I SA/Wr 651/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Barbara Ciołek, Sędziowie: Sędzia WSA - Dagmara Dominik - Ogińska (sprawozdawca), Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant: Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. przy udziale - sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy uznania za zasadne zarzutów egzekucyjnych postanawia I) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II) zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Postępowanie przed organem egzekucyjnym i organem nadzoru. 1.1. Przedmiotem skargi N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. (dalej: spółka/skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 11 marca 2013 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 29 stycznia 2013 r. nr [...] o odmowie uznania za uzasadnione zarzutów w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. 1.2. Dyrektor Izby Celnej we W., będący jednocześnie wierzycielem, wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego, obejmującego zaległość w podatku akcyzowym za wrzesień 2007 r. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia 26 listopada 2012 r. nr [...] określająca to zobowiązanie, której rygor natychmiastowej wykonalności został nadany postanowieniem z dnia 28 listopada 2012 r. Odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego doręczono spółce w dniu 4 stycznia 2013 r. Dodatkowo Naczelnik Urzędu Celnego we W. wydał w dniu 10 grudnia 2012 r. postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 54 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999r. Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz. U. Z 2007r. Nr 111, poz. 765, ze zm.; k.k.s.) w związku z art. 6 § 2, art. 9 § 3, art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s., polegające na uchylaniu się od opodatkowania przez spółkę. Tego samego dnia wymieniony organ wydał w stosunku do K. N. postanowienie o przedstawieniu zarzutów, wzywając go jednocześnie do stawienia się w siedzibie organu w charakterze podejrzanego w dniu 28 grudnia 2012 r. W wyznaczonym terminie wezwany nie stawił się. 1.3. Pismem z dnia 8 stycznia 2013 r. spółka zgłosiła na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015; dalej: u.p.e.a.), zarzut przedawnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczy oraz zarzut braku wymagalności obowiązku. W uzasadnieniu zarzutów spółka wskazała, że zobowiązanie podatkowe objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012 r., gdyż przed tym okresem nie nastąpiły żadne zdarzenia skutkujące przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Ponadto nie zostało jej doręczone postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a decyzja organu podatkowego pierwszej instancji nie była ostateczna. 1.4. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. nie uznał wniesionych zarzutów za zasadne. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił, mając na uwadze treść art. 34 § 1 u.p.e.a. dotyczącego potrzeby uzyskania stanowiska wierzyciela w przypadku rozpatrywania zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 oraz uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FPS 4/06 dotyczącej wykładni art. 34 § 1 u.p.e.a., że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, brak jest podstaw do wypowiadania się przez ten sam podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu. Wskazał, że opisana sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Oceniając zarzut przedawnienia zobowiązania organ egzekucyjny stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749; dalej: O.p.), o czym świadczy postanowienie z dnia 10 grudnia 2012 r. o wszczęciu śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe, jak i doręczone K. N. wezwanie do stawienia się w siedzibie organu w charakterze podejrzanego. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wymagalności obowiązku organ egzekucyjny stwierdził, że decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, choć wniesiono od niej odwołanie, podlegała wykonaniu, gdyż postanowieniem z dnia 28 listopada 2012 r. nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności, o czym spółka została skutecznie zawiadomiona przez doręczenie jej ww. postanowienia w dniu 14 grudnia 2012 r. Wobec powyższego organ egzekucyjny uznał, że zarzuty są bezzasadne i nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. 1.5. Po rozpoznania zażalenia na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu – jako organ nadzoru – postanowieniem z dnia 11 marca 2013 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ nadzoru powołał treść art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. i wyjaśnił, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu egzekucyjnego, będącego jednocześnie wierzycielem, wiąże organ nadzoru rozpoznający zażalenie. Organ nadzoru przyjął zatem za organem egzekucyjnym, że wezwanie prezesa spółki - K. N. (według KRS jedynego członka zarządu) do stawienia w siedzibie Urzędu Celnego (pismo z dnia 10 grudnia 2012 r.) w charakterze podejrzanego w sprawie karnoskarbowej, co do zasady wypełnia znamiona powiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego w sytuacji, gdy podatnikiem jest osoba prawna. Wobec czego skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., z uwagi na wszczęte śledztwo w sprawie o przestępstwo skarbowe, nastąpił w dniu 10 grudnia 2012 r. Organ nadzoru wskazał jednocześnie, że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 uznał za niekonstytucyjny przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p., to wyrok ten nie może zostać zastosowany w przedmiotowej sprawie, gdyż niekonstytucyjność tego przepisu dotyczy jego brzmienia w okresie od 1 stycznia 2003r. do 31 sierpnia 2005 r. Tymczasem, zobowiązanie podatkowe w przedmiotowej sprawie obejmuje zaległość za wrzesień 2007 r., a zawieszenie biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe, nastąpił w dniu 10 grudnia 2012 r., a zatem pod rządami przepisów, których konstytucyjność nie została obalona przez TK. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w związku z brakiem doręczenia spółce postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji, tylko doręczeniu ww. rozstrzygnięcia pełnomocnikowi spółki ustanowionemu w postępowaniu wymiarowym, organ nadzoru stwierdził, że nie ma podstaw do uznania odrębności tego postępowania od postępowania podatkowego, bowiem jest ono bezpośrednio związane z decyzją nakładającą obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie można zatem żądać odrębnego umocowania pełnomocnika, który został już ustanowiony w postępowaniu wymiarowym. 2. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. 2.1. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika procesowego) wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, zarzuciła rażące naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy wystawiony tytuł wykonawczy, uległ zawieszeniu. Uzasadniając tak postawiony zarzut, skarżąca wyjaśniła, że wbrew twierdzeniu organu, w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym obecne brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w zakresie w którym dopuszcza zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego bez wiedzy podatnika, jest w sposób oczywisty niezgodne z Konstytucją RP, a sądy administracyjne mają prawo odmówić stosowania tego przepisu. Dalej skarżąca argumentowała, że wezwanie, o którym wspomina organ w zaskarżonym postanowieniu, nie zostało skierowane do skarżącej, lecz do osoby fizycznej K. N. na jego adres zamieszkania. Zobowiązanym jest natomiast spółka, a nie K. N., co oznacza że spółka nie została poinformowana o wszczęciu jakiegokolwiek postępowania. Ponadto wskazała, że K. N. jest również wspólnikiem oraz członkiem zarządu innej spółki, z treści wezwania nie wynika natomiast, jakiej sprawy ono dotyczy. Skarżąca zaznaczyła, że obowiązek poinformowania podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wynika z interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 2 października 2012 r. nr [...]. Stwierdziła zatem, że zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego powinno zawierać w swojej treści informację o zainicjowaniu tego postępowania w związku z konkretnym zobowiązaniem podatkowym, co do którego nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W treści wezwania skierowanego do K. N. nie określono natomiast przedmiotu postępowania, nie wskazano zobowiązań podatkowych, których to postępowanie miało dotyczyć oraz nie wskazano osoby podatnika, który miał nie odprowadzić należnego podatku. Skarżąca dodała, odwołując się do licznego stanowiska sądów administracyjnych, że jako zdarzenie powodujące zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, skutkującego zawieszeniem biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, należy traktować m.in. doręczenie podatnikowi wezwania do osobistego stawiennictwa zawierającego dokładny opis przedmiotu toczącego się postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. 2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wraz z jego argumentacją. 2.3. W piśmie procesowym z dnia 16 września 2013r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. poinformował o wydaniu postanowienia z dnia 16 września 2013r. Nr [...], stosując tryb autokontroli, określony w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w którym uchylił w całości zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 29 stycznia 2013r. Nr [...]. 2.4. Na rozprawie w dniu 25 września 2013r. pełnomocnik organu podatkowego przestawił dowód doręczenia ww. postanowienia skarżącej w dniu 19 września 2013r. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 11 marca 2013 r. nr [...] podlegało umorzeniu. 3.2. Zgodnie z art. 54 § 3 zd. pierwsze p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono do sądu administracyjnego, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z powołanego unormowania wynika, że organ administracji ma możliwość dokonania ponownej weryfikacji swojego działania w trybie autokontroli, przy czym skorygowanie zaskarżonego działania musi uwzględniać żądanie strony skarżącej. Zgodnie natomiast z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). 3.3. W rozpatrywanej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu korzystając z uprawnień autokontrolnych wynikających z art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględnił skargę w całości i postanowieniem z dnia 16 września 2013r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 29 stycznia 2013r. Nr [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że na skutek powyższego przestał istnieć przedmiot skargi, a co za tym idzie, wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. 3.4. Uwzględnienie skargi przez organ administracji czyni zasadnym orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Koszty postępowania, które podlegają zwrotowi przez ich zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej, obejmują uiszczony przez skarżącą wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, kwotę wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 240 zł oraz opłatę skarbową z tytułu udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. 3.5. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 201 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.