I SA/Wr 662/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-11-27
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Kamila Paszowska-Wojnar, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki ustawowe za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania zasądzonego prawomocnym wyrokiem sądu podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odsetki ustawowe za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania nie podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie to dotyczy wyłącznie świadczenia głównego (odszkodowania lub zadośćuczynienia), a nie świadczenia ubocznego, jakim są odsetki. W związku z tym, odsetki te stanowią przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała wyrokiem sądowym zadośćuczynienie i odszkodowanie wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w ich wypłacie. Wnioskodawczyni zapytała, czy odsetki te podlegają opodatkowaniu czy zwolnieniu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, stwierdzając, że odsetki stanowią przychód z innych źródeł. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego oraz błędne przypisanie odsetek do źródła przychodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi M. K. (zwanej dalej: Skarżącą) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania odsetek od zadośćuczynienia i odszkodowania.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Skarżąca w 2018 r. otrzymała na podstawie wyroku sądowego zadośćuczynienie i odszkodowanie (przyznane z powodu zakażenia [...] podczas zabiegu a następnie błędnej diagnozy oraz nieprawidłowego leczenia przez szpitale) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w ich wypłacie. Wątpliwości Skarżącej dotyczyły właśnie skutków podatkowych otrzymanych odsetek za zwłokę. Skarżąca szczegółowo opisała zdrowotne skutki błędów lekarskich i podkreśliła, że wyrok został zrealizowany bez rozdzielenia kwot na zadośćuczynienie i odsetki ustawowe, co świadczy, że wypłacona kwota była traktowana jako odszkodowanie zasądzone przez Sąd Okręgowy.
Przy tak opisanym stanie faktycznym Skarżąca zadała pytanie: Czy odsetki ustawowe za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania przyznanego Skarżącej prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361; dalej: u.p.d.o.f.), czy też podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. ?
Zdaniem Wnioskodawczyni, odsetki związane z należnością główną, tj. zadośćuczynieniem z tytułu krzywdy poniesionej przez nią w wyniku błędów lekarskich i pełnią funkcję odszkodowawczą a zostały zasądzone na mocy wyroku sądowego, to dzielą los świadczenia głównego i powinny podlegać zwolnieniu przewidzianemu w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Wnioskodawczyni podkreśliła, że na wątpliwą podstawę prawną opodatkowania odsetek od zadośćuczynienia i odszkodowania zasądzonego przez sąd powszechny, zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich, kierując pytanie do Ministra Finansów. W odpowiedzi Minister Finansów potwierdził, że trwają prace nad nowelizacją ustawy o PIT, która ma wprowadzić zwolnienie od odsetek w sposób wyraźny, nie wymagający interpretacji.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] r. (nr [...]) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) – w świetle obowiązującego stanu prawnego i stanu faktycznego przedstawionego we wniosku - uznał stanowisko Wnioskodawczyni za nieprawidłowe.
Przywołał regulacje prawne odnoszące się do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, odwołując się przy tym do licznych orzeczeń sądów administracyjnych obu instancji oraz uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II FPS 2/16) odnoszącej się do opodatkowania odsetek. Organ wskazał na unormowanie art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz art. 20 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) stwierdzając, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z zadośćuczynieniem, odszkodowaniem, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki są wprawdzie związane z kwotą długu głównego, jednak mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązania a ponadto źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Dlatego też zwolnienie od podatku dochodowego należności głównej w postaci zadośćuczynienia nie oznacza, że zwolnione są również odsetki za zwłokę w wypłacie tego świadczenia. Zdaniem DKIS - gdyby w ramach zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. ustawodawca chciał zwolnić także odsetki za zwłokę w wypłacie odszkodowania bądź zadośćuczynienia, to wskazałby to wprost, jak to uczynił w innych przepisach ustawy dochodowej, gdzie wyraźnie wskazano na zwolnienie odsetek (art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119, czy pkt 130).
