I SA/Wr 703/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia NSA - Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia NSA - Józef Kremis, Protokolant - Wiesław Jakubiec, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej wezwał skarżącego P. C. do osobistego stawiennictwa w dniu [...]w siedzibie Urzędu Kontroli Skarbowej O/Z w J.G. w celu przesłuchania w charakterze świadka w sprawie K. C. W związku z niestawiennictwem na wyżej wymienione wezwanie inspektor kontroli skarbowej nałożył na skarżącego karę porządkową w wysokości [...]postanowieniem z dnia [...] W terminie 7 dni od doręczenia powyższego postanowienia skarżący wniósł pismo procesowe nazwane "zażaleniem" w którym zażądał uchylenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Zarzucił, iż postanowienie w sprawie nałożenia kary porządkowej wydane zostało dwa dni po wyznaczonym terminie stawiennictwa. Wskazał iż wykonanie wezwania z dnia [...]wiązałoby się z poniesieniem przez niego znacznych kosztów podróży, zaś sam dojazd do wyznaczonego miejsca przesłuchania zajmuje około 2 godzin. Skarżący podniósł także że przyczyną niewykonania wezwania było pogorszenie się w dniu stawiennictwa stanu zdrowia konkubiny będącej w ciąży. Izba Skarbowa we W. O/Z w J. G. postanowieniem z dnia [...]Nr [...]utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy. Powołał się organ odwoławczy na art. 262 § 1 pkt 1 ustawy ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.), który pozwala organowi podatkowemu nałożyć na świadka, który bez uzasadnionej przyczyny nie stawił się pomimo wezwania karę porządkową. Przesłanki ukarania skarżącego karą porządkową odpowiadają zdaniem organu II instancji przesłankom z powołanego wyżej przepisu i znajdują oparcie w materiale sprawy. Podstawy wezwania skarżącego w charakterze świadka stanowił przepis art. 155 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej stosowany w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o kontroli skarbowej. Do wykonania wezwania świadek zobowiązany był natomiast przepisem art. 156 § 1 bowiem przesłuchanie nastąpić miało na obszarze województwa, w którym wezwany zamieszkuje. Nie może budzić wątpliwości zdaniem Izby Skarbowej, iż przedmiotowe wezwanie spełnia wymogi art. 159 § 1 ordynacji podatkowej. Odnosząc się natomiast do podniesionych przyczyn niewykonania wezwania stwierdzić należy, że nie stanowią one uzasadnienia niestawienia się na przedmiotowe wezwanie. Zgodnie z art. 264 ordynacji podatkowej koszty postępowania w tym także koszty podróży i inne należności ponosi Skarb Państwa, wobec czego za bezpodstawne uznać należy zdaniem organu odwoławczego powoływanie się skarżącego na konieczność poniesienia przez niego określonych kosztów podróży, które skarżącemu byłoby zwrócone. Zaniechanie wykazania zaś wezwania ze względu na odległość miejsca zamieszkania wezwanego od miejsca stawiennictwa w przedmiotowej sprawie uznała Izba Skarbowa za bezpodstawne w świetle regulacji art. 156 § 1 ordynacji podatkowej. Bez znaczenia zaś prawnego w sprawie pozostaje dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do argumentacji zażalenia dotyczącej stanu zdrowia konkubiny skarżącego organ stwierdził, iż podniesione w tym zakresie okoliczności nie stanowią uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa się na wezwanie inspektora kontroli skarbowej. Organ ten podniósł, że o ile skarżący twierdzi, że wezwania inspektora kontroli karbowej nie wykonał z przyczyn uzasadnionych, to zgodnie z art. 262 § 2 ordynacji podatkowej w terminie 7 dni od daty otrzymania zaskarżonego postanowienia mógł złożyć stosowny wniosek będący podstawą do uznania niestawiennictwa za usprawiedliwione, a takiego wniosku nie złożył. Postanowienie organu odwoławczego stało się przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący podniósł, iż informował organy podatkowe że w dniu [...]wystąpiły problemy zdrowotne ciężarnej konkubiny i z tego powodu nie stawił się na wezwanie inspektora kontroli skarbowej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmują między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem zarówno materialnym jak i formalnym. I tak zgodnie z art. 262 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, który mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani mogą zostać ukarani karą porządkową w wysokości do [...]. Karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 262 § 2 pkt 5 ordynacji podatkowej), zaś w myśl § 5a termin płatności kary porządkowej wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Ustawa powołana wyżej przewiduje w art. 262 § 6 iż na wniosek ukaranego złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, organ podatkowy może uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków o których mowa w § 1 i uchylić postanowienie nakładające karę. Z przywołanej regulacji prawnej wynika zatem, iż od dnia doręczenia postanowienia o wymierzeniu kary porządkowej biegną jednocześnie trzy odrębne terminy liczące po 7 dni: do wniesienia zażalenia (art. 236 § 2 pkt 1); do wniesienia wniosku o usprawiedliwienie zaniedbania obowiązku i uchylenie postanowienia (art. 262 § 6); do zapłaty kary porządkowej (art. 262 § 5a). Przepis art. 262 § 2 pozostający w związku z art. 262 § 6 otwiera ponadto drogę do zaskarżenia postanowienia o odmowie uchylenia postanowienia o wymierzeniu kary porządkowej. Skoro zatem od dnia doręczenia postanowienia o wymierzeniu kary porządkowej biegną jednocześnie trzy wyżej opisane terminy liczące po 7 dni organ podatkowy zobligowany był wyjaśnić czy wniesione przez stronę pismo procesowe z dnia [...] nazwane przez nią "zażaleniem" było rzeczywiście środkiem zaskarżenia o którym mowa w art. 236 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej. Uzasadnienie tegoż pisma może rodzić wątpliwości czy rzeczywiście prawidłowo organy podatkowe zakwalifikowały powyższy środek zaskarżenia zgodnie z jego określeniem przez skarżącego. Skarżący w treści uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia podejmuje bowiem próbę usprawiedliwienia niestawiennictwa w charakterze świadka w wyznaczonym terminie podając, iż uniemożliwiła mu to stawiennictwo choroba konkubiny. Podnoszona okoliczność zdaje się sugerować, iż skarżący podjął próbę usprawiedliwienia niestawiennictwa co mogłyby wskazywać, iż pismo nazwane przez niego "zażaleniem" może być wnioskiem o którym mowa w art. 262 § 6 ordynacji podatkowej. Powyższych niejasności zaś organy podatkowe nie wyjaśniły przyjmując iż skarżący wniósł środek zaskarżenia tak jak go określił tzn. "zażalenie". Zdaniem Sądu skoro z chwilą doręczenia stronie postanowienia o wymierzeniu kary porządkowej biegną jednocześnie terminy dla środka zaskarżenia jakim jest zażalenie oraz do złożenia wniosku o usprawiedliwieniu niestawiennictwa wobec niejasności treści pisma procesowego z dnia [...]rzeczą organów podatkowych przed przystąpieniem do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy było wyjaśnienie treści tegoż pisma a mianowicie czy jest to zażalenie o którym mowa w art. 262 § 5 ordynacji podatkowej czy też wniosek ukaranego usprawiedliwiający niestawiennictwo (art. 262 § 6 ordynacji podatkowej). Niewyjaśnienie zaś powyższych niejasności wymagało uchylenie zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pkt II zaś wyroku uzasadnia art. 152 ustawy powołanej wyżej.