I SA/Wr 62/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Asesor WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2008 r. sprawy ze skargi Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. Oddział w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 20 listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić skargę Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. Oddział w W. wniósł skargę z dnia 19 grudnia 2007 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 20 listopada 2007 r. nr [...] w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak legitymacji skargowej tego organu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje każdemu, kto ma w tym interes prawny, prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Poza tym uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej we W., że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie posiadał legitymacji skargowej do zaskarżenia postanowienia organu nadzoru, ponieważ orzeczenie Sądu nie dotyczyłoby praw i obowiązków tego podmiotu (organu egzekucyjnego) wynikających z przedmiotu postępowania z uwagi na brak takich praw i obowiązków (brak interesu prawnego). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, opubl. w: ONSA 1997 Nr 2, poz. 89). Uznanie, że dany podmiot (skarżący) posiada legitymację skargową, wymaga istnienia po jego stronie interesu prawnego w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności opartego na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego. W doktrynie prawa administracyjnego powszechnie wyrażany jest pogląd, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wtedy, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego zdoła się wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Natomiast uprawnienia procesowe do udziału w postępowaniach administracyjnych lub sądowych, które nie dotyczą bezpośrednio interesu prawnego lub interesu podmiotu w polskim systemie prawnym, muszą być wyrażone w sposób wyraźny. (...) - patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.09.2005 r., sygn. akt V SA/Wa 338/05. Odnosząc przedstawione regulacje prawne do złożonej skargi należy wskazać, że Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. Oddział w W. nie ma legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak również, iż taka legitymacja nie wynika ze szczególnego przepisu zawartego w jakiejkolwiek innej regulacji ustawowej. Wnoszący skargę - Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. Oddział w W., w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku A. K. Ś., jest organem egzekucyjnym, o którym stanowi art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.). Egzekucję administracyjną wszczął na podstawie tytułów wykonawczych P-1830 do 1835/2007, poprzez zajęcie w dniu 9.05.2007 r. wynagrodzenia Zobowiązanej. W postępowaniu egzekucyjnym organem wyższego stopnia sprawującym nadzór oraz organem odwoławczym dla postanowień wydawanych przez ten organ jako organu egzekucyjnego jest na podstawie art. 23 § 2 i 4 cyt. wyżej ustawy egzekucyjnej Dyrektor Izby Skarbowej. Odrębność organu egzekucyjnego tj. Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przejawia się tym, że jest właściwy do egzekwowania należności wymienionych w art. z 19 § 4 w/w egzekucyjnej ustawy przy zastosowaniu środków wymienionych w tym przepisie. Prowadząc postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny wydaje postanowienia dotyczące tego postępowania art. 17 § 1 cyt. ustawy egzekucyjnej. Odmiennie zaś w art. 168 e § 5 ustawy egzekucyjnej została uregulowana właściwość do wydania postanowienia w sprawie nałożenia kary pieniężnej na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją. Stanowi on bowiem, że w przypadku kiedy egzekucję prowadzi organ o którym mowa w art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej właściwym do wydania postanowienia w sprawie nałożenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu skarbowego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 168 e § 6 ustawy egzekucyjnej na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje zażalenie. W świetle powyższych przepisów stroną postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej, toczącego się na podstawie art. 168 e ustawy egzekucyjnej może być wyłącznie dłużnik zajętej wierzytelności (§ 1 tego przepisu). Jest on wyłącznie uprawnionym do złożenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej, a następnie skargi do Sądu Administracyjnego na postanowienie organu II instancji. Należy w świetle poczynionych rozważań podkreślić, że powierzenie przez ustawę egzekucyjną naczelnikowi urzędu skarbowego prawa do wydania postanowienia w sprawie nałożenia kary pieniężnej na dłużnika zajętej wierzytelności, wnioskowanej przez Dyrektora Oddziału ZUS nie powoduje zmiany statusu i usytuowania tego organu egzekucyjnego w systemie organów egzekucyjnych, a zatem przez ten fakt nie nabywa on prawa strony i w rezultacie prawa do zaskarżenia postanowienia organu II instancji do Sądu Administracyjnego. Bez względu bowiem na przedmiot sprawy organ I instancji nie może być stroną postępowania w sprawie indywidualnej, gdyż nie jest możliwe jednoczesne występowanie jako strona kierująca się własnym interesem prawnym i organ prowadzący postępowanie, co potwierdza orzecznictwo (postanowienie NSA z 15.10.1990 r., SA/Wr 990/90, ONSA 1990, nr poz. 7; postanowienie NSA z 15.05.1997 r., I SA 1799/96). Wobec nie spełnienia wymogów przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o których mowa w art. 50 § 1 i § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.