W konkluzji organ interpretacyjny stwierdził, że kwoty zasądzonych na rzecz Wnioskodawczyni wyrokiem sądu ustawowych odsetek za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania, jako niewymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych – stanowią przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. – podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Skarżąca zaskarżyła interpretację w całości, zarzucając naruszenie:
- art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. przez jego błędną wykładnię i błędne uznanie, że powołany przepis nie zwalnia z podatku dochodowego zapłaconych wraz z odszkodowaniem oraz zadośćuczynieniem odsetek za zwłokę z zapłatą tych świadczeń;
- art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. – przez błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że zapłacone wraz z zadośćuczynieniem oraz odszkodowaniem zasądzonym wyrokiem sądu odsetki za zwłokę są niezależnym źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia sporna dotyczyła wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. na tle sformułowanego we wniosku pytania o to, czy przewidziane w tym przepisie zwolnienie podatkowe z tytułu otrzymanego - na podstawie wyroku sądowego – odszkodowania i zadośćuczynienia, obejmuje także odsetki ustawowe wypłacone Skarżącej w związku z nieterminową wypłatą zasądzonego świadczenia.
Zdaniem Sądu, prawidłowo stwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), że zakres unormowania spornego przepisu należało ustalić z uwzględnieniem dyrektyw interpretacyjnych, jakie obowiązują przy wykładni przepisu wprowadzającego zwolnienie podatkowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie się bowiem wskazuje, że w odniesieniu do przepisów wprowadzających ulgi i zwolnienia podatkowe zasadnicze znaczenia ma wykładnia językowa i przepisy takie powinny być rozumiane zgodnie z ich literalnym brzmieniem (ściśle). Oznacza to, że niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na tej podstawie norm wykraczających poza literalne i klarowne brzmienie przepisu (por. L. Morawski, "Zasady wykładni prawa", Toruń 2010 r., s. 196).
Odwołując się do treści art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. – wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie (z wyjątkami nie mającymi w sprawie znaczenia). Należy zwrócić uwagę, że wprowadzone tym przepisem zwolnienie podatkowe ustawodawca odnosi do otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody - odszkodowania lub zadośćuczynienia. Oba pojęcia oznaczają główne, tj. zasadnicze świadczenie pieniężne związane z naprawieniem szkody. Różnica pomiędzy odszkodowaniem a zadośćuczynieniem sprowadza się do tego, że w tym drugim przypadku kompensata pieniężna obejmuje wynagrodzenie za tzw. szkody niematerialne, tj. krzywdę i cierpienie.
Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 K.c. zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania nie są wliczane do wartości odszkodowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 20 K.p.c. do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Odsetki są związane z kwotą długu głównego, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania takiego długu. Wierzyciel może żądać odsetek dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego - są skutkiem niewykonania zobowiązań. Zwolnienie z opodatkowania należności głównej nie oznacza więc, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 21 ust. 1 pkt 3b nie przewiduje zwolnienia od podatku odsetek od ww. świadczeń - zwalnia od opodatkowania jedynie odszkodowania i zadośćuczynienia, tj. świadczenia polegające na naprawieniu szkody na rzecz poszkodowanego. Tak więc, pomimo pewnego związku odsetek z długiem głównym, ze względu na fakt różnego źródła ich powstania, są one należnością odrębną od odszkodowania, zadośćuczynienia i nie są odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem sensu stricto, wymienionym w art. 21 u.p.d.o.f. Z tych też względów nie można zgodzić się z argumentacją Skarżącej, że skoro odsetki stanowią konsekwencje zdarzenia, jakim jest wypłacenie odszkodowania i zadośćuczynienia i mają charakter niesamoistny to powinny korzystać ze zwolnienia podatkowego tak samo jak ww. świadczenia.
Mając na uwadze taką właśnie redakcję przepisu statuującego zwolnienie podatkowe, przy uwzględnieniu konieczności jego wykładani w granicach możliwego sensu słów (w nim użytych), niedozwolonym zabiegiem interpretacyjnym byłoby przyjęcie, że zakres normowania art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. obejmuje, oprócz świadczenia głównego (odszkodowania, zadośćuczynienia), także świadczenie uboczne jakim są odsetki. Tak dalece idąca wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. nie znajduje bowiem uzasadnienia w językowych ramach analizowanego przepisu, który wyraźnie traktuje o odszkodowaniu oraz zadośćuczynieniu.
