I SA/Wr 694/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2003 r. postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy. W sprawie R.R. wniósł o przyznanie prawa pomocy zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Składając wymagany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, ale zamieszkuje wraz z byłą żoną i studiującym synem, na którego płaci alimenty w kwocie 300 zł miesięcznie. Podał, że otrzymuje emeryturę w kwocie 1.155 zł (brutto), z której nie jest w stanie opłacić miesięcznych kosztów leczenia, przekraczających 300 zł. Wskazał również na swój ciężki stan zdrowia oraz przedstawił fotokopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, z których wynika, że został zakwalifikowany do lekkiego stopnia niepełnosprawności, powodującego ograniczenie w pełnieniu ról społecznych. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przesłał kserokopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok 2007, wyciągu z rachunku bankowego za czerwiec 2008 r., zarządzenie zabezpieczenia z dnia 22 grudnia 2005 r. oraz oświadczenie dotyczące jego stanu majątkowego. Z dokumentów tych wynika, że w roku 2007 uzyskał dochód w kwocie 12.761,04 zł, nie pozwalający na ponoszenie wszystkich kosztów utrzymania w kwocie 1.520 zł miesięcznie, tj. zakupu wszystkich leków, czynszu oraz opłat za media. Jednocześnie wskazał na zajęcie komornicze, dotyczące kwoty 155.783,90 zł z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. Z urzędu wskazać należy, że we wszczętych skargami R. R. sprawach o sygn. akt I SA/Wr 693/08 - 696/08 wyznaczono wpis sądowy od skargi w łącznej kwocie 400 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu doradcy podatkowego (adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., postanowiono jak w sentencji.