I SA/Wr 682/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-09-01

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 100 zł, jeśli już uiściła 100 zł tytułem opłaty?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 100 zł, powinno zostać przyznane osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Fakt uiszczenia już 100 zł tytułem opłaty świadczy o możliwości poniesienia tego minimalnego kosztu, jednakże dalsze obciążenie znacząco naruszyłoby sytuację materialną wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę, uiszczając 100 zł wpisu, a następnie wezwany do uzupełnienia wpisu o 1.496 zł, wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wskazał na trudną sytuację materialną wynikającą z zawieszonej i wykreślonej działalności gospodarczej, statusu bezrobotnego, zamieszkiwania z rodziną oraz ograniczonych dochodów gospodarstwa domowego, które ledwo pokrywają bieżące wydatki i koszty leczenia. Do wniosku dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 100 zł, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 100 (słownie: sto) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, wnosząc skargę, uiścił na poczet wpisu od skargi 100 zł. Wezwany do uzupełnienia wpisu o kwotę 1.496 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że od 1 czerwca 2013 r. miał zawieszoną działalność gospodarczą (usługi fryzjersko-kosmetyczne) ze względu na zły stan zdrowia, która następnie została wykreślona z mocy prawa. Od 24 marca 2015 r. skarżącego uznano za bezrobotnego bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca zaznaczył, że do daty złożenia przedmiotowego wniosku sytuacja nie uległa zmianie. Od lutego 2016 r. mieszka wspólnie z rodzicami, konkubiną i jej ojcem. Posiada udział w 1/3 w nieruchomości zabudowanej, a obecnie mieszka w mieszkaniu rodziców (pow. 62 m2). Nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej. 5.000 zł. Jedynym majątkiem jego rodziców jest 14-letni samochód osobowy marki Mitsubishi Lancer o wartości około 6.000 zł. Dochody w gospodarstwie domowym w czerwcu 2016 r. uzyskiwane były z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych rodziców skarżącego oraz ojca jego konkubiny (która również jest bezrobotna) w łącznej wysokości netto 4.711,94 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały kwoty średnie z ostatnich 3 miesięcy: koszty energii elektrycznej, wody, gazu telefonu, telewizji 613,20 zł, koszty leczenia rodziców 1.146,78 zł, koszty leczenia skarżącego 635,11 zł koszty mieszkania 426 zł – w sumie 2.821,09 zł. Wnioskodawca zauważył, że na wyżywienie pozostaje 1.890,85 zł. Do wniosku załączone zostały dokumenty dotyczące zawieszenia działalności gospodarczej skarżącego i jego matki, decyzja o przyznaniu statusu bezrobotnego, odpis aktu zgonu ojca wnioskodawcy (zmarł 26 czerwca 2016 r.), decyzja o wysokości emerytury ojca konkubiny, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wnioskodawcy oraz wydruki rachunku bankowego należącego do jego ojca z historią z 2015 r. W wyniku wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów wnioskodawca oświadczył, że po śmierci ojca dochody w gospodarstwie domowym spadły do kwoty 2.719,68 zł, stan matki (78 lat) uległ pogorszeniu, obecnie oczekuje decyzji o wysokości renty rodzinnej po mężu. Wnioskodawca z powodu złego stanu zdrowia nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, w związku z tym nie składał zeznania podatkowego za 2015 r. Konkubina nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. Od 2009 r. zajmowała się ciężko chorą matką, a po jej śmierci ojcem. Wnioskodawca i jego konkubina nie posiadają rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowy wniosek należało częściowo uznać za uzasadniony. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe zostało wykazane. Wnioskodawca i jego konkubina są bezrobotni, a podjęcie pracy jest utrudnione z uwagi na stan zdrowia i konieczność zajmowania się rodzicami w podeszłym wieku. Dochody z tytułu świadczeń emerytalnych zapewniają natomiast przede wszystkim możliwość pokrycia bieżących wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem. Należy jednak zauważyć, że wnioskodawca w niniejszej sprawie uiścił już na rachunek Sądu kwotę 100 zł tytułem "opłaty za rozpatrzenie skargi...". Stąd wywieść należało, że był w stanie poczynić oszczędności do tej właśnie kwoty. Wyjaśnić przy tym wypada, że ewentualne przyszłe koszty sądowe w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwykle ograniczają się do opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem (jeżeli skarga zostanie oddalona) oraz wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego równowartość połowy wpisu od skargi (jeżeli skarżący zdecyduje zaskarżyć wydany przez Sąd wyrok). Niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy jedynie wpisu od skargi, jednakże na podstawie art. 243 p.p.s.a., strona może wnosić o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie toczącego się postępowania sądowego. W związku z powyższym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło