I SA/Wr 647/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-09-04

Skład orzekający: Lidia Błystak, Marek Olejnik, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego i doręczenie wezwania osobie fizycznej (prezesowi spółki) skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego osoby prawnej, jeśli podatnik nie został poinformowany o związku postępowania z konkretnym zobowiązaniem podatkowym?
Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli podatnik nie został o tym poinformowany w sposób jednoznaczny i powiązany z konkretnym zobowiązaniem. Samo wezwanie osoby fizycznej (prezesa spółki) do stawiennictwa w charakterze podejrzanego, bez wskazania związku z konkretnym zobowiązaniem podatkowym osoby prawnej, nie spełnia wymogu poinformowania podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Spółka złożyła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, podnosząc zarzut przedawnienia dochodzonej należności oraz zarzut braku wykonalności obowiązku. Organy egzekucyjne odmówiły uznania zarzutów, wskazując na zawieszenie biegu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego i doręczeniem wezwania prezesowi spółki. Spółka kwestionowała zasadność zawieszenia biegu przedawnienia, argumentując, że nie została prawidłowo poinformowana o wszczęciu postępowania karnoskarbowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W., stwierdził, że wskazane postanowienia nie podlegają wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi "A" spółka z o.o. z/s w D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za zasadne zarzutów egzekucyjnych: I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że wskazane w pkt I postanowienia nie podlegają wykonaniu. III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej "A" sp. z o.o. z/s w D. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dna [...] r. w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec "A" spółka z o.o. z siedzibą w D. (zwanej dalej spółka, zobowiązana, skarżąca) w części dotyczącej nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia oraz uchylił ww. postanowienie w części dotyczącej zarzutu braku wykonalności obowiązku objętego tytułem wykonawczy, umarzając w tym zakresie postępowanie. Jak wynikało z akt sprawy, Dyrektor Izby Celnej we W., będący jednocześnie wierzycielem, wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], z dnia [...] grudnia 2012 r. Podstawą jego wystawienia była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], określająca spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego za wrzesień 2007 r., której postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] listopada 2012 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Opisana decyzja, w związku z odwołaniem spółki, została utrzymana w mocy przez mocy przez Dyrektora Izby Celnej orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2012 r. W dniu [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego we W. wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 54 § 1 k.k.s. w związku z art. 6 § 2, art. 9 § 3, art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s., polegające na uchylaniu się od opodatkowania przez spółkę. Tego samego dnia ww. organ wydał w stosunku do K. N. (dyrektora zarządzającego spółką) postanowienie o przedstawieniu zarzutów, wzywając go jednocześnie do stawienia się w dniu 28 grudnia 2012 r. w Urzędzie Celnym we W. w charakterze podejrzanego. W wyznaczonym terminie wezwany nie stawił się. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki, zawiadamiając o tym Bank w dniu 2 stycznia 2013 r. Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanej w dniu 4 stycznia 2012 r. Pismem z dnia 8 stycznia 2013 r. spółka, działając na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, zwanej dalej u.p.e.a.) wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazała na przedawnienie dochodzonej należności oraz niewymagalności kwoty objętej tytułem wykonawczym na skutek oparcia tytułu na decyzji nieostatecznej, która nie podlegała wykonaniu. Domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych czynności. W uzasadnieniu wywodziła, że zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym przedawniło się z dniem 31 grudnia 2012 r. Jednocześnie wobec spółki nie zaistniały żadne okoliczności powodujące przerwanie czy też zawieszenie biegu przedawnienia. Zarzucała też, że od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie, nie doręczono jej postanowienia w przedmiocie nadania ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił uznania podnoszonych przez stronę zarzutów. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz pogląd prawny zawarty w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, zapadłej na tle ww. regulacji wywodząc, że skoro organ skupia w swym ręku kompetencje egzekucyjne i wierzycielskie, nie ma potrzeby uzyskania odrębnego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Odnosząc się do kwestii przedawnienia objętej tytułem wykonawczym kwoty zobowiązania wskazał, że w sprawie wystąpiły przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia opisane w art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 749 – dalej jako O.p.). W dniu 10 grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego we W. wydał bowiem postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 54 § 1 k.k.s. w związku z art. 6 § 2, art. 9 § 3, art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s., polegające na uchylaniu się od opodatkowania przez spółkę oraz postanowienie o przedstawieniu zarzutów K. N., wzywając go do stawienia się w siedzibie organu w charakterze podejrzanego w dniu 28 grudnia 2012 r. Wezwanie zostało odebrane 14 grudnia 2012 r. W wyznaczonym terminie wezwany nie stawił się, przedstawiając usprawiedliwienie swojej nieobecności. Opisane fakty wskazują, że doszło do przerwania biegu przedawnienia, gdyż zobowiązany został skutecznie poinformowany o wszczętym postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe. Odnosząc się do zarzutu braku ostateczności decyzji, wskazał, że w przedmiotowej sprawie w dniu [...] listopada 2012 r. zostało wydane postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, doręczone zobowiązanemu 14 grudnia 2012 r. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w części dotyczącej kwestii przedawnienia zobowiązania oraz uchylił to postanowienie w części dotyczącej zarzutu braku wykonalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i umorzył postępowanie w tym zakresie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że zobowiązany nie podnosił zarzutu na podstawie art. 33 § 2 u.p.e.a., to jest braku wykonalności obowiązku. W związku z tym postępowanie w tym zakresie umorzył, uznając je za bezprzedmiotowe. Powołując się na art. 34 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na związanie stanowiskiem wierzyciela w zakresie merytorycznej oceny zarzutów. Podzielił przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu pogląd o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego w sprawie zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym, co wypełnia przesłanki przewidziane w art. 70 § 6 O.p. Wezwanie z dnia 20 grudnia 2012 r. do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego prezesa skarżącej spółki (według KRS jedynego członka zarządu) wypełnia znamiona powiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w sytuacji, gdy podatnikiem jest osoba prawna. Odnosząc się do powołanego przez spółkę wyroku Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, organ nadzoru stwierdził, że przedmiotem oceny TK było historyczne brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., który obowiązywał w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., natomiast w sprawie przepis ten miał zastosowanie, ale w brzmieniu obowiązującym po 1 września 2005 r., gdyż zobowiązanie podatkowe w przedmiotowej sprawie obejmuje zaległość za wrzesień 2007 r. i domniemanie jego zgodności z Konstytucją RP nie zostało obalone. W tej mierze organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt I SA/Po 550/12. Oznacza to, że rozważania spółki, czy została ona poinformowana o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy, albowiem zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 70 § 6 O.p., bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, tj. z dniem [...] grudnia 2012 r. Odnosząc się do braku ostateczności decyzji, wskazał, że w przedmiotowej sprawie wydano postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, doręczone zobowiązanemu w dniu 14 grudnia 2012 r. W związku z tym decyzja Naczelnika Urzędu Celnego we W. podlegała wykonaniu, pomimo wniesionego odwołania do Dyrektora Izby Celnej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona domagała się o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając rażące naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy wystawiony tytuł wykonawczy, uległ zawieszeniu. W uzasadnieniu skargi, negując stanowisko organu nadzoru, wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym powszechnie prezentowany jest pogląd, że wykładnia przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p., także w brzmieniu obowiązującym po 2005 r., winna być dokonywana zgodnie z wytycznymi zawartymi w orzeczeniu TK z dnia 17 lipca 2012 r. Jednoczenie wskazywała, że powołany w zaskarżonym postanowieniu wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt I SA/Po 550/12 prezentuje odosobniony pogląd, co potwierdza fakt, że w dniu 3 sierpnia 2012 r. sąd ten orzekła w sposób odmienny, tzn. zgodny z przeważającą w tym zakresie linią orzeczniczą. Odnosząc się do czynności powiadomienia strony o wszczęciu postępowania karnoskarbowego strona wskazała, że wezwanie, na które powołuje się organ nadzoru w zaskarżonym postanowieniu zostało skierowane nie do spółki, lecz do osoby fizycznej – prezesa spółki, na jego domowy adres. Zobowiązanym jest natomiast spółka, a nie jej prezes, co oznacza że strony nie poinformowano o wszczęciu jakiegokolwiek postępowania. Ponadto prezes skarżącej jest również wspólnikiem oraz członkiem zarządu innej spółki, a z treści wezwania nie wynika, jakiej sprawy ono dotyczy. Zatem i z tych powodów wezwanie to nie mogło stanowić zawiadomienia, o którym mowa w art. 70 § 6 O.p. Skarżąca zaznaczyła, że obowiązek poinformowania podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wynika z interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 2 października 2012 r., nr PK4/8012/239/AAN/12/1804. Tym samym zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego powinno zawierać w swojej treści informację o zainicjowaniu tego postępowania w związku z konkretnym zobowiązaniem podatkowym, co do którego nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Natomiast w treści wezwania skierowanego do prezesa spółki nie określono przedmiotu postępowania, nie wskazano zobowiązań podatkowych, których to postępowanie miało dotyczyć oraz nie wskazano osoby podatnika, który miał nie odprowadzić należnego podatku. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżąca podniosła, że jako zdarzenie powodujące zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, skutkujące z kolei zawieszeniem biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, należy traktować m.in. doręczenie podatnikowi wezwania do osobistego stawiennictwa, zawierające dokładny opis przedmiotu toczącego się postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu opartego na treści art. 33 pkt 1 u.p.e.a., to jest przedawnienia egzekwowanego w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązania w podatku akcyzowym za wrzesień 2007 r., a konkretnie – czy w trakcie biegu terminu przedawnienia rozpoczynającego się dnia 1 stycznia 2008 r. doszło do zawieszenia biegu tego terminu, na co wskazuje organ w zaskarżonym postanowieniu, powołując się na wszczęcie w dniu [...] grudnia 2012 r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe oraz na doręczone zobowiązanemu w dniu 14 grudnia 2012 r. wezwanie, czy też – jak twierdzi skarżąca spółka – w sprawie nie zaistniały zdarzenia skutkujące zawieszeniem tego terminu. Co do zasady obowiązanie w podatku akcyzowym – zgodne z art. 70 § 1 O.p. – z braku zdarzeń skutkujących nierozpoczęciem biegu terminu (art. 70 § 2 O.p.), przerwaniem lub zawieszeniem (art. 70 § 3 i § 4, § 2 i § 6 O.p.), bądź wyłączeniem przedawnienia (art. 70 § 8 O.p.) – ulega przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku, czyli w niniejszej sprawie z dniem 31 grudnia 2012 r. Powyższy termin nie został przerwany – doręczenie tytułu wykonawczego, co miało miejsce 4 stycznia 2013 r., nie jest zastosowaniem środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 1a pkt 12 lit. a/ u.p.e.a. Niewątpliwie jest nim zajęcie rachunku bankowego skarżącej, ta jednak czynność została dokonana po dniu 31 grudnia 2012 r. (dnia 2 stycznia 2013 r. bank, prowadzący rachunek spółki otrzymał zawiadomienie o ww. zajęciu). Z kolei zawieszenie terminu przedawnienia następuje m.in. w sytuacji przewidzianej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., a więc z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (przepis ten uzyskał przytoczone brzmienie od 1 września 2005 r., mocą art. 1 pkt 34 ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r.). Dokonując wykładni tej regulacji – jak słusznie wskazała strona skarżąca – należy mieć na względzie wyrok TK z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 (Dz. U. z 2012 r., poz. 848). Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. TK zaznaczył, że powyższy wyrok wprawdzie dotyczy art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., nadanym ustawą z 12 września 2002 r., jednakże zakwestionowany przepis w obecnie obowiązującym brzmieniu również zawiera normę uznaną za niekonstytucyjną. Dlatego też Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 550/12, na który powołuje się organ II instancji, uznając go za odosobniony. TK w powołanym wyroku wskazał, że datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia. Postanowienie to jest wydawane wówczas, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. W jego treści określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną, nie wskazuje się natomiast osoby podejrzanej o popełnienie tego czynu. Z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe następuje zawieszenie biegu przedawnienia. Na tym etapie postępowanie karne skarbowe nie toczy się przeciwko określonej osobie, lecz dopiero zmierza do ustalenia podejrzanego. Podatnik nie jest zatem informowany o wszczęciu postępowania "w sprawie" i nie wie o zaistnieniu przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przejście z fazy postępowania "w sprawie" do kolejnej fazy postępowania, "przeciwko osobie", następuje z chwilą przedstawienia tej osobie zarzutów. Staje się ona wówczas stroną tego postępowania. Przy czym zaznaczyć trzeba, że postępowanie karnoskarbowe może zakończyć się na etapie postępowania "w sprawie", jeżeli nie będzie uzasadnionego podejrzenia, że przestępstwo (wykroczenie) skarbowe popełniła konkretna osoba. Sąd konstytucyjny wskazał, że podatnikowi wprawdzie nie przysługuje konstytucyjne prawo do przedawnienia, to jednak z uwagi na treść przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących instytucji przedawnienia, ma on prawo oczekiwać, że upływ terminu przedawnienia spowoduje wygaśnięcie ewentualnych nieuregulowanych zobowiązań podatkowych. Zawieszenie biegu tego terminu wydłuża go, a tym samym istotnie zmienia sytuację prawną i faktyczną podatnika, który pozostaje w tym momencie w stanie niepewności, czy jego zobowiązanie wygasło. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa wymaga, by podatnik nie pozostawał w tym stanie niepewności przez czas bliżej nieokreślony. W ocenie TK, skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem 5-letniego terminu przedawnienia wskazanego w art. 70 § 1 O.p. narusza wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa. TK zaznaczył, że nie oznacza to, iż postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe powinno być jawne dla podatnika, a w szczególności, że powinien on być zawiadamiany o wszczęciu postępowania in rem. Byłoby to bowiem sprzeczne z zasadą tajności tej fazy postępowania przygotowawczego, która ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady prawdy materialnej. Naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa nie polega więc na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Co więcej, organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje z uwagi na jego zawieszenie w związku ze wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez państwo prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią. Realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszania powyższej zasady konstytucyjnej. Analizując treść art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. w świetle powyższych rozważań TK stwierdzić należy, że spełnieniem przesłanki zawieszającej jest wszczęcie każdego postępowania obejmującego takie działanie (zaniechanie) podatnika, które miało wpływ na przedawniające się zobowiązanie podatkowe. Czyli dla oceny wystąpienia przesłanki zawieszającej istotny jest faktyczny zakres prowadzonego postępowania i jego związek ze zobowiązaniem podatnika. Ponadto, dla skutecznego zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego poprzez wszczęcie postępowania karnoskarbowego konieczne jest poinformowanie o tym podatnika. Informacja ta musi być przy tym skierowana do samego podatnika, a nie jakiejkolwiek innej osoby lub podmiotu oraz zawierać w swojej treści wyraźne oświadczenie o wszczęciu postępowania karnoskarbowego w związku z niewykonywaniem przez podatnika konkretnego, oznaczonego zobowiązania podatkowego. Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, zdaniem Sądu, nieprawidłowe jest stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, który uznał zarzuty spółki, odnoszące się do kwestii, czy została ona poinformowana o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, jako pozostające bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Organy obu instancji przyjęły bowiem, iż zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 70 § 6 O.p. bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, tj. z [...] grudnia 2012 r. W powyższej dacie Naczelnik Urzędu Celnego we W. wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na uchylaniu się od opodatkowania przez K. N., pełniącego funkcję Dyrektora Zarządzającego spółki, poprzez nieujawnienie właściwemu organowi podatkowemu przedmiotu i podstawy opodatkowania w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. z tytułu dokonanych nabyć wewnątrzwspólnotowych samochodów typu pick-up marki "B" i "C", przez co narażony został na uszczuplenie podatek akcyzowy w łącznej kwocie 1.399.659,00 zł, tj. o czyn z art. 54 § 1 k.k.s. w związku z art. 6 § 2, art. 9 § 3 w związku z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. Tego samego dnia wymieniony organ wydał postanowienie o przedstawieniu K. N. zarzutu popełnienia ww. czynu. Oznacza to, że wszczęte w dniu [...] grudnia 2012 r. postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe pozostaje w związku z przedmiotowym zobowiązaniem w podatku akcyzowym za wrzesień 2007 r. Jednakże, pomimo wszczęcia tego postępowania, nie zaistniała okoliczność skutkująca zawieszeniem biegu terminu przedawnienia przed dniem 31 grudnia 2012 r. Zwrócić bowiem należy uwagę, że postanowienie o wszczęciu postępowania nie było doręczone K. N., a postanowienie o przedstawieniu zarzutów nie zostało mu ogłoszone. Dopiero w dniu 14 stycznia 2013 r., a więc po upływie 5-letniego okresu przedawnienia, przedstawiono K. N. powyższy zarzut, przez ogłoszenie treści postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. o zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów z [...] grudnia 2012 r. w części dotyczącej kwoty zobowiązania podatkowego. Nieprawidłowe jest również stanowisko organu, że wezwanie z dnia 10 grudnia 2012 r., do stawiennictwa w siedzibie Urzędu Celnego prezesa zarządu skarżącej spółki w charakterze podejrzanego w sprawie karnej skarbowej, co do zasady wypełnia znamiona powiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w sytuacji, gdy podatnikiem jest osoba prawna. W treści powyższego wezwania wskazano: "Wzywa się Pana do osobistego stawiennictwa w dniu 28 grudnia 2012 r. o godz. 10.00 w siedzibie Urzędu Celnego we W. ul. P[...] [...] pokój nr [...] [...] piętro w charakterze podejrzanego w sprawie karnej skarbowej o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 kks". Zauważyć należy, że przytoczona wyżej treść wezwania nie zawiera informacji o zainicjowaniu postępowania karnoskarbowego w związku z konkretnym zobowiązaniem podatkowym, co do którego miałoby nastąpić zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Brak w nim jakichkolwiek danych pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, że pozostaje ono w związku z prowadzonym wobec skarżącej spółki postępowaniem karnoskarbowym, dotyczącym konkretnego zobowiązania podatkowego (to jest w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego za wrzesień 2007 r.). Z treści wezwania nie wynika w jakikolwiek sposób, że dotyczy ono zobowiązań podatkowych skarżącej spółki. Z wezwania nie wynika też, czy K. N. został wezwany do stawienia się jako osoba fizyczna, podejrzana o popełnienie przestępstwa skarbowego (wezwanie skierowano do osoby fizycznej, na jej adres zamieszkania), czy też jako osoba zarządzająca osobą prawną, która nie reguluje należności publicznoprawnych. Podkreślenia bowiem wymaga, że jeżeli przestępstwo skarbowe popełnia podatnik będący osobą prawną, zastosowanie ma art. 9 § 3 k.k.s., w myśl którego za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada jak sprawca także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną. Na gruncie tego przepisu przyjąć należy, że to prezes zarządu osoby prawnej, będącej spółką z o.o., zajmuje się jej sprawami gospodarczymi w powyższym zakresie. Zauważyć bowiem trzeba, że w polskim systemie prawnym osoba prawna nie ponosi odpowiedzialności karnoskarbowej – odpowiedzialność taką można przypisać jedynie osobie fizycznej będącej określonym organem osoby prawnej albo pełniącej określoną funkcję w ramach osoby prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2002 r., sygn. akt IV KK 164/02, POP 2004/6/131 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt. I SA/Wr 941/12, LEX nr 1248303). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w stosunku do skarżącej spółki nie zaistniała okoliczność skutkująca zawieszeniem biegu terminu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za wrzesień 2007 r., polegająca na poinformowaniu skarżącej przed upływem okresu przedawnienia o zaistnieniu okoliczności, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Co za tym idzie, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wydane w pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania i prawa materialnego w stopniu nakazującym ich uchylenie przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Jednocześnie wyjaśniać trzeba, że jakkolwiek Sąd nie neguje poprawności zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji, to jednak kierując się ekonomiką postępowania, zważywszy na uwzględnienie najdalej w skutkach idącego zarzutu uchylił w całości zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je postanowienie. Ponownie rozpatrując sprawę organ egzekucyjny obowiązany jest ocenić zasadność zgłoszonego przez stronę skarżącą zarzutu opartego na treści art. 33 pkt 1 u.p.e.a., uwzględniając ocenę prawną dokonaną przez Sąd w powyższym uzasadnieniu. Orzeczenie zawarte w punkcie II. Wyroku wydane zostało w oparciu o art. 152 powołanej ustawy procesowej, a kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło