I SA/Wr 66/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w likwidacji zs. we Wrocławiu reprezentowanej przez kuratora adw. M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 19 listopada 2020 r., nr 0201-IOA.4103.12.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. postanawia odrzucić skargę. W dniu 27 stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga spółki I. sp. z o.o. zs. we W. – dalej jako Spółka, reprezentowanej przez kuratora adw. M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia 19 listopada 2020 r., nr (...). w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 4 marca wezwano kuratora Spółki do podania wartości przedmiotu zaskarżenia oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji Spółki (odpis KRS) w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu kurator Spółki pismem z 14 maja 2021 r. podał wartość przedmiotu zaskarżenia, a w kwestii umocowania wskazał na postanowienie Sądu Okręgowego we W. XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt XI Ga 115/17, z którego ma wynikać jego umocowanie (umocowanie obejmowało niezwłoczne podjęcie starań o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację, jak również pełnienia funkcji pełnomocnika ogólnego Spółki w sprawach podatkowych w rozumieniu art. 138d § 2 Ordynacji podatkowej). W piśmie podniesiono, że zgodnie z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, ochrona praw wynikająca z instytucji kuratora nie ogranicza się jedynie do działania w postępowaniu administracyjnym i nie ulega zakończeniu z chwilą doręczenia kuratorowi ostatecznej decyzji administracyjnej, bez prawa do poddania zapadłego rozstrzygnięcia kontroli sądu administracyjnego. Takie ujęcie nie jest zasadne, albowiem naruszałoby wprost gwarantowane konstytucyjne prawo do sądu (postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2013 r. II OSK 2990/12, postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2015 r. I OSK 2186/15, postanowienie NSA z dnia 11 września II OZ725/12). Ponadto z ostrożności procesowej kurator wniósł o zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 124 § 1 pkt 2 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z 16 sierpnia 2021 r. tut. Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego W. – F. z zapytaniem czy dla Spółki został wyznaczony likwidator oraz o nadesłanie odpisu postanowienia o rozwiązaniu Spółki. Pismem z 23 sierpnia 2021 r. Sąd Rejonowy W. – F. poinformował, że likwidator nie został wyznaczony i nadesłał postanowienie Sądu Rejonowego dla W. – F. VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o sygn. akt WR.VI Ns – Rej. KRS (...)., w którym postanowiono rozwiązać Spółkę i zarządzić Jej likwidację oraz oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Następnie, zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy z 10 września 2021 kurator - wobec stwierdzenia przez Sąd, że z dokumentów na które powołuje się kurator nie wynika jego umocowanie do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi - został wezwany do podjęcia działań celem uzupełnienia braków w organach spółki lub celem rozszerzenia umocowania kuratora do działania w imieniu Spółki również przed sądem administracyjnym, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej jako p.p.s.a. W wezwaniu Sąd wyjaśnił, że postanowienie Sądu Okręgowego we W. XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt XI Ga 115/17 upoważnia kuratora wyłącznie do niezwłocznego podjęcia starań o powołanie organów osoby prawnej, likwidacji Spółki – w razie potrzeby oraz pełnienia funkcji pełnomocnika ogólnego Spółki w sprawach podatkowych w rozumieniu art. 138d § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z ww. przepisem Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych. Tego rodzaju pełnomocnictwo nie upoważnia jednak do działania przed sądem administracyjnym. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone kuratorowi 2 listopada 2021 r. Pismem z 27 stycznia 2022 r. kurator poinformował, że zwrócił się do Sadu Rejonowego dla W. F. VI Wydział Gospodarczy KRS o udzielenie informacji, czy został dla Spółki ustanowiony likwidator i do dnia sporządzenia pisma nie otrzymał odpowiedzi Sądu rejestrowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Na podstawie art. 29 p.p.s.a., organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga do tut. Sądu została podpisana przez kuratora Spółki adw. M. W. Celem wykazania jego umocowania do działania przed sądami administracyjnymi, wezwano kuratora o nadesłania dokumentu - w terminie 3 miesięcy - z którego będzie wynikało obsadzenie organów Spółki i/lub umocowanie kuratora do działania przed sądem administracyjnym. Kurator informował, że złożył wniosek o rozwiązanie Spółki i otwarcie postępowania likwidacyjnego, w wyniku którego Sąd Rejonowy dla W.F. VI Wydział Gospodarczy KRS, postanowieniem z dnia 20 lipca 2020 r. sygn. WR.VI Ns-Rej KRS (...). rozwiązał spółkę I. sp. z o.o. zs. we W. i zarządził jej likwidację. Kurator wskazał, że w jego ocenie był umocowany do działania w imieniu Spółki w postępowaniu sądowadministracyjnym, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt XI Ga 115/17. Kurator poinformował również, że zwrócił się do Sądu Rejestrowego rekomendując podjęcie działań w sprawie wyznaczenia dla spółki likwidatora, jednakże nie otrzymał odpowiedzi. W ocenie Sądu, Spółka na dzień wniesienia skargi znajdowała się w likwidacji, nie posiadała zdolności do podejmowania skutecznych czynności w sprawie sądowoadministracyjnej i brak ten nie został uzupełniony w trybie art. 31 p.p.s.a. Sąd nie podziela stanowiska kuratora, że dokument upoważniający go do działania w niniejszym postępowaniu znajduje się w aktach sprawy, albowiem powoływanym postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt XI Ga 115/17, kurator został umocowany do niezwłocznego podjęcia starań o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację, jak również do pełnienia funkcji pełnomocnika ogólnego Spółki w sprawach podatkowych w rozumieniu art. 138d § 2 Ordynacji podatkowej. Zatem kurator nie został upoważniony do reprezentowania Spółki przed sądem administracyjnym. Za utrwalone w orzecznictwie należy uznać stanowisko, że art. 138 Ordynacji podatkowej jest jedynie podstawą do złożenia przez organ wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej, którego uwzględnienie przez sąd polega na ustanowieniu kuratora na podstawie art. 42 k.c. Tenże jednak nie jest upoważniony do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2015 r., I FSK 1803/15). Co więcej, kurator o którym mowa w art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej, który w istocie jest kuratorem z art. 42 k.c., nie może reprezentować spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nawet jeśli zgodnie z art. 138d § 1 i 2 Ordynacji podatkowej jest jej pełnomocnikiem ogólnym, upoważnionym do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz innych należących do właściwości organów podatkowych (vide: prawomocne postanowienie tut. Sądu dotyczące Spółki z 15 września 2020 r. o sygn. akt I SA/Wr 160/20, postanowienie WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2017 r. , III SA/Gl 239/17). Tak więc na moment wniesienia skargi, skarżąca Spółka, nie posiadała zdolności do podejmowania skutecznych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaś brak ten nie został uzupełniony. Kurator, który wniósł skargę w imieniu Spółki, nie został umocowany do Jej reprezentowania przed sądem administracyjnym. Mimo upływu wyznaczonego terminu, kurator nie uzupełnił braków skargi. Z aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS wynika, że Spółka pozostając w likwidacji nadal nie ma organu uprawnionego do reprezentacji, brak jest rozszerzenia kurateli na postępowanie sądowe oraz brak wyznaczonej osoby likwidatora. Brak jest również innych informacji wskazujących na wyznaczenie osoby likwidatora dla Spółki. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Końcowo trzeba odnotować, że nie mógł być uwzględniony wniosek o zawieszenie postępowania zawarty w piśmie z 14 maja 2021 r. Warunkiem rozpatrzenia kwestii związanych z biegiem postępowania jest uprzednie uznanie, że zostało prawidłowo zainicjowane, a zatem, że skarga jest dopuszczalna oraz że spełnia wszelkie wymogi decydujące o jej formalnej skuteczności (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FZ 25/18).