I SA/Wr 646/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od stycznia do września 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych pozostawiając na urzędowym formularzu niewypełnioną rubrykę dotyczącą uzasadnienia wniosku. Rubryka dotycząca stanu rodzinnego została zakreślona. Strona oświadczyła, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jej źródłem dochodu – jak podała – jest ZUS, a dochód miesięczny netto wynosi 1.103 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki podała: ½ opłaty na czynsz, wodę, gaz, prąd i telefon stacjonarny 300 zł, leki środki higieny i czystości 150 zł, odzież 100 zł, telefon komórkowy 29 zł, przejazdy, usługi pocztowe, porady prawne, wydruki, ksero, itp. 100 zł, wyżywienie 530 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego strony skarżącej, doręczone jej osobiście, nie udzielono odpowiedzi. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, iż wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 100 zł. Mając na uwadze powyższe dane, w ocenie referendarza sądowego, wniosek nie może zostać uwzględniony. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. W tym też celu skierowane było do strony wezwanie na podstawie art. 255 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Strona nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie, tym samym też nie tylko nie potwierdziła żadnego oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu (np. wysokości i źródła dochodów), ale także pozostawiła braki w informacjach co do stanu rodzinnego, który również kształtuje jej możliwości płatnicze. Z udostępnionych danych można natomiast wywieść, że ograniczając wydatki na cele, których zaspokojenie nie jest niezbędne w każdym miesiącu, to jest na odzież, usługi pocztowe, ksero, itp., strona byłaby w stanie poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że ponoszenie kosztów sądowych nie jest związane ze stałym miesięcznym obciążeniem na czas prowadzonego postępowania przed sądami administracyjnymi –zwykle bowiem koszty te ograniczają się do wpisu od skargi (który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł), opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku (jeżeli Sąd oddali skargę, gdyż w przypadku jej uwzględnienia uzasadnienie wyroku sporządzane jest z urzędu) oraz do wpisu od skargi kasacyjnej stanowiącego równowartość połowy wpisu od skargi, jednak nie mniej niż 100 zł (jeżeli strona zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia). Niemniej jednak udostępnione dane były zbyt wybiórcze, aby jednoznacznie można było stwierdzić, że przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostały wykazane. Z tego też powodu wniosku nie można było uwzględnić. Końcowo wyjaśnić wypada, iż wprawdzie wnioskodawczyni jest stroną w tutejszym Sądzie nie tylko w tej sprawie i nie po raz pierwszy ubiega się o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznający wniosek w tym przedmiocie każdorazowo zobligowany jest dokładnie zbadać aktualne możliwości płatnicze strony. Jednocześnie strona za każdym razem obowiązana jest wykazać zasadność swojego wniosku. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.