I SA/Wr 694/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Anna Szokalska-Kruś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005r. sprawy ze skargi Spółki z o.o. A w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr od [...] do [...] w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych oddala skargę. Pismem z dnia [...] Spółka z o.o. A w W. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z żądaniem rozliczenia i zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych związanych ze zbiegiem egzekucji administracyjnej z sądową i uchyleniem wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego części postanowień organu egzekucyjnego odmawiających zwolnienia spod egzekucji zajętych przez ten organ do dnia [...] środków produkcji. W toku postępowania uznano, że ruchomości Spółki, w wyniku sprzedaży których naliczono i pobrano koszty egzekucyjne, nie mogły być przedmiotem czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania przez sąd na wniosek Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]sprawy o wyznaczenie organu do prowadzenia egzekucji łącznej w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej z administracyjną, przy czym Sąd Rejonowy dla W.-K. postanowieniem z dnia [...] sygn. [...] za właściwego do dalszego prowadzenia egzekucji uznał Komornika Rewiru XII. W związku z tym po dłuższym prowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wydał w dniu [...]stosowne postanowienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zm.). Postanowieniem nr [...] na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. uchylił w całości swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...]o bezprzedmiotowości żądania zwrotu kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] dotyczących tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. i postanowił zwrócić całe pobrane koszty egzekucyjne w podanej wyżej kwocie. Postanowieniem nr [...] orzekając w podobny sposób postanowił zwrócić wnioskodawcy koszty egzekucyjne w kwocie [...] dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W., a postanowieniem nr [...] – koszty w kwocie [...] dotyczące tytułu nr [...], wystawionego przez tego samego wierzyciela. Postanowieniem nr [...]orzeczono o zwrocie na rzecz Spółki z o.o. A w W. kosztów postępowania w kwocie [...] dotyczących tytułu wykonawczego nr [...]ZUS w W., postanowieniem nr [...] – o zwrocie kosztów w kwocie [...] dotyczących tytułów wykonawczych nr od [...] do [...], wystawionych przez wierzyciela Urząd Skarbowy w W., a postanowieniem nr [...] – o zwrocie kosztów w kwocie [...]dotyczących tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez ZUS, Oddział w W. W zażaleniu na te postanowienia Spółka wniosła o ich uchylenie zarzucając, iż jedynie w części uwzględniają one jej żądania, bowiem nie dotyczą wniosku w zakresie zwrotu nienależnie pobranych w toku egzekucji należności głównych i odsetek za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej w W. swymi postanowieniami z dnia [...]nr [...],[...] i [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy trzy pierwsze wymienione wyżej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] stwierdzając, że z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania wynika, iż do tytułów wykonawczych, których dotyczyły te postanowienia, pobrano tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego kwoty, których zwrot orzeczono i nie było możliwości ani prawnych podstaw dokonania zwrotu kwot wyższych. Kwestia zwrotu odsetek za zwłokę i niezgodnie z prawem wyegzekwowanej przez organ egzekucyjny należności winna stanowić ewentualny przedmiot innego postępowania. W szczególności zgodnie z art. 168b ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji istnieje możliwość dochodzenia przez zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego od wierzyciela lub organu egzekucyjnego za szkody, wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy egzekucyjnej uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowej w G. z dnia [...]nr [...]i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, bowiem orzekając o zwrocie kwoty [...] organ egzekucyjny nie wyjaśnił, dlaczego zwrócił koszty w kwocie innej, niż pobranej, a z tytułu wykonawczego nr [...]wynikało, iż pobrano do niego koszty w wysokości [...]