I SA/Wr 636/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-07-27
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Lidia Błystak, Małgorzata Malinowska – Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca dzierżawcą oczyszczalni ścieków, stanowiącej własność związku międzygminnego, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeśli umowa dzierżawy stanowi, że ponosi ona wszelkie koszty związane z eksploatacją, w tym podatki i opłaty lokalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka będąca dzierżawcą oczyszczalni ścieków, która stanowi własność związku międzygminnego (a nie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego), nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Mienie związku międzygminnego nie jest mieniem jednostki samorządu terytorialnego, a zatem przepis ten nie ma zastosowania. Podatnikiem podatku od nieruchomości powinien być właściciel, czyli związek międzygminny.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pytając, czy jako dzierżawca oczyszczalni ścieków, stanowiącej własność związku międzygminnego, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Spółka wskazała, że zgodnie z umową dzierżawy ponosi wszelkie koszty związane z eksploatacją, w tym podatki. Wójt Gminy C. uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, uznając ją za podatnika na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Spółka wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, domagając się uchylenia interpretacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od Wójta Gminy C. na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz (sprawozdawca), Protokolant: Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na interpretację indywidualną Wójta Gminy C. B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. stwierdza, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wójta Gminy C. B. na rzecz "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 457zł /czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi W. spółki z o.o. z siedzibą w W. jest interpretacja przepisów prawa podatkowego wydana przez Wójta Gminy C. w indywidualnej sprawie, na podstawie przepisu art.14 j ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.Ordynacja podatkowa /tekst jednolity: Dz.U. z 2005r.nr 8 poz.60 ze zm./ . W interpretacji z dnia 6 stycznia 2009r.nrUG.Fn.3110/1/2009 Wójt Gminy C. uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Z akt sprawy wynika, że wniosek W. spółki z o.o. z siedzibą w Wałbrzychu z daty 16 października 2008r. o wydanie interpretacji indywidualnej wpłynął do Wójta Gminy C. Gminy w dniu w 21 października 2008r.
Przedstawiając stan faktyczny, wnioskodawca wskazał, że w dniu 19 stycznia 2004 r. zawarł umowę dzierżawy oczyszczalni ścieków B. z W. w W., która jest kontynuacją umowy dzierżawy z dnia 6 listopada 2003r. Zgodnie z treścią zawartej umowy dzierżawy spółka jako dzierżawca zobowiązała się ponosić wszelkie koszty związane z bieżącą eksploatacją, płaci czynsz dzierżawny, a także ponosi obciążenia finansowe wynikające z posiadania i korzystania z przedmiotu dzierżawy, w tym wszelkie podatki i opłaty lokalne, opłaty za korzystanie ze środowiska, opłaty karne. Corocznie spółka składa do gminy deklarację na podatek od nieruchomości i reguluje z tego tytułu zobowiązania, w tym podatek od nieruchomości dzierżawionego majątku.
P. spółka z o.o. z siedzibą w W. wnosiła więc o wskazanie, która ze stron zawartej umowy dzierżawy oczyszczalni ścieków – B. jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Zdaniem wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym, nie ciąży na nim obowiązek w zakresie podatku od nieruchomości.
Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca powołał art. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r, Nr 121, poz. 844 ze zm. - dalej powoływana jako u.p.o.l.). i stwierdził, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel lub samoistny posiadacz nieruchomości albo obiektów budowlanych.
Dalej wnioskodawca stwierdził, że umowa dzierżawy oczyszczalni ścieków B., jako umowa cywilnoprawna, reguluje wzajemne prawa i obowiązki między stronami, ale nie może wywierać skutków na gruncie przepisów prawa publicznego, w tym w zakresie podatków. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, czyli obowiązek składania deklaracji i terminowej zapłaty podatku ciąży na właścicielu lub samoistnym posiadaczu. Umowa dzierżawy została zawarta przez wnioskodawcę z W., a nie z Gminą. Podatnikiem podatku od nieruchomości winien być wydzierżawiający.
Wójt Gminy C. w interpretacji indywidualnej z dnia 6 stycznia 2009 r., doręczonej wnioskodawcy w dniu 21 stycznia 2009r. uznał, stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Organ wskazał, że zasada, zgodnie z którą podatnikami podatku od nieruchomości są: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, będące właścicielami, posiadaczami samoistnymi lub użytkownikami wieczystymi, doznaje wyjątku w przypadku nieruchomości i obiektów budowlanych stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W takim przypadku podatnikami tego podatku, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. są:
- posiadacze, których tytuł do nieruchomości lub obiektu budowlanego wynika z umów zawartych z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa (np. dzierżawa)
- innego tytułu prawnego
- posiadacze używający nieruchomości lub obiekty budowlane bez tytułu prawnego
Oznacza to, zdaniem organu, że w przypadku przekazania przedmiotu opodatkowania przez dzierżawcę lub zarządcę innemu podmiotowi w posiadanie zależne, podatnikiem podatku od nieruchomości jest ten podmiot. W przedstawionym stanie faktycznym, W. jako związek celowy Gminy, przekazał umową dzierżawy przedmiot opodatkowania W. spółka z o.o. z siedzibą w W. Umowa o przekazaniu przedmiotu opodatkowania innemu podmiotowi w posiadanie zależne z pewnością nie jest umową zawartą z właścicielem, jednakże trzeba ją uznać za "inny tytuł prawny", z którego wynika posiadanie przez spółkę. Umowa dzierżawy jest innym tytułem prawnym, z którego wynika posiadanie przez spółkę przedmiotu opodatkowania. W konsekwencji wnioskodawca jest podatnikiem, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l .
Pismem z dnia 2 lutego 2009 r. W. spółka z o.o. w W. wystąpiło do organu z wnioskiem, w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej powoływanej jako P.p.s.a.), o usunięcie naruszeń prawa poprzez zmianę wydanej interpretacji i uznanie stanowiska wnioskodawcy za prawidłowe albowiem stanowisko organu podatkowego jest sprzeczne z art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Wójt Gminy C. w piśmie z dnia 9 marca 2009 r., doręczonym wnioskodawcy 18 marca 2009 r., stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W skardze z dnia 8 kwietnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Strona skarżąca uważa, że zawarta umowa dzierżawy jako umowa cywilnoprawna reguluje wzajemne prawa i obowiązki między stronami umowy, ale nie wywiera skutków na gruncie prawa podatkowego. Podkreśla, że umowa została zawarta z W., a nie z Gminą C.. Właścicielem oczyszczalni ścieków-B. jest W. w W. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na W., a nie dzierżawcy, gdyż to związek ma tytuł prawny do przedmiotu dzierżawy, a wydzierżawienie oczyszczalni ścieków- B. i przyległych terenów nie powoduje przeniesienia obowiązku podatkowego na dzierżawcę.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy C. podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 punkt 4a P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę na interpretację przepisów prawa podatkowego sąd administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić, czy interpretacja taka została udzielona w ustawowym terminie. Zgodnie bowiem z art. 14d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst. jedn. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60 ze zm. - dalej powoływanej jako O.p.), interpretację wydaje się bez zbędnej zwłoki jednak w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od otrzymania wniosku przez organ. W rozpoznawanej sprawie wskazany termin został zachowany.
Badając zaskarżoną interpretację w świetle kryteriów obowiązującego prawa, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wnioskodawca pytał czy, w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Wójt Gminy C., powołując art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.o.l. uznał, że wnioskodawca, w związku z umową dzierżawy oczyszczalni ścieków-B., zawartą z W., jako związkiem celowym Gminy, jako posiadacz zależny, jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Zdaniem Sądu stanowisko Wójta Gminy C. jest nietrafne.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych kształtuje zatem ogólną zasadę, stosownie do której podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele, posiadacze samoistni oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości i obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem. Zasada ta doznaje wyjątku w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W takim przypadku, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, obowiązek w podatku od nieruchomości ciąży na ich posiadaczach, jeżeli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, innego tytułu prawnego lub bez niego. Przykładem takiego tytułu jest decyzja o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że W. zawarł umowę dzierżawy oczyszczalni ścieków- B.ze skarżącą spółką. Z umowy dzierżawy wynika, że właścicielem oczyszczalni ścieków-B. jest W. W. jest związkiem międzygminnym. Jest to odrębny prawnie podmiot samorządowy, mający osobowość prawną, działający na podstawie ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (tekst jednolity Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm.). Związek międzygminny nie jest jednostką samorządu terytorialnego, jest to odrębny podmiot samorządowy, którego sprawy ustrojowe reguluje statut. (art. 64-75 cytowanej ustawy). Mienie będące własnością związku międzygminnego nie jest mieniem Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego /Gminy/. Wydając interpretację Wójt Gminy C.powołując się na art. 3 ust. 1 pkt. 4 lit a) u.p.o.l. uznał, że wnioskodawca – spółka jako posiadacz oczyszczalni ścieków-B. jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a jej posiadanie wynika z innego tytułu prawnego. W ocenie Wójta umowa przekazania przedmiotu opodatkowania innemu podmiotowi w posiadanie zależne z pewnością nie jest umową zawartą z właścicielem, jednakże trzeba uznać, że posiadanie spółki w świetle cytowanego wyżej artykułu wynika z innego tytułu prawnego. Interpretacja Wójta Gminy C. narusza przepisy prawa, a w szczególności art. 3 u,p.o.l. Skoro zasadą jest w świetle art. 3 ust. 1, że podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele, posiadacze samoistni oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości i obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, to podatnikiem podatku od nieruchomości winien być W. jako właściciel, bowiem w treści umowy dzierżawy zapisano,że oczyszczalnia ścieków będąca przedmiotem dzierżawy jest własnością Związku. Mienie związku międzygminnego nie jest mieniem jednostki samorządu terytorialnego (gminy).Przepis art.3ust.1pkt4a u.p.o.l. w przedstawionym stanie faktycznym nie może mieć zastosowania. Skarżąca spółka nie dzierżawi majątku Gminy. Dzierżawi majątek będący własnością związku. Nie jest więc podatnikiem podatku od dzierżawionej nieruchomości. Skoro interpretacja dokonana przez Wójta Gminy narusza przepisy prawa materialnego, to w ocenie sądu, należało skargę uwzględnić, a zaskarżoną interpretację indywidualną wydaną przez Wójta Gminy uchylić.
Wskazując, że skarżąca spółka, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a) u.o.p.l, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, należy jednocześnie wyjaśnić, że nie wpływa to na treść zawartej przez skarżącą w dniu 19 stycznia 2004 r. umowy cywilnoprawnej z W. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych reguluje bowiem kwestie dotyczące zobowiązań podatkowych, m in. w podatku od nieruchomości, a nie kwestie zobowiązań cywilnoprawnych wynikających z zawartych przez strony umów.
Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy C. winien do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego zastosować właściwą wykładnię art. 3 u.p.o.l.
Z uwagi na błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Sąd, na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżoną interpretację uchylił. O wstrzymaniu wykonania uchylonej interpretacji do czasu uprawomocnienia wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło