I SA/Wr 626/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-10-06
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną, liczbę wnoszonych skarg oraz wysokość kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 400 zł. Przy ocenie możliwości finansowych skarżącej uwzględniono jej status osoby bezrobotnej z zasiłkiem, konieczność spłacania kredytu i rat w urzędzie skarbowym, a także fakt wniesienia przez nią wielu skarg, co generuje wysokie koszty sądowe. Sąd uznał, że zwolnienie od wpisu od skargi w tej kwocie jest wystarczające do zagwarantowania prawa do sądu, a w przypadku pojawienia się dodatkowych kosztów, skarżąca może wystąpić z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca A. O. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Z jej oświadczenia wynika, że jest osobą samotną, prowadzącą działalność gospodarczą z niewielkim dochodem, spłacającą kredyt i raty w urzędzie skarbowym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw, dołączając dokument potwierdzający jej status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku. Sąd rozpoznał sprawę ponownie, uwzględniając liczne skargi wniesione przez A. O. do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 400 zł; II. W pozostałej części wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: I. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 400 (czterysta) zł; II. w pozostałej części wniosek oddalić.
Wraz ze skargą z dnia 17 kwietnia 2008 r. na powołaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]. skarżąca A. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie.
Ze złożonego przez skarżącą, na wezwanie Sądu, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że jest osobą samotną, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zaś źródłem jej utrzymania jest działalność gospodarcza z której otrzymuje dochód w wysokości 300- 400 zł. Zgodnie z oświadczeniem, skarżąca korzysta z pomocy finansowej rodziny. Jak podała, obecne trudności finansowe spowodowane są koniecznością spłacania kredytu bankowego w wysokości 880 zł oraz rat w Urzędzie Skarbowym w K. w wysokości łącznej 800 zł.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła sprzeciw, dołączając jednocześnie kserokopię decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 30 czerwca 2008 r. o zarejestrowaniu skarżącej jako osoby bezrobotnej, z prawem do zasiłku w wysokości 662,20 zł .
Z urzędu wskazać należy, że w sprawach o sygn. akt od I SA/Wr 523/08 do I SA/Wr 533/08 zarządzeniami z dnia 5 maja 2008r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu wyznaczył wpisy sądowe od skarg wniesionych przez A. O. w łącznej wysokości 1.100,00 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwana dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd.
W następstwie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie, jednakże w zakresie węższym od tego, o jaki wnioskowała strona. Sąd uznał bowiem, iż na obecnym etapie sprawy prawo strony do Sądu zostanie jej zagwarantowane poprzez przyznanie zwolnienia w zakresie całości wymaganego wpisu od skargi, co obecnie stanowi jedyny wydatek w sprawie.
Przy ocenie, iż wymagany w sprawie wpisu sądowy od skargi w wysokości 400 zł przekraczać będzie możliwości finansowe skarżącej w stopniu zagrażającym możliwości zapewnienia jej środków niezbędnego utrzymania Sąd ważył z jednej strony okoliczność, że skarżąca jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w kwocie 662,20 zł, z drugiej zaś, miał na uwadze akcentowaną w orzecznictwie sądowym konieczność wszechstronnego uwzględnienia sytuacji materialnej osób ubiegających się o zwolnienia od kosztów sądowych, w tym zwłaszcza w kontekście ilości wnoszonych skarg oraz związanego z tym faktem obowiązku ich opłacenia. Kontynuując ten wątek rozważań wskazać należy w szczególności na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2006 r. (sygn. akt I FZ 54/06), w którym NSA podkreślił, iż w sprawach z zakresu prawa pomocy nie bez znaczenia dla oceny możliwości finansowych strony pozostaje kwestia ilości prowadzonych postępowań sądowych oraz związany z tym obowiązek uiszczenia wpisów od skarg.
Nawiązując do ustaleń faktycznych w sprawie, na podstawie informacji znanych Sądowi z urzędu, w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, oprócz sprawy o sygn. akt I SA/Wr 626/08, zawisło jeszcze 11 innych spraw ze skargi A. O.. W każdej z nich został wyznaczony wpis sądowy w kwocie 100 zł, co oznacza, że koszty postępowania sądowego jakie A. O. byłaby zobowiązana ponieść przed Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu stanowiłyby de facto wielokrotność tych wpisów, nie wliczając w to kosztów sądowych w sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania (wpis w kwocie 400 zł. Łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wyniosłaby kwotę 1500 zł i do tej to kwoty Sąd odniósł się ważąc spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. Jak stanowi powołany przepis, osobie fizycznej, przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zwolnienia skarżącej od całości kosztów sądowych w sprawie uznając, iż obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, od którego strona została w całości zwolniona, stanowi na obecnym etapie sprawy jedyny koszt finansowy związany z dochodzeniem przez skarżącą swoich praw przed Sądem. W przypadku natomiast konieczności poniesienia – na dalszym etapie sprawy - dodatkowych kosztów postępowania, strona będzie mogła wystąpić z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który Sąd ponownie rozpatrzy.
Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. w zw. z art. 260 u.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło