I SA/Wr 624/03

Sygnatura akt I SA/Wr 624/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: Protokolantka Sędzia WSA Andrzej Cisek - sprawozdawca Sędzia NSA Lidia Błystak Asesor WSA Anetta Chołuj Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. orzeka, że postanowienie wymienione w punkcie I nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Sygnatura akt I SA/Wr 624/03 UZASADNIENIE W dniu [...]skarżący S. L., reprezentowany przez pełnomocnika A. S., złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do sierpnia 2000 r. Postanowieniem z dnia [...] Izba Skarbowa we W. stwierdziła niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, iż mimo otrzymania decyzji – S. L. z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania nie skorzystał. Podkreślono również, iż nie ustanowił pełnomocnika, który skutecznie mógłby wnieść odwołanie w jego imieniu. Wyjaśniono także, iż wskazany przez niego, jako pełnomocnik A. S., nie posiada umocowania strony do występowania w jej imieniu, a wady tej nie można usunąć w drodze wezwania do przedłożenia brakującego pełnomocnictwa. Wynika to z faktu, że A. S. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. F. Wydział IV Gospodarczy -Rejestrowy z dnia [...] został "pozbawiony prawa do prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz do pełnienia funkcji reprezentanta lub pełnomocnika przedsiębiorcy (...) na okres 5 lat". Pismem z dnia [...] skarżący zwrócił się z prośbą o kontynuowanie postępowania odwoławczego, bądź przywrócenie terminu do jego wniesienia argumentując wniosek tym, że organ podatkowy I instancji był poinformowany o tym, iż skarżący jest reprezentowany przez A. S. i powinien wraz z odwołaniem przesłać pełnomocnictwo. Zdaniem strony skarżącej, jeżeli taki fakt nie miał miejsca, właściwym było poinformowanie skarżącego o brakach formalnych odwołania z żądaniem ich uzupełnienia. Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku i powołując się na przepis art. 223 i 161 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie wskazał również jakie to przyczyny spowodowały, iż w ustawowym terminie do wniesienia odwołania czynności tej nie 2 Sygnatura akt l SA/Wr 624/03 dokonał. Ponadto jak wywodzi Izba Skarbowa skarżący nie spełnił pozostałych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, a mianowicie uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również nie dopełnił czynności dla której termin ten był ustanowiony. W konkluzji Izba Skarbowa uznała, iż nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie Izby Skarbowej stało się przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podobnie jak we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, skarżący zarzucił, iż Izba Skarbowa nie uznając Andrzeja S. za jego pełnomocnika, powinna stronę poinformować o tym fakcie i wyznaczyć nowy termin do osobistego złożenia odwołania lub skutecznego ustanowienia innego pełnomocnika. Wskazano również, iż żadne uchybienia nie nastąpiły z winy skarżącego, który znajduje się w areszcie śledczym, co uniemożliwia mu dostęp do akt, a także utrudnia osobiste złożenie odwołania. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające-ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zgodnie z art. 223 § 2. Ordynacji podatkowej - odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. 3 Sygnatura akt I SA/Wr 624/03 Uchybienie zatem temu ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność czynności procesowej - odwołania. Jednakże strona może bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi, wnosząc prośbę o jego przywrócenie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej termin należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Istotne jest przy tym, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności dla której był określony termin (art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej). Z omawianego wyżej przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wynika, że termin jest przywracany, jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy i zachował wymogi określone w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu stwierdził, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, ponadto, że uchybił terminowi do wniesienia podania o przywrócenie terminu i nie dopełnił czynności dla której termin ten był określony. Z takim stanowiskiem organu odwoławczego tym nie można się zgodzić z następujących przyczyn: Skoro Ordynacja podatkowa dopuszcza uprawdopodobnienie braku winy, stanowiąc wyjątek od zasady udowodnienia określonej okoliczności, to działa tym samym na korzyść strony, pozwalając w określonym przypadku opisanym ustawowo (art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej) na uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego, bez konieczności udowodnienia wskazywanej okoliczności. W tym miejscu można powołać się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu z dnia 24 września 1997 r. (III RN 43/97, OSN 6/98, poz. 172), gdzie Sąd powołał się na zasadę " in dubio pro adione", wynikającą między innymi z przepisu art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Prawach Człowieka - zgodnie z którą, w wypadkach wątpliwych należy wypowiadać się na rzecz otwarcia drogi do merytorycznego rozstrzygnięcia jej sprawy przez niezawisły Sąd. 4 Sygnatura akt I SA/Wr 624/03 Niesporne jest w sprawie, że w dniu [...] skarżącemu została doręczona decyzja organu podatkowego I instancji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do sierpnia 2000 r. W dniu [...] zostało wniesione odwołanie od tej decyzji podpisane z "upoważnienia" przez A. S. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wnoszącym odwołanie był – S. L., gdyż to on był określony w tym piśmie jako skarżący. Jeżeli zatem organ odwoławczy uznała, że na odwołaniu skarżącego nie figuruje jego podpis ani podpis ewentualnego pełnomocnika, to należało wezwać skarżącego do uzupełnienia braku formalnego odwołania, przez jego podpisanie, w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Uzupełnienie to skutkuje od chwili wniesienia odwołania, a nie od chwili uzupełnienia braku podania i oznacza, iż nie ma wpływu na datę jego złożenia. W taki właśnie sposób powinien postąpić organ podatkowy, gdy odwołanie jest w ogóle nie podpisane, bądź podpisane przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem. Podkreślić należy, iż postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania zostało skierowane do A. S., czyli osoby nie będącej stroną w sprawie. Występowanie w postępowaniu pełnomocnika strony, nie oznacza, że staje się ona stroną postępowania. Dlatego adresatem postanowienia powinna być strona postępowania, a nie jej pełnomocnik. Oznaczenie w postanowieniu jako strony jej pełnomocnika jest równoznaczne ze skierowaniem go do osoby nie będącej stroną. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie odwołanie skarżącego wniesione w dniu [...] zostało wniesione w terminie, dlatego bezzasadna jest odmowa organu odwoławczego przywrócenia terminu z powodu nie spełnienia przesłanek warunkujących jego przywrócenie. Powyższy stan rzeczy wynikał bowiem z błędnej oceny stanu faktycznego rozpoznawanej przez Izbę Skarbową sprawy . Tym samym zachodziły - zdaniem Sądu przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 5 Sygnatura akt I SA/Wr 624/03 Powyższe skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152, natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. Art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 6