I SA/Wr 615/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej – członka zarządu A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. – za zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2003r. postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego żądania wskazał, że źródłem utrzymania jego trzyosobowej rodziny jest renta inwalidzka w kwocie 1.216 zł (netto), z której egzekucyjnie potrącane jest 360 zł. Podał także, iż wraz żoną i nieletnią córką jest właścicielem mieszkania o powierzchni 48 m² oraz, że w związku paraliżem po wylewie jego możliwości uzyskiwania dodatkowych dochodów są znikome. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący przedstawił fotokopie dokumentów, których treść potwierdza jego trudną aktualną sytuację życiową i materialną przedstawioną we wniosku. Nadto wynika z nich, że w roku 2008 uzyskał on dochód w kwocie 35.202,33 zł (brutto), obecne świadczenie rentowe L. T. zostało zajęte z tytułu zaległości podatkowej, odsetek, kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia w kwocie 54.967,95 zł, jego działalność gospodarcza została zawieszona do dnia 31 grudnia 2009 r., natomiast miesięczne wydatki jego rodziny zamykają się w kwocie 1.544,07 zł. W piśmie przewodnim do przesłanych dokumentów wnioskodawca oświadczył, że jego żona uzyskuje roczny dochód w kwocie 4.000 zł – niepodlegający wykazaniu w urzędzie skarbowym. W sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 615/09, I SA/Wr 616/09 oraz I SA/Wr 617/09 skarżącemu przyznano w drodze postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2009 r. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaka przypada na miesięczne utrzymanie członka jego rodziny (ok. 300 zł), oraz wynikający z obiektywnych okoliczności (inwalidztwo) brak możliwości poprawy jego sytuacji materialnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., postanowiono jak w sentencji. Na marginesie powyższych stwierdzeń powołać trzeba uregulowanie art. 249 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wedle którego przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.