I SA/Wr 620/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-11-19

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która odnotowała stratę w bieżącym roku obrotowym i nie prowadzi działalności gospodarczej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych oraz otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, mimo odnotowania straty i braku bieżącej działalności, nie została zwolniona od kosztów sądowych ani nie otrzymała pełnomocnika z urzędu, ponieważ nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Sąd uznał, że spółka dysponuje wystarczającymi zasobami finansowymi, w tym znacznymi należnościami krótkoterminowymi i środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych, a także regularnie opłaca usługi radcy prawnego, co świadczy o możliwości pokrycia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka w likwidacji wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Spółka argumentowała brak środków finansowych z uwagi na zaprzestanie działalności. Przedłożone dokumenty wykazały jednak znaczący kapitał własny, wysokie należności krótkoterminowe, środki pieniężne na rachunkach bankowych oraz regularne opłacanie usług radcy prawnego. Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi "A" S.A. w likwidacji z/s w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, będąca w likwidacji, wniosła pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem podpisania skargi kasacyjnej. Na urzędowym formularzu spółka jako zakres żądania zakreśliła zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że od 1 stycznia 2014 r. nie prowadzi żadnej działalności: produkcyjnej ani usługowej. Nie posiada w związku z tym żadnych środków finansowych, którymi by mogła pokryć nowe powstające zobowiązania. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału spółki wynosi 3.929.477,65 zł, wartość środków trwałych 273.819,07 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 673.884,62 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 1.154,66 zł, 8,84 euro i 394,97 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że na koniec 2013 r. kapitał własny spółki wynosił 3.929.477,65 zł, zobowiązania krótkoterminowe – 506.293,08 zł, zaś należności krótkoterminowe – 4.041.995,61 zł. Spółka za 2013 r. odnotowała przychody netto 6.878.214,38 zł i stratę – 673.884,62 zł. Do sierpnia 2014 r. spółka nie odnotowała przychodu, zaś strata wyniosła 774.693,99 zł, zaś wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach wynosiła 163.595,46 zł. Zgodnie z deklaracjami VAT-7 za czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r. spółka nabyła towary i usługi odpowiednio za 4.905 zł, 3.439 zł i 3.267 zł. W czerwcu dodatkowo zdeklarowano eksport towarów za kwotę 6.130 zł. Na rachunkach bankowych prowadzonych w PLN za miesiące od kwietnia do czerwca 2014 r. odnotowane są wpłaty z tytułu zwrotu podatku VAT, wpłaty ze strony "A sp. z o.o." SKA, regularne miesięczne wpłaty na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego w wysokości 1.845 zł oraz wpłaty i obciążenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Saldo na koniec czerwca wynosiło 394,97 zł i 1.154,66 zł. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wyznaczony został na kwotę 100 zł. Na obecnym etapie postępowania, to jest po wyroku oddalającym skargę, koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej, którego wartość jest równa połowie wpisu od skargi, jednak nie mniej niż 100 zł. Wyjaśnić też trzeba, iż z uwagi na ustanowiony przepisem art. 175 p.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej, referendarz sądowy uwzględnił zakres żądania wskazany w piśmie (nie na urzędowym formularzu, gdzie zakreślono wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych) – to jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika Podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z ich treścią prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. W świetle powyższej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. W ocenie referendarza sądowego, dane, które wynikają z dokumentów finansowych spółki, w żadnym razie nie wskazują na brak środków na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie, w tym wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika. Spółka zamknęła poprzedni rok przychodem w wysokości ponad 6.000.000 zł. Wysokość jej należności krótkoterminowych kilkakrotnie przewyższa wartość zobowiązań krótkoterminowych. Na rachunkach bankowych i w kasie na koniec sierpnia 2014 r. spółka posiadała ponad 160.000 zł. Już zatem te dane wskazują, że strona miała możliwości pozyskać środki na opłacenie swego udziału w sprawie. Zdaniem referendarza, nie ma tutaj znaczenia odnotowanie straty w roku bieżącym i brak obrotów od czerwca do sierpnia 2014 r., jak wynika z rachunków zysków i strat za te miesiące. Zauważyć bowiem trzeba, że w niniejszej sprawie skarga datowana jest na 2 kwietnia 2013 r., a właśnie najpóźniej od tego momentu strona winna spodziewać się ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie i poczynić na ten cel stosowne rezerwy. Poza tym, już salda rachunków bankowych odnotwane na koniec czerwca 2014 r. wskazują, że spółka miała możliwość takie rezerwy poczynić. Poza tym dodać też wypada, iż strona regularnie, co miesiąc, opłaca usługi radcy prawnego w kwocie 1.845 zł – ostatnia wpłata datowana jest na 27 sierpnia 2014 r. Skarga kasacyjna z datą 8 sierpnia 2014 r. została zaś wniesiona 13 sierpnia 2014 r. Wywieść stąd można, że spółka miała możliwość uzyskania pomocy prawnej od profesjonalnego pełnomocnika w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego stwierdzić należało, iż strona nie wykazała, że nie ma środków na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło