I SA/Wr 690/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o zmianę postanowienia z 8 sierpnia 2016 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej A. U. – jako członka zarządu - za zaległości podatkowe A sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. oraz styczeń, luty, marzec 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: odmówić zmiany postanowienia z 8 sierpnia 2016 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W sprawie, skarżący A. U. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że od kilkudziesięciu lat prowadzi działalność gospodarczą i wykonuje zawód radcy prawnego, nie posiada żadnych oszczędności, a jedynym źródłem jego utrzymania są dochody z tej działalności, które w 2015 r. wyniosły 121.176,37 zł. Podniósł, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego (doręczono już upomnienia) spowoduje blokadę jego rachunków bankowych, utratę płynności finansowej i w konsekwencji wypowiedzenie przez banki trzech umów kredytu zaciągniętych na działalność gospodarczą (aktualne zadłużenie wynosi 1.023.106,50 zł). Z kolei, dalsze czynności egzekucyjne i całkowita utrata wiarygodności skarżącego doprowadzi do znacznego ograniczenia współpracy z dotychczasowymi kontrahentami bądź nawet jej zakończenia, co z kolei skutkować może koniecznością zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący dodał, że orzeczona zaskarżoną decyzją odpowiedzialność podatkowa za zaległości podatkowe spółki wynosi łącznie 945.373,00 zł. Do wniosku skarżący załączył zeznanie podatkowe PIT-36L z 2015 r., harmonogramy spłaty trzech kredytów bankowych, wydruk z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wdrożenie czynności egzekucyjnych zawsze powoduje negatywne skutki wobec majątku zobowiązanego, jednak nie zawsze skutki te wiążą się z wywołaniem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Do takich kwalifikowanych skutków nie należy hipotetyczne założenie skarżącego, że wszczęcie egzekucji spowoduje utratę płynności finansowej, czy utratę wiarygodności skarżącego w kontaktach z kontrahentami. Zdaniem Sądu, przesłanki dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowi także okoliczność spłacania przez skarżącego kredytów zaciągniętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Skoro wysokość kredytów do spłaty wynosi aktualnie ok. 1 mln zł, oznacza to, że zdolność kredytowa skarżącego została pozytywnie oceniona przez banki udzielające kredytów i nie można przy tym zaakceptować, by zobowiązania publicznoprawne, jakkolwiek w wysokiej kwocie, miały zostać potraktowane jako zobowiązanie niższej kategorii. Tym bardziej, że nie jest znana Sądowi aktualna sytuacja majątkowa skarżącego, nie tylko finansowa. Nie sposób zatem ocenić, czy zastosowanie środków egzekucyjnych, w tym wskazanego przez skarżącego zajęcia rachunków bankowych, w celu wykonania zaskarżonej decyzji, spowoduje tak daleko idące skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd jednocześnie zaznaczył, że obowiązujące przepisy w zakresie postępowania egzekucyjnego, przewidują ochronę zobowiązanego, w szczególności w postaci stosownych zwolnień spod egzekucji. Ponadto, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie. Jednocześnie w osobnym piśmie skarżący wniósł o zmianę przedmiotowego postanowienia w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. przez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych istotnych składników zaliczanych do majątku ruchomego, nie posiada żadnych akcji ani obligacji, czy oszczędności, a jedynym istotnym składnikiem majątkowym jest prawo użytkowania wieczystego nieruchomości niezabudowanej o wartości 1.187.685 zł (według operatu szacunkowego), dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] w Sądzie Rejonowym w Z. Na nieruchomości tej ustanowione są hipoteki (umowna i przymusowe) na rzecz A S.A. (aktualnie A S.A.) w kwocie 1.187.600 zł tytułem zabezpieczenia udzielonego kredytu, na rzecz Skarbu Państwa: Prokuratury Okręgowej w S. w kwocie 1.187.685 zł tytułem zabezpieczenia kar i roszczeń, Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. w kwocie 945.373 zł tytułem zabezpieczenia należności wynikającej z decyzji, która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją. W ocenie skarżącego, uwzględniając jego sytuację finansową i majątkową oraz dokonanie przez organ podatkowy w dniu [...] ww. wpisu hipoteki przymusowej, wykonanie decyzji na obecnym etapie postępowania możliwe jest jedynie poprzez przeprowadzenie egzekucji z rachunków bankowych skarżącego, co niewątpliwie skutkować będzie utratą płynności finansowej i w konsekwencji wypowiedzeniem przez banki kredytujące umów kredytowych. Dalsze czynności egzekucyjne i całkowita utrata wiarygodności skarżącego doprowadzi do znacznego ograniczenia współpracy z dotychczasowym kontrahentami, bądź nawet jej zakończenia, co z kolei skutkować może zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego udzielenie ochrony tymczasowej do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego w żaden sposób nie będzie skutkować negatywnie dla organu i jednocześnie wyeliminuje ryzyko narażenia skarżącego na znaczną szkodę, jak również ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku załączono wyciąg z operatu szacunkowego dotyczący wyceny ww. nieruchomości niezabudowanej i odpis z księgi wieczystej tej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie natomiast z art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przy czym przez zmianę okoliczności należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku zauważenia wymaga, że owa ocena zależy od tego, czy skarżący wykazał zaistnienie nowych okoliczności, względnie okoliczności dotąd nieznanych, uzasadniających wydanie oczekiwanego przez skarżącego rozstrzygnięcia, które zmienia wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, ocena wniosku skarżącego o zmianę postanowienia tutejszego Sądu z 8 sierpnia 2016 r., poczyniona w kontekście przesłanek wynikających z art. 61 § 4 p.p.s.a., nie daje podstaw do jego uwzględnienia. Wnioskodawca nie wykazał bowiem zaistnienia takiej okoliczności, która uzasadniałaby zmianę przedmiotowego postanowienia. Do takich nie należy brak posiadania przez skarżącego istotnych składników zaliczanych do jego majątku ruchomego, czy też akcji, obligacji i oszczędności. Skoro brak jest takiego majątku, egzekucja nie zostanie z niego przeprowadzona. Skarżący podkreśla natomiast, że w świetle jego sytuacji majątkowo-finansowej, w tym faktu zabezpieczenia nieruchomości, wykonanie decyzji na obecnym etapie postępowania możliwe jest jedynie poprzez przeprowadzenie egzekucji z rachunków bankowych skarżącego, co niewątpliwie skutkować będzie utratą płynności finansowej i w konsekwencji wypowiedzeniem przez banki kredytujące umów kredytowych. Z kolei, dalsze czynności egzekucyjne i całkowita utrata wiarygodności skarżącego doprowadzi do znacznego ograniczenia współpracy z dotychczasowym kontrahentami, bądź nawet jej zakończenia, co skutkować może zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Należy zauważyć, że argumentacja, w której skarżący koncentruje się na skutkach zajęcia jego rachunków bankowych, była już przedmiotem oceny w uprzednio wydanym rozstrzygnięciu, którego zmiany domaga się skarżący. Nie można więc uznać, że skarżący przywołał nowe okoliczności, gdyż de facto są one tożsame z argumentacją wskazaną w pierwotnym wniosku. Skoro zatem wnioskodawca nie wykazał, że doszło do zmiany okoliczności uzasadniającej wydanie odmiennego, niż uprzednio rozstrzygnięcia, to tym samym na podstawie art. 61 § 4 i § 5 p.p.s.a., odmówiono zmiany postanowienia z 8 sierpnia 2016 r.