I SA/Wr 63/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi A D. O., S. K. spółka jawna z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad 2007 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze na wymienioną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. A D. O., S. K. spółka jawna z siedzibą w S. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jako uzasadnienie tego wniosku strona skarżąca podała, że nie posiada środków pieniężnych na pokrycie wymaganych kosztów sądowych w sprawie, albowiem rachunki bankowe spółki zostały zajęte w toku prowadzonych względem niej postępowań egzekucyjnych, zaś sama spółka zawiesiła prowadzoną działalność z dniem 01.06.2012 r. Podkreśliła, że z uwagi na trudną sytuację strony skarżącej, spółka zmuszona była zwolnić zatrudnianych pracowników (z dniem 31.03.2012 r.). Akcentując ciążące na spółce zobowiązania tak cywilnoprawne, jak i publicznoprawne podała, że posiada zadłużenie z tytułu zawartych umów cywilnych na kwotę 829.485,47 zł, zaś zobowiązanie podatkowe spółki z tytułu podatku akcyzowego za rok 2007 stanowi łącznie kwotę 1.622.244 zł. Z informacji podanych przez spółkę w oświadczeniu o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki lub środków finansowych wynosi (-) 553.322,24 zł, wartość środków trwałych spółki według bilansu za ostatni rok obrotowy wyniosła 5.086,70 zł, strata spółki za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła kwotę 275.300,90 zł, a na rachunku bankowym spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o prawo pomocy nie odnotowano żadnych środków pieniężnych. Z dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem oraz na wezwanie referendarza sądowego kierowane do wnioskodawcy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: dalej – p.p.s.a.) wynika, że na koniec 2012 r. spółka posiadała należności i zobowiązania krótkoterminowe w kwotach odpowiednio 828.045,85 zł i 1.446.017,38 zł; jej przychody netto ze sprzedaży wyniosły na koniec 2012 r. 1.653.339,09 zł , a koszty 1.699.062,18 zł. Przychody spółki za 2011 r. wyniosły kwotę 17.623.062,92 zł, a koszty 17.428.055,30 zł. Postanowieniem z dnia 06.03.2013 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od tego postanowienia, wniesionym z dochowaniem ustawowego terminu, spółka powołała się m.in. na ilość skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz związany z tym faktem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej z 12 skarg. Z urzędu wskazać należy, że aktualnie, spółka zobowiązana jest uiścić wpisy sądowe od skarg zarejestrowanych pod sygn. akt od I SA/Wr 53/13 do I SAWr 64/13 w łącznej wysokości 22.072 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: dalej – p.p.s.a.), wniesiony terminowo sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego spowodował ten skutek procesowy, że kwestia oceny zasadności złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega na obecnym etapie ponownemu rozpoznaniu, tym razem przez Sąd. Wnioskując o przyznanie prawa pomocy w sprawie, strona domagała się przyznania jej tego prawa w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przesłanki przyznania prawa pomocy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprecyzowane zostały w treści art. 246 § 2 pkt. 2 ) p.p.s.a. i wynika z nich obowiązek wykazania przez wnioskodawcę, że nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego. Oceniając sytuację finansową spółki przedstawioną w pisemnym stanowisku skarżącej oraz udokumentowaną przedłożonymi do akt sprawy sądowej dowodami uzupełnionymi na wezwanie Sadu z dnia 22 kwietnia 2013 r. o wyciągi z rachunków bankowych Spółki, Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należało mieć na względzie, że sytuacja finansowa strony, bezpośrednio poprzedzająca wniesienie skargi (ustalona na podstawie dokumentacji odnoszącej się do wyników 2012 roku), a należy założyć, że z uwagi na zaprzestanie działalności Spółki trwająca do chwili obecnej, nie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi (z uwzględnieniem wszystkich zawisłych obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu spraw). Dane finansowe wskazują, że skarżąca w chwili obecnej nie dysponuje dostatecznymi środkami pieniężnymi (ani majątkiem), które mogłyby pozwolić jej na uiszczenie wymaganego wpisu od skargi. Wprawdzie spółka uzyskała w tym okresie przychód netto ze sprzedaży 1.653.339 zł, to sama tylko wartość sprzedanych towarów i materiałów wyniosła 1.573.592 zł, a przy tym należy mieć na względzie ponoszenie innych koniecznych wydatków, jak na przykład z tytułu wynagrodzeń, czy składek na ubezpieczenie społeczne (razem 21.793 zł), a także podatków. W tym zakresie należy mieć na uwadze, że organ podatkowy przystąpił do egzekucji zaległości w podatku akcyzowym 1.622.244 zł (za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r.) oraz kwoty 1.492.532 zł (za miesiące 2006 roku), przejmując na ten cel - jak wskazano we wniosku – między innymi posiadane na dzień 31.12.2012 r. środki pieniężne 59.851 zł. Uwzględnić należało także to, że od dnia 31.05.2012 r. skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej (nie uzyskuje przychodów), albowiem działalność tę zawiesiła, zaś z dniem 31.03.2012 r. zwolnieni zostali wszyscy pracownicy. Przeciwwagi dla przyjętej oceny kondycji finansowej spółki nie mogła stanowić okoliczność wypracowania za rok 2011 zysku 273.639 zł, który – jak podniesiono w sprzeciwie – spożytkowany został na cele działalności w roku następnym. W okolicznościach tej konkretnej sprawy nie można było przyjąć, że spółka jako podmiot gospodarczy winna zapobiegliwie poczynić niezbędne oszczędności na opłacenie w przyszłości kosztów postępowań sądowych, które są następstwem tej działalności, a to przy uwzględnieniu wysokości zobowiązań podatkowych, jakimi skarżąca została obciążona na podstawie decyzji organu podatkowego w przedmiocie podatku akcyzowego. Reasumując, na podstawie całości zgromadzonych w sprawie dokumentów, Sąd uznał, że aktualna sytuacja finansowa spółki uzasadnia – w świetle konstytucyjnej zasady prawa do sądu – przyznanie wnioskodawcy prawa do zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. Na marginesie jedynie należy podnieść, że nie jest uzasadnione przedstawione w sprzeciwie stanowisko różnicujące istotę i zasadność opłat sądowych w sprawach cywilnych i ze skargi na decyzję podatkową także z tego powodu, że skutkiem działalności gospodarczej są nie tylko zobowiązania cywilnoprawne ale także zobowiązania podatkowe. Mając na uwadze przedstawione powyżej powody oraz działając na podstawie. art. 246 § 2 pkt. 2) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.