I SA/Wr 609/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska,, sędzia WSA Katarzyna Radom,, , po rozpoznaniu w Wydziale I, w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi: O. K. na niewykonanie przez Wojewodę D. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 grudnia 2019 r. o sygn. akt III SAB/Wr 1138/19: I. wymierza Wojewodzie D. grzywnę w wysokości 500,00 zł (pięćset złotych); II. stwierdza bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wykonania ww. wyroku, mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz Strony skarżącej kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem skargi O. K. (dalej: Strona, Skarżący) jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 grudnia 2019 r. o sygn. akt III SAB/Wr 1138/19 rozstrzygającego skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Organ, Wojewoda) w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W powołanym wyroku zobowiązano Organ do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III). Prawomocny wyrok o sygn. akt III SAB/Wr 1138/19 wraz z aktami Sąd doręczył Organowi 21 lutego 2020 r. Pismami z 30 marca 2020 r. Organ: 1) zwrócił się do jednostek Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Straży Granicznej z wnioskiem o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt Skarżącego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego; 2) poinformował Stronę o przewidywanym terminie zakończenia postępowania tj. 29.05.2020 r. oraz wezwał o wskazanie numeru konta bankowego, na który mają zostać przekazane zasądzone kwoty. Pismem z 17 kwietnia 2020 r. (wpływ do organu 22.04.2020 r.) Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu poinformowała, że z dokonanych sprawdzeń w dostępnych bazach danych nie wynika, aby pobyt Strony stanowił zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniu 3.06.2020 r. Organ uzyskał informację o zmianie pracodawcy Strony, a następnym pismem z 29 czerwca 2020 r. uzupełnił materiał dowodowy o: nowy zał. nr 1, informację starosty i wydruk z KRS. Pismem z 21 września 2020 r. (data wpływu do Organu - 25 września 2020 r.) Skarżący wezwał Organ do wykonania ww. wyroku WSA we Wrocławiu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku o sygn. akt III SAB/Wr 1138/1 zawarto wnioski o: 1) zobowiązanie Organu do niezwłocznego wykonania wyroku zgodnie z jego sentencją, 2) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości mających miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie Organowi grzywny w wysokości 2.000,00 zł; 4) przyznania od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 4.000,00 zł; 5) na podstawie art. 154 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzenie uprawnienia Strony w postaci możliwości udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; 6) zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych; 7) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi podniesiono stan niewykonania wyroku w zakresie jego pkt III - do dnia sporządzenia skargi Organ nie wydał decyzji w sprawie. Organ ponownie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości i w opinii Skarżącego mających miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. lub ewentualnie, w razie nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Organ podniósł, że wezwanie do wykonania wyroku z 21 września 2020 r. zostało podpisane przez pana A. W., który reprezentował Stronę w postępowaniu administracyjnym, a nie został umocowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym, zdaniem Organu nie można mówić o wyczerpaniu przez Stronę uprzedniego wezwania organu do wykonania wyroku. W dalszej części, Wojewoda wskazuje, że decyzją z 24 września 2020 r. zakończył postępowanie, udzielając Stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Podjął także czynności związane z przekazaniem Skarżącemu zasądzonych: sumy pieniężnej i kosztów postępowania. Jednocześnie wskazał Wojewoda, że sposób prowadzenia spraw nie wynika ze złej woli pracowników Organu lecz jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tut. Urzędzie. Odnosząc się do wniosku o wymierzenie grzywny Organ uznał go za bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym ,na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem stosownemu wnioskowi zawartemu w skardze nie przeciwstawił się Organ. Sąd rozpoznał, więc sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do wymogów z art.120 p.p.s.a. Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy mimo wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Zdaniem Sądu nie może być wątpliwości, że w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin wykonania takiego orzeczenia poprzez wydanie aktu/dokonanie czynności jest jednoznacznie oznaczany przez sąd stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak wyznaczony przez sąd termin jest terminem dodatkowym wobec terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 sierpnia 2020 r., o sygn. akt III SA/Wr 571/19). Równocześnie w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku sąd ma obowiązek stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a. zbadać, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazano przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2269/19 – LEX nr 3056273) – "O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Ocena, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, musi być zatem zawsze dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, jako rozpatrywanej indywidualnie." W niniejszej sprawie nie jest sporne wydanie 12 grudnia 2019 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku o sygn. akt. III SAB/Wr 1138/19, w którym Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, a bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wymienionym wyrokiem zobowiązał również Organ do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z akt administracyjnych wynika również, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy Sąd doręczył Organowi 21 lutego 2020 r. (data na etykiecie), a więc 14 dniowy okres na wydanie aktu kończącego postępowanie upływał z końcem 6 marca 2020 r. Skoro zaś Wojewoda, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, to wynikający ze skargi wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zdaniem Sądu stanu po doręczeniu prawomocnego wyroku do 30 marca 2020 r. i następnie od daty wpływu do Organu odpowiedzi z Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu (tj. 22 kwietnia 2020 r.) do daty złożenia skargi nie da się określić inaczej jak bezczynność Organu. Dla merytorycznego załatwienia wniosku Skarżącej Wojewoda nie uczynił jakiejkolwiek czynności w tych okresach. Mając na uwadze okres owej bezczynności liczony na moment wniesienia skargi na niewykonanie wyroku Sąd orzekł o grzywnie w wysokości 500 zł, o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. Sąd uznał również, że bezczynność Organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Za takim stanowiskiem Sądu przemawia w szczególności okoliczność, iż Organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku w 24 lutego 2020 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy, dopiero 30 marca 2020 r. podjął czynności w sprawie ignorując termin zawarty w prawomocnym orzeczeniu sądu. Organ popadł dwukrotnie w niczym nieuzasadnioną dalszą bezczynność. Wydanie decyzji, jak wynika z przedstawionych akt administracyjnych dopiero 29 października 2020 r. – po wniesieniu skargi również należy kwalifikować jako rażące naruszeniu przepisów tj. art. 8 § 1 k.p.a. – zasady zaufania do organów administracji publicznej oraz szybkości postępowania z art. 12 § 1 k.p.a. Przepis art. 154 § 7 p.p.s.a. w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku, przydaje sądowi kompetencje przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Brzmienie przepisu wskazuje na fakultatywność działania sądu uzależnioną od każdorazowej oceny danego przypadku. Jak podkreśla się w orzecznictwie komentowana norma prawna ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Zdaniem Sądu w sprawie nie zaistniały okoliczności po stronie Skarżącej, które wymagałyby zasądzenia na Jej rzecz sumy pieniężnej. Natomiast sama okoliczność, że organ nie wykonał wyroku nie przesądza o przyznaniu sumy pieniężnej. Wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję z tytułu niewykonania wyroku pełni wymierzona Organowi grzywna w wysokości 500,00 złotych. Również wydanie decyzji przez Organ kończącej postępowanie czyni to żądanie nieuzasadnionym jak również pozostałe żądania zawarte w skardze Sąd uznaje za niezasadne. Z przytoczonych względów w tej części Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). W zakresie wniosku o odrzucenie skargi Sąd wskazuje, że wezwania do organu o wykonanie wyroku nie jest elementem postępowania sądowoadministracyjnego (sprawy sądowoadministracyjnej), więc pełnomocnik strony wnoszący takie wezwanie do organu (a nie przecież sądu administracyjnego) nie musi posiadać umocowania do występowania przed sądem administracyjnym lecz przed organem administracyjnym. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt IV sentencji.