I SA/Wr 687/18

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-09-03

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, wykazał w sposób wiarygodny i logiczny swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny i logiczny swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczenia wnioskodawcy zawierały sprzeczności dotyczące posiadania majątku, źródeł dochodu oraz utrzymania przez rodzinę, a także prowadzenia działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Skarżący, zastępowany przez doradcę podatkowego, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W uzasadnieniu podał, że uzyskuje dochody z pracy w wysokości 2.300 zł netto, nie posiada majątku i jest na utrzymaniu rodziny. Do wniosku dołączył dokumenty wskazujące na znaczne zaległości podatkowe, zobowiązania bankowe, przychody z działalności gospodarczej w poprzednich latach oraz fakt przebywania na urlopie bezpłatnym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na niewiarygodność i sprzeczność oświadczeń wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty należności w podatku od towarów i usług za miesiące X, XI, XII 2013 r. i I, II, III, IV, V 2014 r. wraz z odsetkami oraz dokonania zabezpieczenia na majątku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, zastępowany przez doradcę podatkowego, wezwany do uiszczenia wpisu do skargi w kwocie 500 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada środków na ich poniesienie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż brak jest innych osób we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada jakiegokolwiek majątku, a dochody uzyskuje z pracy w wysokości 2.300 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki powołał załączniki do wniosku. Wynika z nich, że wnioskodawca posiada egzekwowane zaległości podatkowe na kwotę 4.413.954 zł, uiszczone zobowiązania w łącznej kwocie 2.030 zł, datowane na czerwiec 2018 r. oraz zobowiązanie wobec banku w wysokości 640.794,40 zł, które zgodnie z pismem banku z [...] lipca 2018 r. podlegało bezzwłocznej spłacie, pod rygorem oddania do egzekucji komorniczej. Nadto z załączonych do wniosku oraz złożonych na wezwanie dokumentów i oświadczeń wynika, że w 2016 r. wnioskodawca uzyskał z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości 205.050,74 zł i dochód w kwocie 1.161,29 zł. Uzyskał też ze stosunku pracy przychód 5.393,98 zł. W 2017 r. przychód z działalności wyniósł 331.932,11 zł i poniesiona została strata na kwotę 114.348,25 zł. Wnioskodawca zatrudniony na umowę o pracę na czas nieokreślony, w wymiarze ½ etatu, jako doradca handlowy w firmie A, od [...] sierpnia 2017 r. przebywa na urlopie bezpłatnym. W sierpniu 2018 r. złożony został wniosek o zawieszenie działalności z Centralnej Ewidencji. Rachunki bankowe wnioskodawcy zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym w 2014 r., które w kwietniu 2018 r. przekształciło się w postępowanie egzekucyjne. Wartość egzekwowanych zobowiązań wynosi 1.413.954 zł. Załączona została też kopia polisy ubezpieczeniowej [...] ze składką roczną 650 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że powyższa polisa jest źródłem finansowania profesjonalnego pełnomocnika zastępującego go w niniejszej sprawie. Podał, że nie ponosi żadnych miesięcznych wydatków na opłaty, żywność, itp., gdyż jest na utrzymaniu [...] i [...], a źródłem finansowania są prace dorywcze. Nieruchomość pod adresem zamieszkania należy do rodziny. Wskazał, że z powodu zajęć wszystkich kont nie może prowadzić działalności gospodarczej i spłacać kredytów. Pomimo wezwania nie przedłożono deklaracji VAT-7 za ostatnie [...] miesiące, z które były składane. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego, wspólnikami spółki, w której jest zatrudniony, są L. M. (‘[...]) i A. M. (‘[...]), będący również prezesem zarządu spółki. Wnioskodawca jest nadto wspólnikiem spółki B, z połową udziałów. Mając na uwadze powyższe dane, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwrócić należy uwagę, iż przytoczona wyżej regulacja wyraźnie wskazuje, że to wnioskodawca jest zobligowany do wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. Tymczasem oświadczeniom, które złożył wnioskodawca, nie można przypisać wiarygodności. Wnioskodawca wskazuje, że brak jest innych osób we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednocześnie twierdzi, że nieruchomość, w której jest zameldowany (z adresu wynika, że jest to dom), należy do rodziny, sam jest na utrzymaniu [...] i [...], którzy ponoszą wszelkie opłaty. Następnie oświadczył, iż nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym praw majątkowych, gdy tymczasem posiada ½ udziałów w spółce z o.o. z kapitałem zakładowym w wysokości 100.000 zł. Podał także, iż jego źródłem dochodu jest praca z wynagrodzeniem 2.300 zł netto, zaś z przedłożonej dokumentacji wynika, iż od ponad [...] pozostaje na urlopie bezpłatnym. Przy czym, co istotne, zatrudnienie zapewnia mu spółka z o.o., która w całości należy do jego rodziny. Do połowy sierpnia źródłem dochodów wnioskodawcy była też działalność gospodarcza, która w 2017 r. przyniosła przychody w wysokości ponad 330.000 zł. Jakkolwiek wnioskodawca odnotował jednocześnie stratę, to jednak zauważyć należy, iż strata czy niski dochód są wynikiem ponoszenia znacznych kosztów uzyskania przychodów, na których wartość w dużej mierze ma wpływ sam przedsiębiorca. Poza tym powyższe wartości – to jest dochód, strata i koszty podatkowe – są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i nie zawsze odzwierciedlają rzeczywistą sytuację finansową przedsiębiorcy. To właśnie przychód jest w tym względzie najbardziej wymierny. Wobec danych wynikających z zeznań podatkowych za lata 2016 i 2017 r. jako niewiarygodne należało ocenić oświadczenie wnioskodawcy o braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej z powodu zajęcia kont przez organ egzekucyjny od 2014 r. Dane z przedłożonej dokumentacji wskazują, że działalność była prowadzona aż do sierpnia 2018 r., tyle że z pominięciem zajętych rachunków bankowych. Uzyskiwanie przychodów z działalności może też potwierdzać fakt, że wnioskodawca w czerwcu 2018 r. dokonał wpłat tytułem [...] w kwocie łącznej ponad 2.000 zł, opłacił też składkę na ubezpieczenie w kwietniu 2018 r. na kwotę 650 zł. Nie uzyskiwał bowiem w tym czasie wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, a rodzina – jak oświadczył – zapewnia mu tylko niezbędne utrzymanie. Dodać trzeba, iż pozbawione logiki są dane udostępnione przez wnioskodawcę, który zmierza do wykazania, że nie ma środków do życia i podaje, że jest na utrzymaniu rodziny, pokrywa też bieżące wydatki z prac dorywczych, a jednocześnie przedstawia zaświadczenie od pracodawcy (spółki rodzinnej), że od ponad [...] pozostaje na urlopie bezpłatnym. Wnioskodawca poza tym nie podał jakichkolwiek kwot, które rodzina ponosi na jego utrzymanie. Wobec tak przedstawionych okoliczności, niemożliwe jest uwzględnienie wniosku, gdyż brak jest jakichkolwiek rzetelnych podstaw do oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło