I SA/Wr 615/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej – członka zarządu P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. – za zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2003r. postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.489 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując w rubryce nr 4 formularza jego zakres: zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania wskazał, że jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na ponoszenie kosztów sądowych lub wynajęcie adwokata. Argumentował, że wraz żoną i nieletnią córką zajmują mieszkanie będące własnością żony, o powierzchni 48 m² i utrzymują się z jego renty inwalidzkiej w kwocie 1.452,31 zł (brutto). Dodał, że w związku z prawostronnym paraliżem po wylewie jego możliwości uzyskiwania dodatkowych dochodów są znikome, natomiast jego żona, z którą ma rozdzielność majątkową, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący przedstawił fotokopie dokumentów, których treść potwierdza jego trudną aktualną sytuację życiową i materialną przedstawioną we wniosku. Nadto wynika z nich, że w roku 2008 uzyskał dochód w kwocie 35.202,33 zł (brutto), obecne świadczenie rentowe L. T. zostało zajęte z tytułu zaległości podatkowej, odsetek, kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia w kwocie 54.967,95 zł, jego działalność gospodarcza została zawieszona do dnia 31 grudnia 2009 r., natomiast miesięczne wydatki jego rodziny zamykają się w kwocie 1.211 zł. W piśmie przewodnim do przesłanych dokumentów wnioskodawca oświadczył, że jego żona uzyskuje roczny dochód w kwocie 4.000 zł – niepodlegający wykazaniu w urzędzie skarbowym. Z urzędu wskazać należy, że w trzech sprawach zawisłych przed Sądem ze skarg L. T. pod sygn. akt I SA/Wr 615/09, I SA/Wr 616/09 oraz I SA/Wr 617/09 wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w łącznej kwocie 2.785 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Na wstępie rozważań wskazać należy, że to wnioskodawca określił w rubryce 4. złożonego formularza wniosku zakres swoje żądania przyznania prawa pomocy. Brak wyraźnej modyfikacji tego zakresu przez wnioskującą stronę powoduje, że zawarte w uzasadnieniu jej wniosku wywody o braku środków finansowych na wynajęcie adwokata nie zostały uznane za oświadczenie w przedmiocie żądania obejmującego oprócz zwolnienia od kosztów sądowych również ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że badanie na obecnym etapie postępowania sądowadministracyjnego spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, nie ogranicza możliwości złożenia w przyszłości przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy o szerszym zakresie. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdza się, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że w jego sytuacji rodzinnej i majątkowej nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaka przypada na miesięczne utrzymanie członka jego rodziny (ok. 400 zł), oraz wynikający z obiektywnych okoliczności (inwalidztwo) się brak możliwości poprawy jego sytuacji materialnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.