I SA/Wr 689/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.P. na niewykonanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1138/10 postanawia 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprawie, postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2012 r. (sygn. akt I SA/Wr 689/12) przyznano A. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 19 września 2012 r. Sąd oddalił skargę A. P. na niewykonanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1138/10. Listem z dnia 12 listopada 2012 r. skarżąca przesłała do Sądu, wraz z podpisaną przez siebie skargą kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku, wniosek o przyznanie jej w sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazała, że działanie organów administracji skarbowej doprowadziły ją i jej męża do skrajnego, długotrwałego zubożenia oraz spowodowały niemożność ponoszenia kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała skarżąca, że wydatki jej dwuosobowego gospodarstwa domowego, zwiększone z tytułu leczenia i rehabilitacji, pokrywane są z emerytury jej i jej męża w łącznej kwocie 2.650,22 zł (brutto). Argumentacja ta znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, w tym w dokumentach przesłanych wraz z pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – zgodnie z § 2 art. 245 powołanej ustawy procesowej - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 239 pkt 4) ustawy procesowej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Wskazać trzeba, że prawo pomocy przyznane w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało przyznane A.P. postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2012 r. (sygn. akt I SA/Wr 689/12) w zakresie maksymalnym, jaki przewiduje uregulowanie wynikające z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie stwierdzić należy, że w sprawie prawo pomocy przyznane zostało stronie skarżącej wyżej wskazanym orzeczeniem referendarskim w zakresie tożsamym z zakresem wniosku złożonego w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej. Dalej winno się odnotować, że strona skarżąca w obecnie toczącym się, w następstwie wydania wyroku w jej sprawie, postępowaniu korzysta z prawa pomocy przyznanego jej na wcześniejszym etapie postępowania w sprawie. Aktualnie prowadzone postępowanie jest bowiem procesową kontynuacją postępowania wcześniejszego, zainicjowanego skargą tej strony na niewykonanie przez organ podatkowy wyroku Sądu. Podsumowując, w niniejszej sprawie skarżąca korzysta z przyznanego jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zostały zatem zachowane, przysługujące stronie skarżącej w jej sytuacji materialnej, gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy badaniu aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. zwolnienia od kosztów sądowych) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 r. i uprawnienie do korzystania z niego w sprawie jest nadal aktualne. W konsekwencji wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu, uznać należało za bezprzedmiotowy, a postępowanie wywołane jego wniesieniem, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) w zw. z art. 258 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. sentencji postanowienia. Rozpoznaniu podlegał zatem wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W odniesieniu do tej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu, na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy uznał, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącej, tj. ponoszenie kosztów miesięcznego utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego, w tym wydatków na leczenie i rehabilitację, z emerytur w łącznej kwocie 2.650,22 zł (brutto) oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu, świadczy o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) i przemawia za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w punkcie 1. sentencji postanowienia.