I SA/Wr 696/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Samiczek, Sędzia WSA Barbara Ciołek,, Protokolant Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oddala skargę. Z akt sprawy wynika, że pismem z 11 stycznia 2011 r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., E. S. zgłosił zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z dnia 20 grudnia 2010 r., obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2001-2006 wynikające z orzeczeń organu podatkowego. Skarżący ww. tytuły wykonawcze otrzymał 4 stycznia 2011 r. Wobec ww. tytułów wykonawczych E. S. podniósł następujące zarzuty: 1) w odniesieniu do tytułów wykonawczych dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2001-2004 zarzuty przedawnienia obowiązku zapłaty zobowiązań; 2) w odniesieniu do tytułów wykonawczych dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2001 - 2006 zarzuty niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2005 r, nr 229, poz.1954 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., polegające w szczególności na: - niewłaściwym odcisku pieczęci wierzyciela, której wymiar nie spełnia wymogów § 11 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych (Dz. U. nr 47, poz. 316), - a w odniesieniu do tytułu wykonawczego dotyczącego zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 r. także zarzut polegający na nie wskazaniu w poz. 30 tytułu wykonawczego orzeczenia, które stanowi podstawę prawną dochodzonych należności, 3) w odniesieniu do tytułów wykonawczych dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004, 2006 zarzut istnienie wcześniej wydanych tytułów wykonawczych przez Burmistrza B., tj. tytułów wykonawczych z dnia 2 lutego 2007 r., z dnia 23 sierpnia 2010 r., z dnia 24 sierpnia 2010 r. w stosunku do których toczy się postępowanie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Podnosząc powyższe zarzuty, strona skarżąca powołała art. 34 § 4 i art. 35 § 1 u.p.e.a i wniosła o umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów. Naczelnik Urzędy Skarbowego w W. postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. (nr [...]), powołując art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz.1071 ze zm.) – dalej: Kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. - uznał wniosek za bezzasadny. Wskazał, że stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, zatem podstawą prowadzenia egzekucji jest tytuł wykonawczy. Do dnia wydanie niniejszego postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. nie otrzymał od wierzyciela, tj. od Burmistrza B., tytułów wykonawczych wskazanych w piśmie strony formułującym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. W tych okolicznościach wniosek strony uznano za bezprzedmiotowy. W zażaleniu E. S. wniósł o uchylenie postanowienia i zarzucił naruszenie prawa, tj. art. 32 w związku z art. 33 pkt 1 i pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 7 u.p.e.a przez nie rozpatrzenie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że tytuły wykonawcze o numerach [...] doręczono stronie 4 stycznia 2011 r. wraz z zawiadomieniem Sądu Rejonowego V Wydział Ksiąg Wieczystych w W. o wpisie w księdze wieczystej hipoteki przymusowej zwykłej. Wpis zaskarżono apelacją. Powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z 12 maja 2006 r. sygn. akt VCKS 52/6 (OSNC 2007/2/34), strona podniosła, że wpis hipoteki przymusowej jest określony mianem czynności egzekucyjnej. Sąd Najwyższy, jak wyjaśniła, co prawda wskazał, że nie można tego utożsamiać z postępowaniem egzekucyjnym, sensu stricto, prowadzącym bezpośrednio do spieniężenia przedmiotu egzekucji i zaspokojenia wierzyciela, ale uwzględniając przymusowość, wpływ na stan prawny i wartość handlową nieruchomości (...) nie można odmówić trafności określenia wpisu hipoteki przymusowej jako postępowania egzekucyjnego sensu largo oraz stosowania do niego zasad tego postępowania. Wobec powyższego, zdaniem strony, postanowienie organu egzekucyjnego narusza prawo. Zgodnie bowiem z art. 32 u.p.e.a., organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. W niniejszej sprawie takie doręczenia miało miejsce wczesnej, zatem organ egzekucyjny winien merytorycznie rozpoznać wniesione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor Izby Skarbowej we W. po rozpoznaniu sprawy, powołując art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 i 105 Kpa uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kpa nie precyzuje wyraźnie przyczyn umorzenia postępowania. Dopuszczalność wydanie takiego postanowienia jest ograniczona do przypadków, gdy brak podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie brak było przedmiotu postępowania administracyjnego oraz podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ egzekucyjny dokonał prawidłowych ustaleń i zastosował prawidłowy przepis w zaskarżonym postanowieniu, ale błędnie rozstrzygnął sprawę, dlatego w postępowaniu odwoławczym dokonano zmiany rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił też, że przepisy art. 34 oraz art. 35 § 3 w związku z art. 13 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 199 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60 ze zm.) – dalej: O.p. uprawnia wierzyciela – organ podatkowy, w niniejszej sprawie jest nim Burmistrz B. , do zgłoszenia wniosku o wpis hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego, bez udziału organu egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie prawa, tj. art. 32 w związku z art. 33 pkt 1 i pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 7 u.p.e.a przez nie rozpatrzenie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący wskazał, że w myśl przepisu at. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może na jego podstawie uzyskać wpis hipoteki na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Ustawa odsyła zatem do tytułu wykonawczego w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bez żadnych ograniczeń, tj. do przepisów art. 27 i art. 33 u.p.e.a. Skarżący powołał się ponownie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.05.2006 r. sygn. akt VCSK 52/06. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, a następnie nawet jego doręczenie organowi egzekucyjnemu nie wywołuje jeszcze sutku prawego w postaci wszczęcia egzekucji (wyrok WSA z 13.11.2009 r. I SA/Wr 1368/09) Pismem z dnia 25 lipca 2011 r. strona skarżąca przesyła kserokopię postanowienia Sąd Okręgowego we W. Wydział Cywilny Odwoławczy, które oddala apelację uczestnika postępowania od wpisu Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 grudnia 2010 r. informując, że skarżący wniesie skargę kasacyjna od tego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) może nastąpić w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – dalej: P.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle powyżej wskazanych kompetencji należy stwierdzić, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu wpływającym na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że wierzyciel Burmistrz B. wystawił 20 grudnia 2010 r. tytuły wykonawcze o wskazanych w piśmie skarżącego numerach obejmujące ciążące na skarżącym należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2001 – 2006. Należności te wynikały z orzeczeń organu podatkowego. Tytuły wykonawcze wierzyciel doręczył 4 stycznia 2011 r. skarżącemu wraz z zawiadomieniem Sądu Rejonowego V Wydział Ksiąg Wieczystych w W. o wpisie w księdze wieczystej hipoteki przymusowej zwykłej. Tytułu wykonawcze nie zostały skierowane do organu egzekucyjnego, tj. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. . Zgodnie z przepisami art. 26 u.p.e.a. wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje na wniosek wierzyciela, jedynie w przypadku gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z urzędu. W rozpoznawanej sprawie, ponieważ wierzycielem jest Burmistrz B. a organem egzekucyjnym Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. , wszczęcie postępowania egzekucyjnego mogło nastąpić jedynie na wniosek wierzyciela. Z akt sprawy wnika, że wierzyciel wystawił 20 grudnia 2010 r. tytułu wykonawcze obejmujące należny od skarżącego podatek od nieruchomości za lata 2001-2006, jednak tych tytułów wykonawczych nie skierował do organu egzekucyjnego. Jakkolwiek na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 29 §1 u.p.e.a.), to badaniem takim organ egzekucyjny może objąć te tytuły wykonawcze, które skierował do niego wierzyciel oraz te które sam wystawił jako wierzyciel. Należy także wskazać na regulacje art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. z którego wynika, że zobowiązanemu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zaopatrzonego w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, służy prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Znajdujące się w aktach sprawy kserokopie tytułów wykonawczych nie zawierają klauzuli o skierowaniu ich do egzekucji administracyjnej. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że z uwagi na brak wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowanie egzekucyjnego skierowanego do organu egzekucyjnego nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. . Zasadnie zatem wskazał organ nadzoru w zaskarżonym postanowieniu, że postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego nie zostało wszczęte na podstawie wymienionych w zażaleniu tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny nie miał zatem podstaw do badania prawidłowości wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych, które wierzyciel skierował bezpośrednio do skarżącego wraz z zawiadomieniem Sądu o wpisie hipoteki. W tak ustalonym stanie faktycznym Dyrektor Izby Skarbowej we W. zasadnie uznał, że postępowanie w przedmiocie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest bezprzedmiotowe. Z uwagi na brak możliwości merytorycznego rozpoznania zgłoszonych przez skarżącego zarzutów organ nadzoru prawidłowo, zaskarżonym postanowieniem, umorzył postępowanie w sprawie uchylając postanowienie organu egzekucyjnego stwierdzające bezzasadność takiego postępowania, a nie jego bezprzedmiotowość. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadną.