I SA/Wr 649/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła o ustanowienie radcy prawnego oświadczając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, posiada mieszkanie o powierzchni 57,75 m2 i wartości 250.000 zł oraz lokal użytkowy o wartości 27.000 zł. Mają z mężem oszczędności w łącznej kwocie 20.000 zł. Jako wierzytelności podane zostało postępowanie egzekucyjne kwoty 1.802,30 zł plus odsetki. Poza wymienionym, innego majątku małżonkowie nie posiadają. Strona zauważyła, ze mieszkanie zarządzane jest przez spółdzielnię, wobec której prowadzone jest wielowątkowe postępowanie sądowe i liczne kontrole podatkowe. Małżonkowie uzyskują dochody z emerytur i czynszu za wynajem lokalu użytkowego w łącznej wysokości 3.896,34 zł. Strona dodatkowo wskazała, że w budynku, w którym mieszka, balkony wymagają natychmiastowego remontu, spółdzielnia natomiast ma zadłużenie na 10.000.000 zł. Nie wiadomo zatem, jakimi opłatami mieszkańcy zostaną obciążeni. Małżonkowie są schorowani, mają skierowanie na operację, której koszt wynosi 9.000 zł. Z powodu braku pieniędzy strona jeszcze nie podjęła decyzji o poddaniu się tej operacji, która jest niezbędna. Ma też to wymiany zęby, co również wiąże się z wysokimi kosztami. Zatem zgromadzone oszczędności przeznaczone są na ratowanie zdrowia. Z powodu braku pieniędzy mąż skarżącej nie dokonał zakupu protezy o wartości 650 zł. Nie zostały też zrealizowane recepty na oboje małżonków. Strona podała, że łącznie wydatki te wynoszą 1.000 zł i są konieczne w lipcu 2017 r. Miesięczne wydatki małżonków wynoszą łącznie 2.988,04 zł, w tym m.in. 100 zł na naprawy sprzętu domowego, 170 zł na odzież i obuwie, 250 zł na okolicznościowe wydatki dla wnucząt i córek, 268 zł na lekarstwa, 94 zł na sprzęt rehabilitacyjny, 1.000 zł na ww. niezrealizowane recepty i zakup protezy. Przedłożone zostały kopie recepty, skierowania do szpitala skarżącej i dotyczące stanu zdrowia jej męża. Bez odpowiedzi pozostało wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, iż wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 100 zł. Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć trzeba, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać sam wnioskodawca w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej i działając we współpracy z sądem. Powyższe wytyczne rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy podyktowane są tym, że koszty sądowe stanowią formę daniny publicznej, daniny takie z kolei – zgodnie z konstytucyjnie wyrażoną zasadą – każdy jest obowiązany ponosić (art. 84 Konstytucji). W istocie, każdy też ma konstytucyjnie zapewnione prawo do obrony swoich praw przed sądem, dlatego też w procesie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy konieczne jest wyważenie pomiędzy tymi dwoma regułami na podstawie rzetelnie ustalonych rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. Opierając się zatem na powyższych przesłankach, w ocenie referendarza sądowego, w przypadku strony skarżącej nie ma podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. W istocie strona wraz z mężem są emerytami, jednak ich miesięczne dochody z emerytur i czynszu wynoszą prawie 3.900 zł. Małżonkowie mają nadto oszczędności w kwocie 20.000 zł. Zestawienie wydatków, które zostało przedstawione, daje podstawę do uznania, że małżonkowie są w stanie miesięcznie poczynić oszczędności na kwotę 1.000 zł, bez konieczności ograniczeń w wydatkach nie tylko tych koniecznych, związanych z zapewnieniem podstawowych potrzeb socjalnych (opłaty za mieszkanie, wyżywienie, lekarstwa), ale także dodatkowych wydatków na naprawy i okolicznościowych dla rodziny. Referendarz ma na uwadze konieczność utrzymywania oszczędności na leczenie. Mając jednak na uwadze to, że strona wniosła skargę z początkiem czerwca 2017 r. i jej możliwość poczynienia wskazanych wyżej rezerw z bieżących dochodów, do dnia wydania niniejszego postanowienia była w stanie zgromadzić środki pieniężne w takiej kwocie, która pozwoliłaby na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Zaznaczyć przy tym wypada, iż w zestawieniu miesięcznie ponoszonych wydatków strona nie ujęła kwoty przeznaczonej na wyżywienie, jednakże wymieniła wydatki na lekarstwa w wysokości prawie 270 zł i sprzęt rehabilitacyjny 94 zł wskazując jednocześnie, że dodatkowo w lipcu 2017 r. zmuszona była wydatkować 1.000 zł na zakup protezy i wykupienie recept. W każdym razie sytuacja finansowa, jaką strona przedstawiła, nie pozwala na przyjęcie, że opłacenie we własnym zakresie radcy prawnego skutkować będzie uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania, w tym kosztów leczenia, obojga małżonków. Końcowo zauważyć należy, że powyższe ustalenia zostały oparte wyłącznie o oświadczenia złożone przez stronę skarżącą, gdyż pomimo wezwania do przedłożenia zeznań podatkowych małżonków, dokumentów potwierdzających wysokość ich emerytur oraz wydruków historii posiadanych przez nich rachunków bankowych, dokumenty te nie zostały nadesłane. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.