr 714/19. Strony zwracały uwagę na zapisy w akcie notarialnym zobowiązujące do zagwarantowania dostępu do peronów w związku z planowaną w przyszłości obsługą przewozów pasażerskich. Wskazywały też na rejestr Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, w którym gromadzone są dane o działkach, na których znajduje się infrastruktura kolejowa.
W zakresie opodatkowania budynku Strony zarzucały pominięcie gotowości udostępniania budynku przewoźnikom stosownie do zobowiązania w akcie notarialnym powołując się na orzecznictwo. Końcowo strony stwierdziły, że wystarczająca jest gotowość udostępnienia budowli przewoźnikowi, a Strony pozostają w takiej gotowości. Podkreślały, że przewidywane jest przywrócenie przejazdów pasażerskich i są w gotowości udostępnienia infrastruktury przewoźnikowi. Zdaniem Strony, jeżeli w ocenie organu nie przysługuje im zwolnienie z tytułu infrastruktury kolejowej, to organ administracji publicznej powinien rozpatrzyć wniosek o objęcie budynku opodatkowanie jak za budynek mieszkalny.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Ponadto Strona złożyła pismo procesowe z dnia 18 stycznia 2021 r., załączając kserokopie pism P. z dnia 30 grudnia 2020 r. oraz pismo procesowe z dnia 15 lutego 2021 r. wskazując się równolegle toczy się sprawa podatku od nieruchomości za 2018 r., załączając pismo procesowe złożone w tej drugiej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – art. 150 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325. ze zm. dalej: p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Jedocześnie wskazać trzeba, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) w składzie trzyosobowym.
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone orzeczenie w opinii Sądu narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym wystąpiły okoliczności, do których odwołuje się przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
W ocenie Sadu organ nie dokonał prawidłowego, zgodnego z wymogami przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej O.p.) ustalenia stanu faktycznego. I te właśnie uchybienia, naruszenie art. 122, art. 180, art. 187 § 1 O.p. legły u podstaw uchylenia zaskarżonej obecnie decyzji.
Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która jest udostępniana przewoźnikom kolejowym.
W niniejszej sprawie organ podatkowy prawidłowo wyłożył treść powołanego przepisu. Jednakże przedwcześnie przyjął, że przepis ten nie znajdzie zastosowania na gruncie niniejszego stanu faktycznego.
Na wstępie wskazać należy, że uwzględnienia regulacji zawartych w ustawie o transporcie kolejowym wymaga wyłącznie pierwsza z przesłanek zwolnienia (z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Z 2018 r., poz. 1445 ze zm., dalej u.p.o.l.) Przepis ten (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.) odsyła do tej ustawy w ściśle wskazanym w tym przepisie zakresie, tj. do przyjęcia znaczenia określenia "grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej". Natomiast wskazane w punktach 1–12 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowy elementy mogą być zaliczone do infrastruktury kolejowej, jeśli spełniają jeden z alternatywnych warunków:
• tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub
• są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania.
Z kolei w zakresie drugiej z przesłanek zwolnienia (udostępnianie infrastruktury kolejowej przewoźnikowi kolejowemu) interpretacja występującego w tym przepisie terminu "udostępnienie" nie wymaga sięgnięcia do ustawy o transporcie kolejowym, tak jak ma to miejsce w przypadku pierwszej przesłanki zwolnienia. Przesłankę tę należy interpretować literalnie, w oparciu o gramatyczne brzmienie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. Inaczej mówiąc, przesłankę "udostępnienia infrastruktury kolejowej" należy rozpatrywać zgodnie z dosłownym brzmieniem, tj. chodzi o faktyczny sposób wykorzystania infrastruktury kolejowej. Oznacza to, że jeżeli infrastruktura kolejowa jest wykorzystywana przez przewoźnika kolejowego, na podstawie stosownych umów, porozumień, to należy przyjąć, że dana infrastruktura jest udostępniana. Pamiętać również należy, że od dnia 1 stycznia 2017 r. zwolnieniem objęte zostały elementy infrastruktury kolejowej, które są udostępnianie przez podmioty inne niż zarządcy infrastruktury, jak również elementy infrastruktury kolejowej, które są udostępniane dobrowolnie (bez obowiązku). Czyli podmiotowe przesłanki tego zwolnienia nie są już takie restrykcyjne. Obecnie elementy kolejowe mogą być udostępniane przewoźnikom kolejowym lub wykorzystywane do przewozu osób.
Dla sprawy istotne znacznie ma wyłącznie to, czy na ich działce znajdują się elementy infrastruktury kolejowej, o której mowa w ww. przepisie i czy jest ona udostępniana przewoźnikom kolejowym.
Stosownie do wskazanej wykładni przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l. pojęcia infrastruktury kolejowej należy poszukiwać w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2117 ze zm., dalej u.t.k.). Tak z resztą (właściwie) postępuje organ podatkowy. Zgodnie z art. 4 u.t.k. infrastruktura kolejowa oznacza elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy. Wskazano w nim, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania. Dalej załącznik wymienia poszczególne elementy, w tym m.in: nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym taborze; hamulce torowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów (pkt 5 załącznika); perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca [...] (pkt 6 załącznika); grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11 (pkt 12 załącznika).
Wskazać należy, że opisane w poszczególnych punktach załącznika nr 1 elementy stanowią infrastrukturę kolejową, pod warunkiem że: tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania.
Ponadto aby warunki zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. zostały spełnione grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej muszą być udostępniane przewoźnikom kolejowym.
Przy czym, co istotne, a wynika z pkt 12 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym, grunty ewidencyjne, na których znajdują się elementy wskazane w pozostałych punktach ww. załącznika stanowią infrastrukturę kolejową.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe przyjęły, że będący w użytkowaniu wieczystym przez skarżących grunt nie stanowi takiej infrastruktury, gdyż nie znajdują się na nim wskazane elementy powiązane w sposób opisany w załączniku do ustawy o transporcie kolejowym, poza tym infastruktura nie jest udostępniana przewoźnikom i na tej trasie nie odbywają się żadne przewozy.
Tymczasem Skarżący wskazywali, że odbywają się tam przewozy towarowe do kamieniołomu w R. Analiza akt nie daje odpowiedzi, czy w istocie taki stan rzeczy ma miejsce, zatem fakt ten winien być w sposób niewątpliwy ustalony i winien mieć odzwierciedlenie aktach sprawy i uzasadnieniu decyzji.
Wskazać też należy, że jeżeli nieruchomość (grunt ewidencyjny), na której posadowione są elementy infrastruktury opisane w załączniku nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym, stanowią taką infrastrukturę, to możliwość korzystania z niej na podstawie służebności stanowi w opinii Sądu udostępnienie jej przewoźnikowi. Potwierdza to załączone do pisma procesowego z dnia 18 stycznia 2021 r. pismo P. z dnia 30 grudnia 2020 r.
Jednakże ustalenia, czy istotnie jest przewoźnik, który w aktywny sposób korzysta z drogi kolejowej muszą poprzedzać badania dotyczące elementów infrastruktury kolejowej, która miałaby się znajdować na gruncie skarżących. W tym zakresie strony wskazywały na istnienie drogi dojazdowej do nieczynnego budynku dworca oraz rozdzielni elektrycznej.
Odnosząc się do pierwszego z elementów, to niewątpliwe – stosownie do pkt 6 załącznika nr 1 – mógłby on stanowić infrastrukturę kolejową, jako perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca [...]. Pod warunkiem, że na ww. liniach odbywałyby się przewozy pasażerskie. O ile kwestia przewozów towarowych nie jest jasna, o tyle akta sprawy dają podstawy do przyjęcia, że takie przewozy nie są obecnie realizowane. Zatem ww. element słusznie został wykluczony jako cześć infrastruktury kolejowej służącej przewoźnikom kolejowym. Sam zaś fakt możliwości uruchomienia takich przewozów w przyszłości i obowiązek stron do zapewnienia udostępnienia pewnych elementów na rzecz tych przewozów nie może, w opinii Sądu, stanowić podstawy zwolnienia. Z treści załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym wynika bowiem, że muszą to być części linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania, które zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l. są udostępniane przewoźnikowi. Użyta przez ustawodawcę forma "udostępniane" wskazuje na ciągłość i aktualność tej czynności, zatem nie może odnosić się ani do zdarzeń przyszłych ani przeszłych. Zatem w odniesieniu do tego elementu stanowisko organu podatkowego należy ocenić jako poprawne.
Oceny tej nie można natomiast wyrazić w odniesieniu do drugiego ze wskazanych elementów. W tym zakresie strony wskazywały, że znajdującą się na ich gruntach rozdzielnia elektryczna służy do zasilania oświetlenia przejazdu kolejowego. Potwierdził to również T. S.A. w piśmie z dnia 21 czerwca 2019 r. kierowanym do stron. W zaskarżonej decyzji organ podatkowy powołał się na dowód z oględzin, wskazując na istnienie szafki elektrycznej, z której korzysta P. oraz pismo P. z dnia 3 grudnia 2018 r. wskazujące, że na spornych gruntach znajdowała się napowietrzna linia energetyczna nie będąca majątkiem P. W opinii Sądu dowody te nie wskazują czym jest opisywana przez strony rozdzielnia energetyczna, nie odnosi się do niej także powołane pismo P. Organ podatkowy twierdzenie, że nie jest to element infrastruktury oparł na własnym bliżej nie sprecyzowanym poglądzie. Okoliczność ta, w opinii Sądu, wymaga zatem wyjaśnienia szerszego niźli tylko pogląd organu podatkowego, że jest to tylko licznik do dokonywania rozliczeń. W pkt 5 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym wskazano, że element infrastruktury kolejowej stanowią "urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności". Należy zatem ocenić, czy znajdujące się na nieruchomości stron urządzenia (wewnątrz skrzynki) stanowią jednej z takich elementów. Jest to tym bardziej istotne, że w powoływanym piśmie T. S.A. wskazał, że licznik zasila oświetlenie przejazdu kolejowego.
Brak poczynienia ustaleń w opisanym zakresie narusza powołane już uprzednio przepisy prawa procesowego, tj. art. 122, art. 180, art. 187 § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy winien dokonać ustaleń faktycznych w tym zakresie, wspartych na dokumentach i dowodach pozyskanych od właściwych podmiotów. Zbadania wymaga czym jest owa rozdzielnia elektryczna i czy może stanowić element, o którym mowa w pkt 5 ewentualnie pkt 10 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym, czy na tej trasie są prowadzone przewozy kolejowe i czy z ww. infrastruktury korzysta przewoźnik wykonujący ewentualne przewozy.
Kolejnym spornym między stronami zagadnieniem jest opodatkowanie budynku dawnego dworca. W tym zakresie ustalenia organu podatkowego dotyczące 2019 r. jest prawidłowe. Brak również podstaw do uwzględnienia twierdzeń skarżących, że budynek ten jest wykorzystywany jako infrastruktura kolejowa. Opisano to już w rozważaniach dotyczących gruntu.
Dodatkowo wskazać należy, że w piśmie procesowym Strony zasygnalizowały, że stacja kolejowa w O. jest zabytkiem w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ powinien odnieść się do kwestii zabytkowego charakteru tego obiektu i skutków z tym związanych.
Uznając, że zaskarżona decyzja narusza powołane przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzekł na podstawie art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło