I SA/Wr 637/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lipca 2011 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania z tytułu sporządzenia kserokopii z akt sprawy oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...].10.2010 (nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., działając na podstawie art. 269 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej także "O.p."), ustalił G. K. wysokość kosztów postępowania podatkowego, które strona obowiązana jest ponieść z tytułu sporządzenia kopii dokumentów, w kwocie 62 zł oraz zobowiązał ją do ich uiszczenia w wysokości 21 zł w terminie czternastu dni. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że G. K. zwróciła się za pośrednictwem pełnomocnika o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy podatkowej w ilości 62. stron (w sumie) oraz, że kopie te zostały wnioskodawczyni wydane. Powołując się na treść swojego zarządzenia nr 2/98 z dnia 1.07.1998 r., zgodnie z którym koszt sporządzenia kserokopii każdej strony dokumentu z akt sprawy (formatu A4) określony został na 1 zł, organ wskazał, że wobec wydanej liczby stron kopii dokumentów należało się w sumie 62 zł, a ponieważ uiszczona już została kwota 41 zł, to G. K. zobowiązana jest zapłacić jeszcze 21 zł. W złożonym zażaleniu G. K. podniosła, że ustalone koszty są rażąco wygórowane, a przez to nieuzasadnione, gdyż na wolnym rynku cena sporządzenia kserokopii jednej strony dokumentu wynosi od 0,15 do 0,70 zł i obejmuje koszty materiałowe oraz osobowe, a także koszty pośrednie i zysk przedsiębiorcy. Biorąc pod uwagę, że organ nie działa z chęci zysku, koszt sporządzenia kopii winien wynosić nie więcej niż 10 gr. za stronę. Podniesiono również, że dowolnie określono w postanowieniu 14-dniowy termin zapłaty. Nadto zarządzenie nr 2/98 Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 1.07.1998 r. nie zostało stronie doręczone. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].02.2011 r. (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca nie określił, w jaki sposób winno się ustalać koszty sporządzenia kopii dokumentów z akt sprawy, co uzasadnia określenie reguł w tym zakresie przez organ podatkowy. Koszty te mogą się kształtować odmiennie dla różnych jednostek z uwagi na zróżnicowanie warunków w jakich działają. Powołując się na informację uzyskaną od organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że na koszt sporządzenia jednej strony kserokopii dokumentu formatu A4 w wysokości określonej zarządzeniem z dnia 1.07.1998 r. składają się: (1) koszt kartki papieru – 0,02 zł, (2) koszt amortyzacji kserokopiarki – 0,04 zł, (3) koszt serwisowania – 0,01 zł oraz (4) koszt przygotowania dokumentu i jego kserowania obejmujący: czas na wyszukanie dokumentu, wypięcie z akt sprawy, kserowania, wpięcia i ponownego uporządkowania akt – 0,93 zł. Zdaniem organu powyższa kalkulacja znajduje odzwierciedlenie w ponoszonych przez organ kosztach rzeczywistych i nie zawiera kosztów pośrednich oraz zysku. Odnosząc się do dalszych zarzutów zażalenia organ zauważył, że cena sporządzenia kserokopii w punkcie usługowym nie obejmuje kosztów przygotowania dokumentów do kopiowania, a następnie ich włożenia do akt i uporządkowania. Gdy zaś chodzi o jawność zarządzenia nr 2/98 z dnia 1.07.1998 r., to ustalony nim koszt sporządzenia kopii jednej strony dokumentu był G. K. znany, albowiem w dniach 2.08 oraz 21.10.2010 r. dokonywała wpłat z tytułu wydania kserokopii odpowiadających kosztom według wyliczenia 1 zł za stronę. Z kolei termin14-dniowy określony w postanowieniu organu pierwszej instancji był wyznaczony stosownie do art. 269 ustawy Ordynacja podatkowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu G. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Według skarżącej, organy naruszyły przepis art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, albowiem nie okazały jej zarządzenia ustalającego koszt wykonania kserokopii. Sama zaś wysokość kosztów sporządzenia kopii z akt określona została bez przedstawienia kalkulacji. Pomimo złożenia przez stronę wniosku, nie został jej doręczony tekst zarządzenia nr 2/98. Strona podniosła także, iż koszt sporządzenia kserokopii powinny być określone na poziomie faktycznie ponoszonych przez organ i nie powinny obejmować pracy urzędnika, który nie musiał wyszukiwać w aktach dokumentów, gdyż zostały one przez wnioskodawcę wskazane. Podniosła strona, że zamieszkuje w miejscowości odległej istotnie od siedziby organu i ustalenie tak wysokich, jak w niniejszej sprawie kosztów, ogranicza jej prawo zapoznania z aktami sprawy podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skarga nie była uzasadniona. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była zasadność wymierzenia kosztów postępowania podatkowego obejmujących sporządzenie kopii z akt sprawy (art. 267 pkt 3 O.p.). Jak wynika z art. 269 Ordynacji, organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia. Jak wynika z treści skargi, G. K. nie podważała uprawnienia organu do obciążenia jej kosztami sporządzenia kopii dokumentów z akt sprawy podatkowej (w ogólności), a jedynie nie zgadzała się określeniem poziomu tych kosztów, który jej zdaniem był wygórowany, a czego dowodzić miało zestawienia kosztu jednostkowego sporządzenia kserokopii przyjętego przez organ (1 zł/ str.) oraz kosztu jaki trzeba byłoby ponieść przy korzystaniu z usług podmiotów gospodarczych oferujących usługi na rynku. Pomimo ogólnikowości przytoczonego unormowania art. 269 O.p., uzasadnione jest stwierdzenie, iż koszty ustalane przez organ za sporządzenie kserokopii powinny odpowiadać kosztom rzeczywistym. Jednakże kosztów rzeczywistych organu podatkowego nie można porównywać, jak czyni to skarżąca, z kosztami kserokopii oraz opłatami stosowanymi przez podmioty gospodarcze prowadzące profesjonalną działalność gospodarczą w tym zakresie. Przede wszystkim ze względu na odmienne warunki w jakich działa organ podatkowy oraz na fakt, że sporządzenie na żądanie strony kopii z akt sprawy jest dla organu czynnością dodatkową, nieodpowiadającą podstawowym zadaniom, dla których organ został powołany – nie organizuje on swoich działań na podobieństwo podmiotów prowadzących działalność zarobkową polegającą na usługowym sporządzaniu kopii dokumentów. W konsekwencji zupełnie inaczej będzie przedstawiać się kalkulacja rzeczywistych kosztów sporządzania kopii jednej strony dokumentu dla podmiotu działającego na rynku takich usług oraz organu podatkowego. Zauważyć również należy, że organ podatkowy nie dokonuje czynności prostego kopiowania dokumentu, ale celem wykonania uwierzytelnionych kopii z akt sprawy musi podjąć szereg czynności mających na celu przygotowanie tych dokumentów, to jest takich jak: wyszukanie w aktach (niejednokrotnie obszernych), ich wypięcie, uporządkowanie, ponowne spięcie i umieszczenie w aktach, które to czynności mogą być nieraz skomplikowane i czasochłonne (właśnie ze względu na obszerność akt). Odnotować przy tym należy, że bez znaczenia była podnoszona w skardze okoliczność, że akta sprawy podatkowej, z których G. K. zażądała sporządzenia kopii dokumentów – nie były obszerne, albowiem koszty z tego tytułu ustalane przez organ są kosztami uśrednionymi, a przy tym jednakowymi dla wszystkich przypadków sporządzania kserokopii z akt sprawy. Dlatego też w poszczególnych sytuacjach koszty te mogą być faktycznie wyższe lub niższe od kosztów przyjętych przez organ, co wszakże nie stanowi samo przez się podstawy do ich kwestionowania. Skarżąca utrzymywała, że koszty sporządzenia kserokopii w wysokości 1 zł za każdą stronę dokumentu były zbyt wygórowane i powinny być niższe. Sąd nie podzielił tego zapatrywania. Jak to przedstawiono, nieadekwatne było porównywanie przedmiotowych kosztów, do warunków działalności gospodarczej podmiotów świadczących usługi tego rodzaju na rynku, zaś strona nie wykazała, że inne organy podatkowe stosują istotnie niższe opłaty za sporządzenia kopii dokumentów. Porównując zaś wysokość opłaty określonej zarządzeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. nr 2/98 z dnia 1.07.1998 r. do analogicznych opłat stosowanych przez jednostki sektora finansów publicznych, które określone zostały przepisami powszechnie obowiązującymi, to owo porównanie nie potwierdza przekonania skargi. Stosownie do brzmienia § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192), za kopie i wydruki dokumentów z akt sprawy sądowoadaministracyjnej wydawane na wniosek pobiera się opłatę kancelaryjną w kwocie 2 zł za każdą stronę kserokopii lub wydruku. Z kolei na podstawie art. 78 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.), opłatę od wniosku o wydanie kopii dokumentu, znajdującego się w aktach sprawy, pobiera się w kwocie 1 złotego za każdą rozpoczętą stronicę wydanego dokumentu. O ile powołane przykładowo przepisy, określające wysokość opłat w postępowaniach sądowych od kopii dokumentu z akt sprawy, wydawanej na wniosek zainteresowanego, nie stosuje się w postepowaniu podatkowym, to wobec braku innych danych, pozwalały na odniesienie się do zarzutu skargi co do wygórowanej wysokości opłaty zastosowanej wobec skarżącej, a to ze względu na podobny charakter tych opłat także w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) oraz podobieństwo czynności przedsiębranych w celu sporządzenia kopii dokumentu z akt sprawy. Niesłusznie zarzucano w skardze, że organ nie zapoznał strony z treścią zarządzenia nr 2/98 Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., gdyż zarządzenie to znajdowało się w aktach sprawy, a jak z akt tych wynika, pomimo otrzymania postanowienia organu odwoławczego z dnia 25.01.2011 r. wyznaczającego siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, strona z aktami się nie zapoznała, przesyłając jedynie pisemne stanowisko odnoszące się do okoliczności sprawy. Niezasadna była także pretensja, wskazująca na brak poinformowania odnośnie wysokości kosztów z tytułu sporządzenia kopii dokumentów, albowiem jak wynika z akt, pełnomocnik G. K. otrzymał w dniu 24.08.2010 r. trzydzieści stron kserokopii dokumentów, natomiast w dniu 21.10.2010 r. – jedenaście stron kserokopii i z tego tytułu uiścił – odpowiednio – w dniu 24.08.2010 r. kwotę 30 zł oraz w dniu 21.10.2010 r. kwotę 11 zł, co potwierdza, że pełnomocnik był informowany o wysokości pobieranej przez organ z tego tytułu opłaty. Mając na uwadze przedstawione powyżej powody, skarga G. K. jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.