Trafność takiego zapatrywania potwierdza wykładnia systemowa wewnętrzna, uwzględniająca inne przepisy u.p.d.o.f. dotyczące zwolnień podatkowych, gdzie wyraźnie wyodrębniono świadczenie odsetkowe jako przedmiot zwolnienia podatkowego. Ustawodawca w katalogu zwolnień przedmiotowych z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (a więc w ramach tej samej jednostki redakcyjnej) wyodrębnił odsetki, czyniąc je przedmiotem regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119, pkt 130, pkt 130a oraz pkt 130b ww. ustawy. Zatem w sytuacji, gdy celem ustawodawcy byłoby zwolnienie z opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty odszkodowania, wyraźnie wymieniłby je w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji. Z uwagi na to, że tak się nie stało stwierdzić należy, że odsetki inne niż wskazane precyzyjnie w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. nie korzystają automatycznie ze zwolnienia z opodatkowania przewidzianego dla należności głównej, w związku z którą zostały wypłacone.
Ustawodawca nie pomija zatem odsetek w swoich uregulowaniach, jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr, które w jego ocenie zasługują na szczególną ochronę. Tym samym, skoro ustawodawca w ramach art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. wyraźnie określa przypadki, w których odsetki od określonych przychodów uznaje za wolne od podatku, to wynika z tego, że tylko w tych przypadkach można mówić o objęciu świadczeń odsetkowych zwolnieniem od podatku dochodowego.
Inaczej rzecz ujmując, w tym przypadku, wynik wnioskowania a contrario wskazuje, że odsetki które nie zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, podlegają opodatkowaniu.
W sumie więc, prawidłowo uznał organ interpretacyjny (DKIS), że zakres unormowania art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. odnosić należy wyłącznie do zasądzonej (w wyroku) sumy zadośćuczynienia i odszkodowania, tj. do świadczenia głównego, a nie ubocznego jakim są odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie tego świadczenia. Powyższe przesądzało o bezzasadności sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.
Trafność spornej interpretacji potwierdza również uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16 (wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu zostały opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tezie tej uchwały stwierdzono, że: "Odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje powinny zostać zaliczone do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych". W uzasadnieniu uchwały zauważono, że Kodeks cywilny nie formułuje legalnej definicji odsetek. Ustawodawca poświęcił im cztery przepisy: art. 359, art. 360, art. 481 i art. 482 K.c. Odsetki za opóźnienie należą się wierzycielowi w każdym wypadku nieterminowego spełnienia świadczenia. Dla powstania roszczenia o odsetki nie ma w związku z tym znaczenia przyczyna niezachowania terminu przez dłużnika. Wprawdzie roszczenie o odsetki jest głęboko zakorzenione w zdarzeniu prawnym, z którego wynika obowiązek spełnienia świadczenia pieniężnego, to samo roszczenie odsetkowe tylko pośrednio wynika z czynności prawnej lub innego źródła konstytuującego zobowiązanie (bez nich nie mogłoby powstać opóźnienie), ale równocześnie jego bezpośrednią podstawę stanowi przepis ustawy (art. 481 § 1 K.c).
Sąd jeszcze raz podkreśla, że zwolnienia i ulgi podatkowe mają charakter wyjątkowy, stanowią one bowiem odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności oraz równości opodatkowania. Z tego względu także stosowanie przywilejów podatkowych nie może być dokonywane w drodze wykładni rozszerzającej (por. uchwała NSA z 20 listopada 2006 r., sygn. akt II FPS 2/06; wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2780/15 i powołane w nim orzecznictwo).
Skoro odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego nie są ani właściwym odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem, to nie mieszczą się w zakresie zwolnienia podatkowego. Zakres zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. należy więc odnosić wyłącznie do zasądzonej w wyroku sądu powszechnego sumy odszkodowania i zadośćuczynienia, tj. do świadczenia głównego, a nie do ubocznego, jakim są odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie tego świadczenia. W świetle powyższych rozważań - niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego: art. 21 ust 1 pkt 3b oraz art. 10 ust 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.
Ponadto Sąd wskazuje, że w spornej kwestii ukształtowała się już jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych, którą Sąd orzekający w pełni podziela, że odsetki od zasądzonych zadośćuczynień czy też odszkodowań nie korzystają ze zwolnienia przedmiotowego z art. 21 ust 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Dla przykładu należy wskazać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 11 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 2930/17; z 5 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1133/16; z 24 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 17/18; z 26 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1966/16; z 17 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2902/16 oraz z 5 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 777/17.
Z kolei odnosząc się powoływanego przez Skarżącą wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2014 r. (w skardze błędnie wskazano rok 2017), sygn. akt II FSK 289/12 Sąd zauważa, że w istocie zapadł on w zupełnie innym stanie faktycznym i prawnym. Ponadto wyrok ten został wydany przed podjęciem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16.
Natomiast Sąd orzekający stoi na stanowisku, że skoro ustawodawca w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. wyraźnie określił przypadki, w których odsetki od określonych przychodów uznaje za wolne od podatku, to tylko w tych przypadkach można mówić o objęciu świadczeń odsetkowych zwolnieniem od podatku dochodowego. Zaś przyjęcie odmiennego poglądu, byłoby przejawem zastosowania wykładni rozszerzającej niedopuszczalnej w prawie podatkowym. Z tych samych względów Sąd nie podziela także argumentacji zawartej w pozostałych wyrokach powołanych w skardze.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze należy wskazać, że strona błędnie wywodzi, iż w pojęciu zadośćuczynienia i odszkodowania w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. mieszczą się także zasądzone na jej rzecz odsetki ustawowe. Wbrew sugestii Skarżącej - wniosku takiego nie można wywodzić z faktu, że zarówno świadczenie główne jak i odsetki, zasądzone zostały w tym samym wyroku. Przede wszystkim zupełnie inna jest podstawa prawna i faktyczna roszczeń o zadośćuczynienie za krzywdę oraz odsetki, jak również sposób ich ustalenia (obliczenia). Podstawą dochodzenia odsetek nie jest sam fakt powstania szkody (jak to ma miejsce przy świadczeniu głównym), lecz fakt opóźnienia w spełnieniu tego świadczenia. Źródło świadczenia odsetkowego nie jest zatem w sposób bezpośredni związane ze źródłem świadczenia głównego (w tym przypadku wyrządzeniem szkody niematerialnej), lecz stanowi konsekwencję braku realizacji świadczenia głównego w terminie jego wymagalności. Istniejące powiązanie świadczenia z tytułu zadośćuczynienia/odszkodowania oraz odsetkowego, ujawniające się w sytuacji zaniechania wykonania w terminie świadczenia głównego, jest zbyt skromną przesłanką, ażeby wywodzić z tego tożsamość obydwóch świadczeń, dotykającą ich istoty (zrównania - jak chciałaby Skarżąca – zadośćuczynienia/odszkodowania i odsetek). Powyższe prowadzi do wniosku, że odsetki nie mogą być rozumiane jako część składowa roszczenia głównego.
Jednakowe traktowanie obydwóch omawianych świadczeń w zakresie zwolnienia podatkowego, nie mogło wynikać także z tego, że zasądzone zostały tym samym wyrokiem sądowym. Strona stała na stanowisku, że poprzez to właśnie (zasądzenie wyrokiem), obydwa świadczenia pochodziły z tego samego "źródła dochodu". Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia źródła przychodu w art. 10. Pojęcie źródła przychodu nie zostało w przepisach zdefiniowane, jednakże katalog źródeł przychodu ma charakter zasadniczo zamknięty z tym zastrzeżeniem, że przepis art. 10 ust.1 pkt 9 obejmuje tzw. inne źródła, pośród których określone przysporzenia wymieniono jedynie przykładowo (art. 20 ust. 1 oraz ust. 1a-1c u.p.d.o.f.). Analiza wskazanych w ustawie podatkowej źródeł przychodu prowadzi do wniosku, że źródłem przychodu nie jest wyrok sądowy jako taki (orzeczenie sądowe rozstrzygające merytorycznie o kwestii będącej przedmiotem postępowania sądowego). Rozstrzygnięcie zawarte w wyroku dotyczyć może roszczeń o zapłatę przynależnych do różnych źródeł przychodu (na przykład wynikających ze stosunku pracy, czy z umowy zawartej w ramach działalności gospodarczej).
Jednakże, nawet gdyby tylko na chwilę przyznać Skarżącej rację co do tego, że w omawianym przypadku wyrok sądowy stanowiłby wspólne źródło przychodu dla zadośćuczynienia za krzywdę oraz odsetek, to samo to nie mogłoby przesądzić o objęciu zwolnieniem podatkowym świadczenia odsetkowego. Nie istnieje bowiem zasada, że jeżeli zwolnieniu podatkowemu podlega określone świadczenie zaliczone do danego źródła przychodu, to automatycznie wraz z nim, podlegają zwolnieniu inne przysporzenia zaliczane u podatnika do tego samego źródła. Jak to powyżej zaznaczono, zasadą jest ścisła wykładnia przepisów kreujących zwolnienia od podatku.
Nie ma również racji Skarżąca zarzucając zaskarżonej interpretacji podatkowej naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 w zw. z u.p.d.o.f. albowiem DKIS prawidłowo przyporządkował sporne odsetki do źródła przychodu z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Formułowana na poparcie tej części skargi argumentacja Strony opiera się na błędnym założeniu, że źródłem dochodu z tytułu odsetek może być wyrok sądowy, co powyżej zostało wykluczone.
W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy należy również podkreślić, że poparte orzecznictwem sądowym stanowisko skargi w przedmiocie powinności jednakowego opodatkowania należności głównej i odsetek zachowuje aktualność w sprawach, w których elementem spornym jest sposób opodatkowania tych dwóch świadczeń (a przede wszystkim w zakresie odsetek). Nie może być natomiast przydatne dla rozwiązywania wątpliwości interpretacyjnych przepisu wprowadzającego zwolnienie podatkowe, które, w systemie podatkowym traktowane jest jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, co wielokrotnie już podkreślano.
Jakkolwiek Sąd podziela argumentację Skarżącej odnoszącą się do art. 2 Konstytucji RP, że obowiązkiem demokratycznego państwa prawa jest urzeczywistnianie zasady sprawiedliwości społecznej, w szczególności ochrony osób chorych i doświadczonych przez los - co konsekwentnie realizuje Rzecznik Praw Obywatelskich (w tym wnioskując do Ministra Finansów o uwzględnienie zwolnienia odsetek od odszkodowań/ zadośćuczynień w nowelizowanych przepisach u.p.d.o.f.). Podkreślić jednak należy, że trójpodział władzy zastrzega uchwalanie ustaw dla władzy ustawodawczej (Sejm, Senat), zaś sądownictwo nie może kreować nowych zwolnień podatkowych a jedynie przestrzegać, aby wynikające z obowiązujących przepisów – były stosowane do wszystkich jednakowo (zasada równości). Zatem, rozumiejąc w pełni bardzo trudną sytuację zdrowotną Skarżącej, urzeczywistnianie w demokratycznym państwie zasady sprawiedliwości społecznej nie może polegać na uznaniowym traktowaniu indywidualnych spraw ale na przestrzeganiu, aby wszyscy obywatele, będący w takiej samej sytuacji, byli w świetle prawa traktowani jednakowo.
Z tych względów – uznając, że wydając zaskarżoną interpretację indywidualną organ podatkowy działał zgodnie z zasadą legalizmu, nie naruszając wynikających z Konstytucji RP zasad (równości i sprawiedliwości społecznej) - Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło