I SA/Wr 642/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu pełnomocnika z urzędu adw. M. G. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2018 r. (sygn. akt I SA/Wr 642/16) wydanego w sprawie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. i straty z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2007 r. postanawia: przyznać pełnomocnikowi adw. M. G. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania J. B. na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w kwocie 8.856 (słownie: osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć) złotych, w tym 23% VAT. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. referendarz sądowy przyznał uczestnikowi postępowania – J. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata). Jak wynika z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej we W. z dnia [...] czerwca 2017 r., pełnomocnikiem tym została wyznaczona adw. M. G. Jak wynika z akt, ww. pełnomocnik w dniu [...] lipca 2017 r. zapoznała się z aktami sprawy oraz była obecna na rozprawie w dniu: [...] lipca 2017 r. i [...] września 2017 r. Na rozprawie w dniu [...] września 2017 r. ww. pełnomocnik złożyła wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Pełnomocnik z urzędu stawiła się również na posiedzenia z publikacji wyroku (w dniach: [...] i [...] października 2017 r.), oraz zgłosiła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie w dniu [...] października 2017 r. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2018r. (doręczonym w dniu 27 lutego 2018 r.) starszy referendarz sądowy przyznał adw. M. G., tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, kwotę 442,80 zł (w tym 23% VAT). Z treści tego orzeczenia wynika, że przyznane ww. adwokatowi wynagrodzenie zostało obniżone do 5% stawki minimalnej. Argumentując powyższe referendarz sądowy wskazał, że pełnomocnik z urzędu zapoznała się z aktami sprawy tylko raz (na tydzień przed rozprawą), podczas gdy sprawa była obszerna i skomplikowana zarówno na etapie postępowania podatkowego, jak i na etapie sądowym. Zdaniem referendarza, znajomości rozległego materiału dowodowego sprawy nie potwierdzają również uwagi do postępowania podatkowego jakie pełnomocnik zgłosił na rozprawie. W dniu [...] marca 2018 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik z urzędu wniosła sprzeciw od tego postanowienia zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa), a także § 4 ust. 1 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (dalej: rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu) poprzez niezasadne obniżenie wynagrodzenia do 5% stawki minimalnej. W uzasadnieniu sprzeciwu adw. M. G. szczegółowo opisała czynności jakich podjęła się w sprawie działając jako pełnomocnik z urzędu wyznaczony dla uczestnika J. B. Podkreśliła, że po otrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy pełnomocnik ta poinformowała (listownie) o wyznaczonym posiedzeniu Sądu J. B. oraz w dniu [...] lipca 2017 r. zapoznała się w siedzibie Sądu z aktami sprawy, wykonując z nich fotokopie oraz sporządzając notatki. Zwróciła uwagę, że jej wniosek o odroczenie rozprawy w dniu [...] lipca 2017 r. spowodowany był m.in. niepewnością, czy wspomniana korespondencja jaką wysłał ww. pełnomocnik do J. B. faktycznie do niej dotarła. Wskazała także, że w dniu [...] sierpnia 2017 r. spotkała się z J. B. Podkreśliła, że podczas tego spotkania J. B. oświadczyła, że wszystkie informacje jakie posiada w sprawie zostały przez nią przedstawione w złożonych pismach. Wnosząca sprzeciw wskazała również, że o fakcie odroczenia rozprawy w dniu [...] lipca 2017 r., jak i o kolejnym terminie rozprawy poinformowała J. B. telefonicznie. Podkreśliła, że na rozprawie w dniu [...] września 2017 r. pełnomocnik podniosła zarówno te zarzuty, które znajdowały się już w pismach składanych przez reprezentowaną, jak i te nowe. Zaakcentowała, że nowe zarzuty zawierały szczegółowe uzasadnienie z uwzględnieniem dorobku orzecznictwa sądowego. Niezależnie od tych faktów, w sprzeciwie zawarto polemikę ze stanowiskiem referendarza sądowego podnosząc m.in., że o wnikliwym zapoznaniu się z aktami sprawy nie może świadczyć ilość wizyt w Sądzie, a sposób organizacji pracy pełnomocnika jest jego wyborem i nie można stawiać mu zarzutu, że zamiast zapoznawać się z aktami sprawy bezpośrednio w siedzibie Sądu pełnomocnik ten przygotowywał się do sprawy na podstawie wcześniej poczynionych fotokopii oraz notatek sporządzonych w toku przeglądania tych akt w dniu 20 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 ppsa w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Działając w ramach tych uprawnień Sąd stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki do zmiany zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego, albowiem nie było podstaw do obniżenia pełnomocnikowi z urzędu kwoty wynagrodzenia za świadczoną przez tego pełnomocnika pomoc prawną. W ocenie Sądu, pełnomocnik z urzędu dołożyła wymaganej staranności w reprezentowaniu interesów strony, którą reprezentowała, o czym świadczy nie tyle fakt przeglądania akt sprawy w tut. Sądzie w dniu [...] lipca 2017 r., ale przede wszystkim, udział tego pełnomocnika w rozprawach, a także na ogłoszeniu wyroku. Wypada zwrócić uwagę, że pełnomocnik każdorazowo brała udział w rozprawach jakie odbyły się w sprawie w dniach: [...] lipca 2017 r. i [...] września 2017 r., była obecna na posiedzeniu z publikacji wyroku, złożyła wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku, a jej wypowiedź w ramach głosów końcowych stron wskazywała na dobrą znajomość materiału dowodowego. Z tego względu, sama okoliczność, że ww. pełnomocnik nie złożyła pisma procesowego nie może uzasadniać decyzji o miarkowaniu jej wynagrodzenia. Wskazując na powyższe Sąd uznał że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 250 § 2 ppsa, a należne pełnomocnikowi wynagrodzenie należało wyliczyć na podstawie § 4 ust. 1 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 8 pkt 7 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 3 października 2016 r.). Ten ostatni przepis stanowi o tym, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z treści § 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, które znajduje zastosowanie w sprawie na mocy przepisów przejściowych (§ 22 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r.) wynika, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Przepis § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi z kolei, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna wynoszą opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8. W sprawie, jako że wartość przedmiotu sporu wynosiła 2.129.003 zł, należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za świadczoną pomoc prawną należało obliczyć na podstawie § 4 ust. 1 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 8 pkt 7 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Wyliczone na tej podstawie wynagrodzenie w wysokości 7.200 zł należało następnie, zgodnie z treścią § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia, podwyższyć o kwotę 1.656 zł, która odpowiada wartości 23% stawki podatku od towarów i usług. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 260 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji.