I SA/Wr 61/12

Wrocław, dnia 05 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 05 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. D. o przyznanie prawa pomocy w całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 17 lutego 2012 r., uzupełnionym w dniu 27 marca 2012 r., G. D. (dalej: wnioskodawca) wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego doradcy podatkowego. W załączonym formularzu PPF podał, że przyczyną wystąpienia z wnioskiem jest: "brak pieniędzy". Oświadczył ponadto, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wskazał, że z powodu nagłej choroby nie jest możliwe podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Podał ponadto, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem. Rubryki dotyczące majątku i dochodów wnioskodawcy i osób będących we wspólnym gospodarstwie zostały zakreślone. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U. poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.) wnioskodawca nadesłał, obok własnego zeznania podatkowego, również zeznanie jego żony za 2011 r. Zgodnie z nimi, małżonkowie nie osiągnęli żadnych dochodów. Wnioskodawca wyjaśnił przy tym, że koszty życia codziennego ponosi jego córka, do której należy dom obecnie przez niego zajmowany. Z powodu zaś nieuleczalnej choroby, wykrytej u niego w 2010 r., nie jest on w stanie samodzielnie zarobkować i utrzymać rodziny. Na kolejne wezwanie do przedłożenia brakujących oświadczeń, wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi w zakreślonym terminie. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od tego rozstrzygnięcia wnioskodawca podał, że nie mógł przedłożyć wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie, z uwagi na zły wówczas stan zdrowia i konieczność częstych wizyt u lekarzy. Jednakże zadeklarował, że na dzień sporządzenia sprzeciwu, to jest 26 lipca 2012 r., takimi dokumentami już dysponuje i może je przedłożyć na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarządzeniem sędziego z dnia 30 sierpnia 2012 r. wnioskodawca po raz kolejny został wezwany, na podstawie art. 255 p.p.s.a. o przedłożenie dokumentów, które by wykazały jego aktualną sytuację majątkową i osobistą Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 p.p.s.a. po skutecznym wniesieniu sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy traci moc, a sprawa zostaje rozpoznana przez sąd. Przechodząc do oceny samego wniosku, wymaga wskazania, że podstawą do żądania przez wnioskodawcę prawa pomocy jest art. 245 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym może być ono przyznane w zakresie częściowym i całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, w takim bowiem zakresie występuje o nie wnioskodawca, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, lub doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego osoba fizyczna może je otrzymać, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia złej sytuacji finansowej spoczywa na osobie fizycznej, ubiegającej się o prawo pomocy, a nie sądu orzekającego w sprawie. Tym samym brak dowodów na poparcie wniosku tej osoby będzie równoznaczny z odmową przyznania tego prawa. Z taką też sytuacją mamy w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie przedłożył (poza deklaracjami w podatku dochodowym za 2011 r.) dokumentów na poparcie swoich twierdzeń, pomimo wielokrotnych wezwań kierowanych do niego oraz deklaracji z jego strony, że dowodami takimi dysponuje i może je przedstawić na wezwanie Sądu. Nie ma zwłaszcza informacji o jednostce chorobowej na jaką ma cierpieć wnioskodawca oraz zestawienia wydatków miesięcznych jego rodziny. Brak zaś tych informacji uniemożliwia w istocie dokonanie oceny jego aktualnej sytuacji majątkowej i osobistej, ani określenia rzeczywistych zdolności płatniczych. Wobec powyższego, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.