I SA/Wr 626/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2005 postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. W sprawie, A. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu tego żądania wskazała, że nie posiada środków finansowych koniecznych do zapłaty wynagrodzenia za usługi doradcę podatkowego. W złożonym na formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że nie posiada ruchomości ani nieruchomości, których spieniężenie mogłoby pokryć wydatki związane z toczącym się postępowaniem sądowym. W odpowiedzi na wezwanie do akt sprawy przedłożono fotokopię decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 30 czerwca 2008 r. w przedmiocie uznania wnioskodawcy za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku w kwocie 662,20 zł oraz zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2008 (PIT-28), z którego wynika, że skarżąca uzyskała przychód w kwocie 8.338,04 zł. Jednocześnie w piśmie procesowym przesłanym do Sądu w dniu 6 maja 2009 r. strona skarżąca nadmieniła, że wszystkie informacje dotyczące jej sytuacji materialnej dostarczyła w załączeniu do pisma z dnia 29 lipca 2008 r. Jednocześnie oświadczyła, że źródłem ponoszenia kosztów utrzymania w kwocie co najmniej 700 zł miesięcznie jest zasiłek dla bezrobotnych oraz pomoc finansowa od rodziny, zaprzestała regulować raty kredytu konsumpcyjnego, nie posiada rachunku bankowego oraz środków transportu, oraz że w ratach w wysokości 800 zł miesięcznie reguluje zaległość podatkową w łącznej kwocie 40.000 zł. Z urzędu wskazać trzeba na dwie okoliczności: po pierwsze, wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi 12.654 zł; po drugie, w sprawie postanowieniem z dnia 6 października 2008 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu doradcy podatkowego (adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego) jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość tych kosztów można określić z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie na podstawie unormowania wynikającego z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 212 poz. 2075). Przyznając prawo pomocy uwzględniono brak poprawy sytuacji materialnej wnioskodawcy w porównaniu ze stanem ustalonym w postanowieniu Sądu z dnia 6 października 2008 r. Strona skarżąca wykazała bowiem, że w dalszym ciągu z uzyskiwanych dochodów, na które składa się zasiłek dla bezrobotnych oraz pomoc finansowa rodziny jest w stanie opłacać jedynie podstawowe wydatki związane z jej egzystencją. Z oświadczenia strony wynika nadto, że zrezygnowała z wykonywania zobowiązań (spłata kredytu bankowego), od których nie jest bezpośrednio uzależniony jej byt. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.