I SA/Wr 618/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta po rozpoznaniu w dniu 20 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2003 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W motywach swego wniosku oświadczył, że nie posiada wolnych środków i jako rolnik "w tej chwili" nie uzyskuje dochodów z działalności rolniczej. Uiszczenie łącznej kwoty zobowiązań wiązałoby się ze znacznym obciążeniem finansowym. Zachodzi też możliwość popadnięcia strony w ubóstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, na zasadzie odstępstwa, nadając jednocześnie skardze charakter względnej suspensywności, kolejne paragrafy powołanego artykułu, przewidują możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, formułując przesłanki stosowania tej instytucji. Podstawę prawną wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez sąd administracyjny stanowi art. 61 § 3 upsa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na uwadze należy mieć okoliczność, że instytucja przewidziana w art. 61 § 3 upsa posiada charakter szczególny - jako zasadę przyjmuje się bowiem, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Z tych też przyczyn, to na skarżącym, składającym wniosek o zastosowanie tej instytucji, spoczywa ciężar co najmniej uprawdopodobnienia, że wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności ziści niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie tych okoliczności powinno odnosić się do konkretnych grożących zdarzeń, pozostających w logicznym związku pomiędzy wykonaniem zaskarżonego aktu a wyrządzoną tym znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami. W analizowanym przypadku Sąd nie dostrzegł przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku strony skarżącej. Nie stanowi takich bowiem oświadczenie podatnika, że nie posiada "wolnych środków", aby uiścić należność, a uiszczenie łącznej kwoty zobowiązania wiązałoby się "ze znacznym obciążeniem finansowym" i ryzykiem "popadnięcia w ubóstwo". Należy zauważyć, iż z natury ponoszenie świadczeń publicznych wiąże się z obciążeniem finansowym jednostki, jednakże zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 84 Konstytucji RP, jest to obowiązek powszechny. Okoliczności tej nie zmienia ewentualny brak "wolnych środków" przez zobowiązany podmiot. Ponadto takie przedstawienie sytuacji podatnika sugeruje, że posiada on środki finansowe, jednakże zaangażowane w realizację innych celów czy aktywności. Nie wykazano przy tym, aby aktywności te wymagały szczególnej ochrony prawnej, a ich zaniechanie (poprzez wycofanie środków finansowych) mogłoby wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 ppsa. Argumentacja podatnika oparta na powoływaniu się na niebezpieczeństwo mające charakter majątkowy ("popadnięcie w ubóstwo") wymaga szczególnego uzasadnienia. Z natury bowiem świadczenia pieniężne posiadają charakter odwracalny, co oznacza możliwość rekompensaty i przywrócenia stanu pierwotnego. Pewne wyjaśnienie przesłanek wyrażonych w art. 61 § 3 zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, wskazując, iż chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Takich okoliczności skarżący nie przedstawił, wobec czego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – jako nieuzasadniony – nie podlegał uwzględnieniu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.