I SA/Wr 694/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA Marta Samiczek (sprawozdawca) Asesor WSA Katarzyna Borońska Protokolant: Kamila Paszowska- Wojnar po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zobowiązania w podatku od gier oddala skargę Dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. wydał Z. R., zastępowanemu przez pełnomocnika pana J. S. decyzję nr [...] w sprawie podatku od gier za poszczególne dekady okresu od stycznia do października 2000 r. Data i podpis J. S. na ostatniej stronie tejże decyzji potwierdzały fakt jej doręczenia pełnomocnikowi strony w dniu [...] wobec czego ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był [...]. Pełnomocnik wniósł odwołanie od tej decyzji za pośrednictwem poczty w dniu [...]. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W dniu [...] wniesiony został wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania od decyzji. We wniosku pełnomocnik wskazał, iż o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu [...] w momencie doręczenia mu postanowienia, dlatego dopiero po tym fakcie złożył wniosek o jego przywrócenie. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podważył fakt doręczenia decyzji w dniu [...] sugerując, iż najprawdopodobniej miało ono miejsce w dniu następnym tj. [...]. Jako prawdopodobne przyczyny wpisania innej daty doręczenia wskazał na fakt, iż doręczenie nastąpiło w godzinach wieczornych, w niekorzystnych warunkach oświetleniowych w J. G. w samochodzie pana T. K. - pracownika UKS we W. Ten sposób doręczenia pełnomocnik uważa za wadliwy i urągający przepisowi art. 148 Ordynacji podatkowej, gdyż - jak twierdzi - nie zachodziła przesłanka z art. 148 § 3 Ordynacji podatkowej uzasadniająca doręczenie "w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie" - takie doręczenie może odbyć się jedynie w przypadku gdy nie jest możliwe doręczenie w trybie przewidzianym art. 148 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem pełnomocnika nie istniały przesłanki do dokonania doręczenia w samochodzie i takiego doręczenia nie można uznać za skuteczne. Decyzję doręczono w kopercie z pieczątką "polecony ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru" co - jak twierdzi pełnomocnik - dowodzi, iż nie było żadnych przeciwwskazań do wysłania przesyłki pocztą. Pełnomocnik podał, iż w dniu [...] ok. godz.[...] wyjechał na rozprawę do Sadu Rejonowego w Z., w której uczestniczył do godziny [...] a do J. G. powrócił ok. godz. [...]. Jak pamięta - pan K. w dniu, w którym przyjechał do J. G. i doręczył mu decyzję kontaktował się z nim telefonicznie na domowy nr telefonu ok. godz. [...] co wobec wskazanych wyżej okoliczności byłoby w dniu [...] niemożliwe. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu argumentując, iż pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a jest to warunek niezbędny do tego by przywrócić uchybiony termin. Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na przedłożone przez organ I instancji dokumenty wywodził, iż wynika z nich, iż w dniu [...] T. K. kontaktował się telefonicznie z J. S. i udał się do J. G. w celu doręczenia mi decyzji, co zrealizował w godzinach wieczornych, przed domem J. S. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż w dniu [...] J. S. wrócił do J. G. ok. godz. [...] zatem doręczenie decyzji w dniu [...] w godzinach wieczornych było całkowicie realne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 148 Ordynacji Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. Stosownie natomiast do art. 145 § 2 tejże ustawy jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie z tymi przepisami doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony dokonał upoważniony do tego pracownik Urzędu Kontroli Skarbowej we W. - pan T. K. Jak wynika z art. 148 § 3 Ordynacji podatkowej w uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przedmiotowej sprawie konieczność szybkiego zakończenia postępowania podyktowana była zbliżającym się z końcem roku T. K. z którego wynikało, że doręczenia do rąk adw.J. S. napotykają na przeszkody. Niezależnie od powyższego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż okoliczności doręczenia decyzji nie były kwestionowane w momencie składania odwołania od decyzji, kiedy to pełnomocnik pozostawał w przekonaniu, iż jest ono złożone w terminie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarżący zarzuca zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie prawa w tym naruszenie zasady praworządności sytuowanej w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej a w szczególności obrazę przepisów art. 144 i art. 148 § 3 w związku z art. 150 i 151 Ordynacji podatkowej oraz art. 217 § 2 tejże ustawy przez nieuzasadnione i nieuprawnione przyjęcie, że nie można było dokonać doręczenia pisma przez pocztę a nadto, że brak było podstaw do wykonania czynności w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej i zachodziły jakiekolwiek przesłanki do dokonania doręczenia "w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie" Skarżący podkreślił, że doręczenia dokonywano do rąk zawodowego pełnomocnika, którego trudno uznać za osobę "fizyczną". Skarżący jednocześnie przyznaje, iż nie kwestionuje rzeczywistej daty doręczenia decyzji, jednakże umiejscawia po prostu spotkanie z Panem K. w piątek 18 listopada, a nie w czwartek 17 listopada, mając po temu podstawy wskazane we wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasową argumentację. Nie ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. Wywodził, że wyrażona w tych przepisach zasada legalizmu (praworządności) nakazuje organom władzy publicznej (w tym organom podatkowym) działać na podstawie i w granicach prawa. Stosownie do tej zasady w sentencji zaskarżonego postanowienia tut. organ wskazał podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia (art. 216 w związku z art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60). Ponadto, stosownie do treści przepisu art. 217 Ordynacji podatkowej poza uzasadnieniem prawnym, postanowienie posiadało także uzasadnienie faktyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję organy naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 270 ). Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dopatrzył się ani naruszenia prawa materialnego ani takiego naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu w sprawie jest w istocie ocena prawidłowości doręczenia decyzji. Skarżący nie wskazuje bowiem żadnych innych- poza okolicznościami doręczenia -powodów dla których termin do wniesienia odwołania nie został dotrzymany. W związku z tym wskazać trzeba, iż złożenie przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu przeczy tezie o nieskutecznym doręczeniu decyzji. "Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. (wyrok NSA z 11 .06.2005 sygn akt FSK 2587/04 LEX nr 173329)." Skoro zatem skarżący uznał taki wniosek za uzasadniony, potwierdził tym samym skuteczność doręczenia decyzji – jako przesłanki do rozpoczęcia biegu terminu. Dla tego poza zakresem rozważań w niniejszej sprawie pozostaje kwestia prawidłowości doręczenia decyzji, w tym podstaw do zastosowania takiego a nie innego trybu doręczenia. Kwestie te mogły być podnoszone w ewentualnym postępowaniu odnoszącym się do postanowienia o przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania. Natomiast zakresem postępowania w niniejszej sprawie jest wyłącznie badanie istnienia przesłanek do przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej okolicznością uzasadniająca przywrócenie terminu jest brak winy strony w niedotrzymaniu i termin. "Przepis art. 162 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy, wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia." (wyrok NSA z 18 .08.2000 sygn. akt III SA 1716/99 LEX nr 45409). Przy czym zgodnie z utrwalonymi poglądami "Nie tylko wina podatnika, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, czy pracownika wyłącza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania." (wyrok NSA sygn. aktI SA/Gd 1676/99 z 12.04.2002 POP 2002/6/148). Skarżący w istocie nie kwestionuje, iż decyzja została mu doręczona. Co więcej przyznaje w skardze, że jest możliwe iż decyzja została mu doręczona w dniu wskazywanym przez organy skarbowe, podkreślając jedyne, że okoliczności doręczenia usprawiedliwiają błąd co do daty doręczenia. Nie wskazuje przy tym żadnych innych okoliczności powodujących niedotrzymanie terminu. Należy więc domniemywać, iż w ocenie skarżącego błąd co do daty otrzymania decyzji, był przeszkodą do dochowania terminu. Błąd strony lub jej przedstawiciela- szczególnie taki który wynika z niedostatecznej kontroli nad datami wpływu korespondencji- nie jest okoliczności wyłączającą winę w niedotrzymaniu terminu. "Przewidziany w art.162 § 1 Ordynacji podatkowej warunek braku zawinienia w uchybieniu terminu, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. W odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria." (wyrok NSA z 11.08.1999 sygn. akt I SA/Gd 745/98 LEX nr 42023). Z pewnością do profesjonalnego pełnomocnika należy oczekiwać takiego prowadzenia dokumentacji postępowań, aby istotne z punktu widzenia wymagań proceduralnych okoliczności – takie jak terminy podejmowanych działań -nie umykały jego uwagi. Ponadto zwrócić należy uwagę na wyrażany w doktrynie pogląd, iż "Uprawdopodobnienie wystąpienia okoliczności uchybienia terminu bez winy zainteresowanego powinno dotyczyć nie tyle zaistnienia zdarzenia, które ma uzasadniać przywrócenie terminu, ile braku możliwości uniknięcia jego skutków" (Szubiakowski M. Przywrócenie uchybionego terminu. PP 2001/9/48 - t.1). Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił jak okoliczności doręczenia decyzji wpłynęły na konieczność oczekiwania ze złożeniem odwołania do ostatniego dnia domniemanego terminu. Reasumując, w ocenie sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej iż skarżący nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. W tym więc zakresie zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.