I SA/Wr 671/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-09-01

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji finansowej, w szczególności dochodów z prac dorywczych oraz historii rachunków bankowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji finansowej. Pomimo wezwania do uzupełnienia, nie wyjaśnił on w pełni kwestii swoich dochodów z prac dorywczych ani nie przedstawił kompletnej historii rachunków bankowych, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Wnioskodawca argumentował, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, wskazując na planowaną odpłatną operację. Złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikało, że rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony i prac dorywczych skarżącego, ponosząc znaczne wydatki. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji, jednak skarżący nie wyjaśnił w pełni kwestii swoich dochodów z prac dorywczych ani nie przedstawił pełnej historii rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za grudzień 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wskazał, że od czasu wszczęcia przeciwko niemu postępowania administracyjnego nie mógł nawet przypuszczać o ewentualnej możliwości wszczęcia takiego postępowania i związanych z nim kosztów. Ponadto wnioskodawca uzasadniał, że aktualnie czeka na operację laryngologiczną, której – ze względu na charakter schorzenia i długi okres oczekiwania w publicznej służbie zdrowia – musi poddać się odpłatnie i na ten cel ubiegać się o pożyczkę gotówkową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem dzieci w wieku szkolnym, nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Żona posiada dom. Rodzina wnioskodawcy uzyskuje dochody z wynagrodzenia jego żony w kwocie 1.700 zł netto oraz z prac dorywczych wnioskodawcy (1.000-1.500 zł) – w sumie 2.700-3.200 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: kredyt na dom żony 1.500 zł, opłaty za media 700 zł i żywność 800 zł – łącznie 3.000 zł. Z dokumentów i oświadczeń złożonych w wyniku wezwania, skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że żona wnioskodawcy, zatrudniona w ośrodku uzdrowiskowym na stanowisku recepcjonistki, uzyskuje wynagrodzenie netto 1.674,05 zł. Za 2015 r. jej przychód ze stosunku pracy oraz z innych źródeł wyniósł 19.350,04 zł. Wnioskodawca posiada rachunek bankowy z limitem kredytowym 12.000 zł i saldem ujemnym około 10.000 zł. Na rachunku odnotowane są wpływy z tytułu wynagrodzenia żony skarżącego, świadczenie 500+, świadczenie w wysokości 340 zł z Powiatowego Urzędu Pracy oraz wypłaty gotówki i zakupy przy użyciu karty płatniczej. Miesięczne stałe wydatki rodziny wynoszą łącznie około 3.400 zł, co zostało potwierdzone dowodami opłat. Jako źródło ich pokrycia wnioskodawca wymienił wynagrodzenie żony, świadczenie 500+ i oraz dochody z sezonowych prac dorywczych. Nadto wnioskodawca oświadczył, że posiadają z żoną samochód marki Peugeot 406 diesel z 1998 r., z przebiegiem 300.000 km, o wartości około 1.500 zł. obecnie jest używany przez żonę na dojazdy do pracy i do szkoły. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wnioskodawca jest obecnie w tutejszym Sądzie stroną w dwóch sprawach I SA/Wr 670-671/16 toczących się równocześnie, w których obowiązany jest do uiszczenia wpisów od skarg w łącznej kwocie 1.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższych przepisów, to na wnioskodawcy ciąży wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. W takich warunkach – danych budzących wątpliwości – zostało skierowane wezwanie do skarżącego. Zdaniem referendarza, jakkolwiek skarżący wyjaśnił swoją sytuację rodzinną, udokumentował dochody żony i wydatki ich budżetu domowego, to jednak nadal, pomimo wezwania, nie wyjaśnił kwestii swoich dochodów, ograniczając się cały czas wyłącznie do oświadczeń, że pochodzą z sezonowych prac dorywczych. Nie jest wiadome jakiego rodzaju są to prace – informacje takie natomiast dałyby podstawę oceny możliwości uzyskania z nich dochodów w wysokości 1.000-1.500 zł miesięcznie. Wątpliwości co do tej kwestii może budzić fakt, że dochody z prac dorywczych są zazwyczaj nieregularne, wnioskodawca natomiast deklaruje, że niezatrudniony zarabia co miesiąc przynajmniej 1.000 zł. Poza tym, uwzględniając wymienione stałe wydatki oraz pozostałe dochody w gospodarstwie domowym (wynagrodzenie żony i świadczenie 500+), wnioskodawca musiałby uzyskiwać co miesiąc przynajmniej około 1.300 zł. Ze złożonych oświadczeń i dokumentów nie wynika bowiem, aby jego rodzina miała jakiekolwiek zaległości w płatnościach. Wątpliwości też budzi, czy wnioskodawca przedłożył wydruki historii wszystkich posiadanych przez niego i żonę rachunków bankowych. Na udostępnionym wydruku rachunku brak jest jakichkolwiek operacji związanych z opłatami za energię, gaz, Cyfrowy Polsat. Jednocześnie na przedłożonych dowodach opłat brak potwierdzenia, że opłaty te zostały dokonane w formie gotówkowej. W związku z powyższymi uwagami, zdaniem referendarza, wnioskodawca nie wyjaśnił swojej sytuacji finansowej w sposób, który nie budziłby wątpliwości co do jego rzeczywistych możliwości płatniczych i ewentualnego poczynienia rezerw na pokrycie kosztów swego udziału w sprawie. Zauważyć bowiem wypada, że wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie 500 zł, tyle samo w drugiej sprawie, w której na wnioskodawcy ciąży taki sam obowiązek. Wpis od skargi jest zwykle w postępowaniu przed sądami administracyjnymi najwyższym kosztem sądowym i należy się spodziewać konieczności jego opłacenia najpóźniej z dniem wniesienia skargi, która w niniejszej sprawie jest datowana na 31 maja 2016 r. Wobec opisanych wyżej wątpliwości, w ocenie referendarza, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony. W związku z tym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło