I SA/Wr 641/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia przywrócić termin. W dniu 2 października 2018 r. doręczono skarżącemu wezwanie (co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru) do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia 9 października 2018 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 października 2018 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu w terminie, a złożony po terminie wskazanym w wezwaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł uchylić skutków wynikających z niedochowania terminu dla dokonania czynności. W dniu 20 listopada 2018 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W motywach wniosku zaznaczył, że wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono w dniu 2 października 2018 r., tj. piętnastym dniu przechowywania przez placówkę pocztową (pierwsze awizo nosi datę 17 września 2018 r.). Pozostając w usprawiedliwionym, błędnym przekonaniu co do biegu siedmiodniowego terminu na dokonanie stosownych czynności, pismem z dnia 9 października 2018 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy. W ocenie WSA we Wrocławiu, daty przedstawione w sprawie wskazują, że w świetle art. 73 p.p.s.a. ostatecznym terminem na wniesienie wpisu był 8 październik 2018 r. Jednakże, Sąd nie wziął pod uwagę ewidentnego zawinienia pracownika operatora pocztowego, który w piętnastym dniu przechowywania przesyłki - zamiast zwrócić ją nadawcy - wydał ją R. K. Fakt ten spowodował, iż skarżący pozostawał w niezawinionym, błędnym przekonaniu iż zakreślony prawem terminem, upływa w dniu 9 października 2018 r. i w tej właśnie dacie zwrócił się z pismem o przyznanie mu prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wyjaśnienia wymaga w pierwszej kolejności, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony na każdym etapie postępowania. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności podlega zatem, co do zasady, odrzuceniu, gdyż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują żadnego terminu na złożenie ww. wniosku. Jednakże jeżeli strona wezwana do uiszczenia kosztów sądowych wystąpi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów w terminie otwartym do wykonania wezwania, a wniosek w tym przedmiocie zostanie uwzględniony, to postanowienie w przedmiocie prawa pomocy obejmuje również koszty sądowe, których dotyczyło wezwanie. W takim przypadku z zachowaniem terminu do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wiążą się dla strony określone skutki procesowe. Oznacza to, że w tej wyjątkowej sytuacji strona uprawniona jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2835/13; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), następnie powoływanej w skrócie: p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Stosownie z kolei do art. 87 § 1-4 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie dokonać czynności, której nie dokonano w terminie. Skarżący sprostał wszelkim wymogom determinującym możność pozytywnego załatwienia jego żądania. Spełnił wszak powinność równoczesnego dokonania uchybionej czynności, albowiem wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy uprzednio już złożonego. Dostrzec również trzeba, że z wnioskiem tym wystąpił w przepisanym terminie, ponieważ uczynił to w ciągu siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odpis postanowienia o odrzuceniu skargi, z którego uzasadnienia mógł się dowiedzieć, że uchybił terminowi. Wreszcie stwierdzić trzeba, że skarżący wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie ulega wątpliwości, że po upływie terminu do odbioru przesyłki operator pocztowy powinien zwrócić ją nadawcy, a nie wydawać adresatowi, jak to miało miejsce w tym przypadku. Takie działanie może prowadzić wszak do błędnego przekonania, że skutek doręczenia następuje w czasie faktycznego wydania przesyłki. Bezspornie zaś jest to okoliczność, na której zaistnienie adresat nie ma wpływu, a zatem niezawinionym przezeń jest uchybienie terminu następujące z tej właśnie przyczyny. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 i 87 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.