I SA/Wr 642/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2017 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku uczestnika postępowania J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący działający przez doradcę podatkowego, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 21.291 zł, wniósł o zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z powodów finansowych i zdrowotnych pomieszkuje u rodziców, a w okresie letnim na Mazurach, podejmując tam prace dorywcze. Od 2013 r. pogorszył się jego stan psychiczny. Ma olbrzymie długi wobec banków, których nie będzie mógł spłacić – kredyt w wysokości 120.000 zł wraz z odsetkami karnymi, karty kredytowe, debety i pożyczki na rachunku bieżącym na kwotę około 35.000 zł oraz odsetki. Zadłużony jest również u operatora sieci komórkowej na kwotę główną w wysokości 15.000 zł. Wszystkie rachunki bankowe są objęte zajęciem egzekucyjnym od 2009 r. Mieszkanie we W., pod adresem wskazanym przez wnioskodawcę jako miejsce zamieszkania, należy do Towarzystwa Budownictwa Społecznego. Wnioskodawcy nie stać na czynsz, ale nie wymeldował się z tego adresu. Wnioskodawca nie jest w stanie określić swoich wydatków. W ostateczności przebywa u rodziców, którzy go wtedy utrzymują. Próbuje pracować dorywczo zwłaszcza w okresie letnim, ale z powodu napadów lękowych zostaje z pracy wyrzucony, często bez zapłaty. Nie posiada żadnego ubezpieczenia zdrowotnego, zaś na prywatną opiekę go nie stać. Pozostaje w separacji z żoną, która wychowuje ich córkę. Wnioskodawca nie łoży na utrzymanie córki. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką (ur. w 2006 r.), posiada mieszkanie w TBS o powierzchni 50 m2, poza tym nie dysponuje żadnym majątkiem, w tym zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Posiadane wierzytelności zostały przejęte przez UKS. W rubryce dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca wpisał "Zajęcia komornicze". Rubryka dotycząca dochodów nie została wypełniona. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały kredyty w kwocie około 200.000 zł i odsetki. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący nie posiada orzeczenia o separacji, jednak nie mieszka z żoną i córką i ze względów finansowych nie łoży na rodzinę. Rodzice wnioskodawcy uzyskują dochody z zasiłku rentowego i emerytury w łącznej wysokości 2.429,37 zł i ponoszą wydatki na media, kredyty, żywność i lekarstwa w kwocie 2.342 zł. Następnie pełnomocnik przedstawił zestawienie miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy i jego żony w łącznej kwocie 3.530 zł, w tym na kredyt 1.600 zł. Wyjaśniono również, że ze spółki z o.o., w której wnioskodawca posiada udziały, nie były wypłacane jakiekolwiek świadczenia z tytułu dywidendy lub innych źródeł ze spółki – spółka bowiem nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, co potwierdzają zeznania roczne. Spółka nadal istnieje z powodu braku środków na przeprowadzenie likwidacji. Pełnomocnik oświadczył, że prowadzi postępowania podatkowe i sądowe swojemu mocodawcy w ramach kontynuacji wcześniejszej umowy na prowadzenie dokumentacji księgowej. Natomiast w z tytułu wnoszonych skarg nie obciąża wnioskodawcy żadnymi dodatkowymi należnościami. Załączone zostały dokumenty potwierdzające wysokość dochodów rodziców skarżącego oraz wysokość wynagrodzenia jego żony. Żona jest zatrudniona na umowę o pracę z wynagrodzeniem netto 3.778,80 zł. Wnioskodawca – zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Skarbowego – nie składał zeznań podatkowych za lata 2013-2015. W 2011 r. jego przychody z działalności gospodarczej wyniosły 4.865.741,3 zł, a w 2012 r. 1.529.000,25 zł. Mając na uwadze powyższe, wniosek należało uwzględnić. Podstawą prawną jego rozpoznania są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z udostępnionych danych, wnioskodawca, na skutek licznych egzekucji, został pozbawiony majątku i pozostaje na utrzymaniu rodziców otrzymujących świadczenia emerytalno-rentowe. Wszystkie rachunki bankowe zostały zablokowane, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na brak środków na rachunku bankowym i zbieg egzekucji. Co za tym idzie, fakt uzyskania znacznych przychodów w latach 2011 i 2012 pozostaje bez wpływu na ocenę aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Należało uznać również jako wiarygodne wyjaśnienia co do funkcjonowania A spółki z o.o., w której wnioskodawca jest jedynym udziałowcem i członkiem zarządu, zgodnie z ogólnodostępnymi informacjami Krajowego Rejestru Sądowego. Co do stanu rodzinnego, wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, przy czym następnie wyjaśnił, że jest z żoną w separacji faktycznej. Poza tym z dokumentów przedłożonych przez żonę, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jako uczestnik postępowania sądowego wynika, że nie byłaby w stanie udzielić pomocy finansowej. W tym stanie rzeczy wniosek należało ocenić jako uzasadniony i w związku z tym postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni, będąca w sprawie uczestnikiem postępowania, wniosła o ustanowienie adwokata powołując się na swoją obecną sytuację finansową i brak wiedzy o toczącym się postępowaniu, w tym również o postępowaniu podatkowym. Wskazała, że nie zna zagadnień prawa podatkowego, a sprawa dotyczy ogromnej odpowiedzialności finansowej. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że mąż nie pomaga w utrzymaniu córki, wobec czego jest zdana na siebie, natomiast jej dochody uniemożliwiają opłacenie prawnika. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką (ur. w 2006 r.) i posiada mieszkanie o powierzchni 82 m2 o wartości około 340.000 zł, za które spłacany jest kredyt hipoteczny. Poza tym nie ma żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 3.900 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: kredyt hipoteczny i ubezpieczenie 1.520 zł i 238 zł, dwie raty innych kredytów 48,98 zł i 70,07 zł, czynsz 550 zł, media 280 zł, obiady dziecka 120 zł, szkoła baletowa 220 zł, bilety 255 zł i lekarstwa około 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wnioskodawczyni podała nadto jako stałe wydatki wyżywienie 400 zł, odzież 100 zł, środki higieny 100 zł. Wyjaśniła, że dodatkowym źródłem finansowania bieżących wydatków jest karta kredytowa. Zwiększone wydatki na odzież w październiku 2016 r. spowodowane były utratą bagażu na 3-dniową konferencję służbową. Ostatnia spłata zadłużenia karty kredytowej nastąpiła ze środków uzyskanych ze sprzedaży samochodu. Obecnie wnioskodawczyni nie posiada środka transportu. Przedłożone zostały wydruki historii rachunku bankowego i karty kredytowej oraz zeznanie podatkowe wnioskodawczyni za 2015 r. Z dokumentów tych wynika, że w 2015 r. wnioskodawczyni uzyskała przychód ze stosunku pracy w wysokości 69.706,03 zł, na karcie kredytowej na dzień 7 listopada 2016 r. dostępne środki wynosiły 5.666,70 zł przy limicie zadłużenia 5.000 zł, na dzień 7 grudnia 2017 r. środki dostępne wynosiły 5.170,78 zł. Historia rachunku bankowego potwierdza złożone oświadczenia. Mając na uwadze powyższe, zdaniem referendarza, przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe zostało wykazane. Za przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym przemawia fakt, że wnioskodawczyni, jakkolwiek pozostaje w związku małżeńskim i podaje, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, to jednak – zgodnie z wyjaśnieniami – faktycznie z mężem jest w separacji. Utrzymuje siebie i córkę samodzielnie z wynagrodzenia w kwocie niespełna 4.000 zł. Poza tym mąż, będący skarżącym w niniejszej sprawie ubiegającym się o zwolnienie od kosztów sądowych – jak wynika z akt sprawy – nie byłby w stanie udzielić pomocy finansowej. Znaczna część wynagrodzenia jest przeznaczona na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup mieszkania, w którym wnioskodawczyni obecnie mieszka z córką. Wprawdzie wnioskodawczyni posiada kartę kredytową z niewykorzystanym limitem zadłużenia, niemniej jednak należało pamiętać o tym, że również i to zobowiązanie obowiązana byłaby spłacić, co mogłoby nadwyrężyć jej budżet domowy w sposób powodujący uszczerbek dla koniecznego utrzymania. Wobec powyższego wniosek należało ocenić jako uzasadniony i w związku z tym, postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.