. Postanowieniem z [...] nr [...] uchylono w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] o zwrocie kwoty [...], dotyczącej sześciu tytułów wykonawczych i przekazano mu sprawę do ponownego rozpoznania, bowiem nie dołączono do akt tych tytułów, a organ egzekucyjny w uzasadnieniu nie wskazał, w jaki sposób i na podstawie jakich dokumentów ustalił wielkość nienależnie pobranych i zwracanych Spółce kosztów egzekucyjnych. Z kolei postanowieniem nr [...] z dnia [...] uchylono w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] o zwrocie kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] dotyczących tytułu wykonawczego nr [...]ZUS w Wałbrzychu, i umorzono postępowanie I instancji stwierdzając, że kwota ta została już zwrócona na podstawie innego postanowienia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. A w W. wniosła o stwierdzenie nieważności wszystkich wymienionych wyżej postanowień oraz zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej we W. do rozliczenia i zwrotu wszystkich wpływów z bezprawnego postępowania egzekucyjnego Urzędu Skarbowego w G. w okresie od stycznia do czerwca 1996r. z czynnym udziałem pełnomocnika Spółki. Podniesiono, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 3 sierpnia 2000r. stwierdził, że sporządzone wcześniej przez organy egzekucyjne sentencje postanowień nie są wystarczająco jasne. Zarzucono też, że zaskarżone postanowienia dotyczą kosztów egzekucyjnych, które były już przedmiotem rozpoznania i wydania przez Izbę Skarbową ostatecznych postanowień z dnia [...]. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w związku z wnioskiem Spółki z dnia [...]ponownie zbadano sprawę rozliczenia kosztów, a pełnomocnik strony miał prawo brania udziału we wszystkich czynnościach. Obowiązujące przepisy nie zakazują wydania kolejnego postanowienia w sprawie kosztów, jeśli strona podnosi nowe okoliczności. Porównano ponownie wszystkie dokumenty, w trzech sprawach utrzymując w mocy postanowienia organu I instancji, a w trzech pozostałych uchylając je, w tym w dwóch w celu ponownego przeprowadzenia postępowania. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 64c § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zm.) egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 64c § 7 organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela, zaś na postanowienie to przysługuje zażalenie. Po myśli art. 64c § 3 jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Według art. 62 w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Wniosek skarżącej Spółki z o.o. A w W. z dnia [...] z żądaniem rozliczenia i zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych wpłynął do Urzędu Skarbowego w G. w dniu [...]. Po początkowych rozstrzygnięciach negatywnych Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniami z dnia [...] orzekł o zwrocie żądanych kosztów. Pierwsze trzy postanowienia dotyczące tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. utrzymane zostały w mocy decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] i jak wynika z przekazanych sądowi wraz ze skargą akt sprawy dotyczą zwrotu kosztów postępowania w wysokości wynikającej z dołączonych do akt tytułów wykonawczych i rozliczeń. Dwa postanowienia organ odwoławczy uchylił i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w celu dołączenia pełnej dokumentacji i prawidłowego wyliczenia podlegających zwrotowi kosztów, o czym była mowa wyżej, a ostatnie postanowienie uchylił i umorzył postępowanie, bowiem orzeczony nim zwrot kosztów był już przedmiotem innego postanowienia. Zaskarżone postanowienia w ocenie sądu nie naruszają prawa, przy czym zauważyć należy, że postanowienia uchylające rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazujące mu sprawy do ponownego rozpoznania uzasadnione były między innymi potrzebą dokładniejszego wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącą Spółkę okoliczności. Postanowienia dotyczyły kosztów i nie mogły równocześnie dotyczyć rozliczenia samych należności egzekwowanych w nieprawidłowo prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, sprzecznie z przytoczonym wyżej art. 62 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Art. 64c § 3 tej ustawy mówi co prawda o zwrocie pobranych niezgodnie z prawem należności z tytułu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami ustawowymi, ale jako naliczane do dnia zwrotu kosztów nie mogą one być z góry wyliczone i nie muszą być przedmiotem wydanego postanowienia. W razie ewentualnego sporu w tej kwestii sprawa ta może być przedmiotem odrębnego postępowania. Jeśli chodzi o wcześniej wydane przez Izbę Skarbową w L. postanowienia z dnia [...], na które powołuje się strona skarżąca, to dotyczyły one ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 4 ustawy egzekucyjnej w jej ówczesnym brzmieniu, natomiast postanowienia obecnie zaskarżone dotyczyły zwrotu tych kosztów na wniosek Spółki z o.o. A w W. zarzucającej, iż pobrane one zostały niezgodnie z prawem, co ostatecznie w wyniku postępowania organ egzekucyjny przyznał, podejmując pozytywne dla strony rozstrzygnięcia. Ponieważ z podanych powodów sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, wniesioną skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej.