I SA/Wr 606/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-09-03
Skład orzekający: Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy awaria instalacji elektrycznej w kancelarii pełnomocnika strony, uniemożliwiająca dostęp do danych elektronicznych, stanowi wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona nie wykazała szczególnej staranności w celu uniknięcia uchybienia?Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że awaria instalacji elektrycznej w kancelarii pełnomocnika strony nie stanowi braku winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik, działając z naruszeniem należytej staranności, nie podjął wystarczających kroków, aby złożyć wniosek w terminie, mimo istnienia alternatywnych sposobów uzyskania niezbędnych informacji.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując jako przyczynę uchybienia awarię instalacji elektrycznej w kancelarii pełnomocnika. Awaria uniemożliwiła dostęp do danych elektronicznych i przygotowanie wniosku w terminie. Mimo podjętych prób, wniosek nie został nadany w placówce pocztowej przed upływem terminu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lipca 2012 r. w sprawie ze skargi "A"sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu.
Pismem z dnia 20 lipca 2012 r. strona skarżąca - działając za pośrednictwem doradcy podatkowego - wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 606/12. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wskazał, że po ustaleniach z mocodawcą, w dniu 19 lipca 2012 r. zamierzał złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie, jednakże w tym dniu - około godziny 15:15 - miała miejsce awaria instalacji elektrycznej, w wyniku której - do około godziny 23:00 - pracownicy kancelarii nie mieli dostępu do danych zgromadzonych na serwerach, co uniemożliwiło przygotowanie ww. wniosku. Pełnomocnik zaznaczył, że w kancelarii w której pracuje, akta spraw są zasadniczo prowadzone w formie elektronicznej, zatem nie mógł on ustalić danych dotyczących niniejszej sprawy. Dalej wyjaśnił, że niezwłocznie po usunięciu awarii, przygotował wniosek o sporządzenie uzasadnienia, natomiast wysłaniem tego wniosku miał zająć się aplikant sądowy, który w tym celu stawił się o godzinie 23:40 w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] [...]. Z uwagi na dużą ilość osób oczekujących w placówce pocztowej, aplikantowi nie udało się nadać przedmiotowej przesyłki przed godziną 24:00, natomiast po tej godzinie Urząd Pocztowy przyjmował korespondencję z datą 20 lipca 2012 r. Zdaniem wnioskodawcy, takie zachowanie pracowników poczty sprzeczne jest z praktyką przyjmowania przesyłek, które znalazły się w lokalu urzędu przed godziną 24:00, jako nadanych przed tą godziną. Powyższe okoliczności, w ocenie wnioskodawcy, uzasadniają wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie.
Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona przedłożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 lipca 2012 r. oraz dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270 - dalej w skrócie: p.p.s.a.) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia z urzędu odpisu sentencji. Natomiast stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynność, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003/8/340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r. sygn. akt FZ 93/04, niepubl.). Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r. sygn. akt SA/Sz 630/96). Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r., str. 136). Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Zakamycze 2005, s. 219).
Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie stwierdzić należy, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w cytowanym art. 87 p.p.s.a., stanowiące warunek formalny wniosku o przywrócenie terminu. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił bowiem w sposób wystarczający, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
Podkreślenia wymaga, że strona skarżąca - działająca za pośrednictwem pełnomocnika - jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 12 lipca 2012 r., wskazała awarię instalacji elektrycznej, jaka miała miejsce w kancelarii pełnomocnika strony w dniu 19 lipca 2012 r., tj. w ostatnim dniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. W ocenie wnioskodawcy, okoliczność ta uniemożliwiła pełnomocnikowi przygotowanie wniosku, z uwagi na brak dostępu do danych strony zgromadzonych w wersji elektronicznej. Dopiero usunięcie awarii - około godziny 23:00 - umożliwiło pełnomocnikowi sporządzenie wniosku, jednakże niemożliwym okazało się jego nadanie w placówce pocztowej w tym samym dniu.
W ocenie Sądu, z argumentacją strony nie sposób się zgodzić.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pełnomocnik strony skarżącej był obecny w dniu 12 lipca 2012 r. na rozprawie, na której ogłoszono wyrok oddalający skargę w przedmiotowej sprawie. Po zamknięciu rozprawy i ogłoszeniu wyroku, pełnomocnik został pouczony przez przewodniczącego składu orzekającego, że uzasadnienie pisemne wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dniu od dnia ogłoszenia wyroku. W związku z powyższym, trudno uznać za uzasadnioną argumentację pełnomocnika zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zgodnie z którą w dniu 19 lipca 2012 r., tj. po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku - w trakcie których pełnomocnik poczynił niezbędne "ustalenia z mocodawcą" dotyczące dalszych czynności w niniejszej sprawie - nie był on w stanie "odtworzyć" danych dotyczących przedmiotowej sprawy. Wskazać należy, że wszelkie informacje niezbędne do sporządzenia wniosku o uzasadnienie wniosku (sygn. akt sprawy, czy data rozprawy), zawarte były chociażby w zawiadomieniu o rozprawie, które doręczono - w formie pisemnej - na adres kancelarii pełnomocnika w dniu 18 czerwca 2012 r. Ponadto podkreślenia wymaga, że w zawiadomieniu o rozprawie dodatkowo umieszczono numer telefonu do Wydziału Informacji Sądowej (dostępny również w Biuletynie Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu), a zatem pracownicy Sądu mogli telefonicznie, bez zbędnej zwłoki - tj. w dniu 19 lipca 2012 r. o godzinie 15:15, kiedy to miała miejsce w kancelarii awaria instalacji elektrycznej, uniemożliwiająca rzekomo dostęp do danych strony skarżącej - udzielić wnioskodawcy niezbędnych informacji o sprawie, jednakże pełnomocnik z takiej możliwości nie skorzystał.
W tym miejscu wskazać należy, że od pełnomocnika strony - z racji wykonywanego przez niego zawodu - wymaga się dochowania należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy. Tymczasem, jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik strony, zamiast sporządzić - choćby odręcznie - wniosek o uzasadnienie wyroku i niezwłocznie nadać go w placówce pocztowej, czekał w kancelarii aż do czasu naprawy instalacji elektrycznej, co miało miejsce około godziny 23:00, a następnie - po sporządzeniu wniosku - przekazał go aplikantowi, celem nadania go w placówce pocztowej z datą 19 lipca 2012 r. na 20 minut przed północą.
W ocenie Sądu, podniesione przez pełnomocnika we wniosku okoliczności, można uznać jedynie za jego zaniedbanie, polegające na niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, którego przy dołożeniu minimalnego wysiłku można było uniknąć i którego nie można zakwalifikować jako braku winy będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu.
Powyższe świadczy o tym, że strona - działająca przez pełnomocnika - nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy. W konsekwencji Sąd uznał, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zostały zrealizowane przesłanki określone w art. 87 § 2 p.p.s.a., od których zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności.
Na marginesie jedynie należy wskazać, że niezrozumiała jest dla Sądu argumentacja wnioskodawcy, zgodnie z którą nieprzyjmowanie przesyłek pocztowych przez Urząd Pocztowy przy ul. [...] [...] po godzinie 24:00 z datą wsteczną, tj. z datą dnia poprzedniego, sprzeczne jest z praktyką placówki. Powyższa okoliczność oznaczałaby bowiem niedochowanie procedury doręczania przesyłek przez pracowników w/w Urzędu Pocztowego i z całą pewnością nie stanowi okoliczności wyłączającej winę strony w uchybieniu terminu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło