I SA/Wr 69/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. W rozpatrywanej sprawie, w związku z wezwaniem strony skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując, że ponosi koszty utrzymania mieszkania (czynsz, woda, energia elektryczna) w łącznej wysokości [...]zł, opłaty za telefon w wysokości [...]zł, TV – [...]zł, koszty leczenia w wysokości [...]zł i dojazdów córki do szkoły w wysokości [...]zł oraz spłaca raty kredytów w wysokości [...]zł. Podkreśliła, że wpłaciła na poczet zaległego podatku za 2005 r. kwotę [...]zł. Wnioskująca oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką (ur. w 1991 r.) i posiada mieszkanie o powierzchni [...]m2. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto oraz alimenty na córkę w kwocie [...] zł. Dodała, że od [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2009 r. była na zwolnieniu chorobowym ze względu na złamanie barku, co wiązało się z kosztami leczenia i rehabilitacji. Do wniosku załączony został dowód wpłaty wymienionej wyżej zaległości podatkowej na rachunek organu podatkowego oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia. Z dokumentów tych wynika, że wpłata została dokonana grudniu 2008 r., a wynagrodzenie wnioskodawczyni, zatrudnionej w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, jest obciążone zajęciem komorniczym, w związku z czym wysokość otrzymywanego wynagrodzenia wynosiła (poza okresem choroby) [...]zł. Na wezwanie Sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego skarżącej, strona nie udzieliła odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2009 r. referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Od powyższego postanowienia sprzeciw wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej upsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 upsa w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 upsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do § 2 art. 245 powołanej wyżej ustawy procesowej – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 upsa, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt. 1) i 2) upsa wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Istotą prawa pomocy w zakresie ustanowienia z urzędu profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest nieodpłatne korzystanie strony z pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając powyższe na uwadze Sąd, kierując się aktualną sytuacją finansową skarżącej przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w przedłożonym przez stronę zaświadczeniu o wysokości uzyskanych zarobków w okresie poprzedzającym złożenie wniosku, stwierdził, że wnioskująca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Zwalniając stronę od kosztów sądowych, Sąd kierował się głównie jej sytuacją życiową. Ze złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedłożonych przed nią dokumentów wynika, że wnioskująca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką (ur. w 1991 r.), utrzymując siebie i córkę z wynagrodzenia za pracę, które (po potrąceniu komorniczym) wynosi niecałe [...]zł netto oraz z alimentów przysługujących córce w wysokości [...] zł. Jednocześnie z oświadczenia strony wynika, że skarżąca ponosi koszty utrzymania mieszkania (wraz z opłatami za telefon i RTV) w łącznej wysokości [...] zł, koszty leczenia w wysokości [...]zł, koszty spłaty kredytów ratalnych w wysokości [...]zł oraz koszty przejazdu córki do szkoły [...]zł. Wnioskująca wskazała również, że wpłaciła na poczet zaległego podatku za 2005 r. kwotę [...]zł. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika również, że skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani majątku, który mogłaby spieniężyć (jedyna nieruchomość jaką posiada służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych skarżącej i jej córki). Powyższa sytuacja majątkowa i życiowa strony – zdaniem Sądu – uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Sąd, rozpoznając zatem na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdził, że sytuacja materialna skarżącej uniemożliwia jej odłożenie niezbędnej kwoty celem opłacenia kosztów sądowych oraz kosztów adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 245 § 1 i § 2 i 246 § 1 pkt 1) upsa - orzekł jak w sentencji.