I SA/Wr 711/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-11-26
Skład orzekający: Marta Semiczek, Dagmara Dominik - Ogińska, Annetta Makowska - Hrycyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może badać zgodność wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w kontekście ustalania zobowiązania podatkowego, czy też kognicja w tym zakresie należy wyłącznie do sądów powszechnych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do badania zgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż kognicja w tym zakresie należy do sądów powszechnych. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia zobowiązania podatkowego, wiążące są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, która stanowi urzędowe źródło informacji faktycznych. Organy podatkowe nie są uprawnione do przyjmowania innej podstawy wymiaru podatku niż dane wynikające z tej ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta ustalającą łączną wysokość zobowiązania pieniężnego za 2019 rok. Spór dotyczył powierzchni działki ewidencyjnej i jej klasyfikacji, a skarżący podnosili niezgodność danych w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. SKO oparło się na danych z ewidencji gruntów i budynków, wskazując, że wszelkie wątpliwości dotyczące wpisów w księdze wieczystej powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk Protokolant: referent Paweł Poźniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. C. i J. O. przy udziale J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 rok: oddala skargę w całości.
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skarg J. O. (dalej: Skarżący) i M. C. (dalej: Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) z dnia [...] marca 2019r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta N. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...] lutego 2019r. Nr [...] w sprawie ustalenia M. C., J. O. oraz Jadwidze Markowskiej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019r. w wysokości 124 zł.
1.2. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że z Zawiadomienia o zmianie z dnia [...] listopada 2017r. Starosty K. ww. osoby są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej (działka nr [...]) zabudowanej budynkiem mieszkalnym i niemieszkalnym, - działka Nr [...] posiada powierzchnię 0,2568 ha i sklasyfikowana jest w następujący sposób: grunty rolne zabudowane Br-Pslll - 0,2538; grunty pod rowami W-Pslll - 0,0030 ha. Natomiast w złożonej przez Skarżącego i Skarżącą informacji w sprawie podatku rolnego wykazana została działka [...] obręb [...] o powierzchni 0,2545 ha. Jednakże w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w K., działka o nr [...] od [...] listopada 2017r., zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. wydział I Cywilny sygn. Akt [...] z dnia [...] października 2016r. ma powierzchnię 0,2568ha i taka powierzchnia została przyjęta jako podstawa opodatkowania podatkiem rolnym.
1.3. Na skutek wniesionego odwołania, powołaną na wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w mocy. Dane dotyczące działki Nr [...], znajdują potwierdzenie zarówno w Zawiadomieniu o zmianie wydanym przez Starostę K. z dnia [...] listopada 2017r. jak i w zapisach księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. nr [...] prowadzonej dla ww. działki gruntu. Stanowisko podatnika prowadzi, zdaniem SKO, do zakwestionowania trafności twierdzenia organu podatkowego, zgodnie z którym nie można kwestionować zapisów w ewidencji gruntów i budynków, które mają stanowić postawę ustalenia charakteru budynku będącego przedmiotem opodatkowania oraz klasyfikacji gruntów na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.; dalej: Upgk). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor i moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018r., poz. 800 ze zm.; dalej: O.p.). Zmiany powierzchni oraz numeracji działki doprowadziły do stanu jaki jest obecnie uwidoczniony w ewidencji gruntów jak również w księdze wieczystej. Zmiany zarówno w zakresie powierzchni działki jak i jej numeracji zostały przeprowadzone przez organ do tego upoważniony. Jeżeli podatnik kwestionuje prawidłowość danych zawartych w ewidencji, to powinien wszcząć przed starostą, jako organem prowadzącym ewidencję, procedurę ich zmiany. Zmiany takiej jednak nie może dokonać organ podatkowy.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa polegające na zawarciu w uzasadnieniu decyzji niezgodnego z rzeczywistym stanem prawnym stwierdzenia "Powyższe dane znajdują, potwierdzenie w aktualnej księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. nr [...]".
2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o odrzucenie skargi albowiem Skarżąca nie złożyła odwołania. To, że Skarżąca otrzymała decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2019r. Nr [...] nie oznacza, że wyczerpała ona środki zaskarżenia i przysługuje jej prawo do złożenia skargi. Prawo takie jej nie przysługuje, bowiem nie złożyła ona odwołania od decyzji gminnego organu podatkowego.
2.3. W skardze do Sądu pierwszej instancji Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił: napisanie w uzasadnieniu nieprawdy, że J. O. zakwestionował wyłącznie podstawę podatku rolnego, podczas gdy zaskarżony został nakaz płatniczy w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości; zaniechanie wyjaśnienia okoliczności braku decyzji Burmistrza odnośnie podatku za działkę nr [...], której według repertorium A nr [...] J. O. jest właścicielem; Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając przedmiotową decyzję w sprawie podatku za działkę nr [...] w uzasadnieniu zamieściło niezgodny ze stanem faktycznym zapis "...Powyższe dane znajdują potwierdzenie w aktualnej księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. nr [...].".
2.4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
2.5. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2019r. Skarżąca wskazała, że księga wieczysta nr [...] została założona w listopadzie 2008r bez wiedzy właścicieli nieruchomości; nieruchomość uwidoczniona w przedmiotowej księdze wieczystej Postanowieniem Państwowego Biura Notarialnego w K. w dniu [...] stycznia 1966r została zapisana w księdze wieczystej nr [...].(sygn. Dok. Dz.Kw.[...] KW [...]). Burmistrz wydając decyzje podatkowe nie realizuje składanych wniosków o uzyskanie wskazanych dokumentów z ewidencji gruntów. Prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w K.
2.6. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2019r. Skarżący wskazał, że SKO wydając zaskarżoną decyzję zaniechało wyjaśnienia merytorycznych zarzutów podnoszonych przez Skarżącego a skupiło się jedynie na wskazaniu błędu formalnego i tym błędem uzasadniło wniosek o oddalenie skargi. Podniesiono, że w żaden sposób SKO nie odnosi się do faktu że księga wieczysta nr [...] zastała założona [...] listopada 2008r. bez wiedzy właścicieli nieruchomości położonej w N. przy ul [...] a zawarte w niej wpisy są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym przedmiotowej nieruchomości. Ponadto SKO nie uwzględniło faktu założenia dla nieruchomości położonej w N. przy ul. [...] przez Państwowe Biuro Notarialne w dniu [...] stycznia 1966r. księgi wieczystej nr [...] oraz okoliczności że dniu [...] listopada 2008r VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych (z siedzibą w N.) Sądu Rejonowego w K. założył nowa księgę wieczystą nr [...] dla części nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej nr [...].
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
3.1. Skargi są bezzasadne.
3.2. Warto jest wskazać, że stosownie do treści art. 51 ppsa kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji (...). Taka sytuacja rodzi stan wielopodmiotowości po stronie skarżącej, a w relacjach pomiędzy skarżącymi – współuczestnictwa procesowego. O jego wystąpieniu decyduje zatem wspólny dla wszystkich skarżących przedmiot zaskarżenia, ale – z uwagi na samodzielny charakter legitymacji każdego z tych podmiotów i brak związania sądu administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi – nie musi po stronie skarżących istnieć wspólność zarzutów i wniosków skargi. Rodzi to jednak obowiązek rozpoznania przez sąd administracyjny tych spraw łącznie (art. 111 § 1 ppsa).
3.3. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 52), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: ppsa), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji Sądu nie mieści się kwestia niezgodności wpisów poczynionych w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Tak naprawdę zarzuty stawiane przez Skarżących sprowadzają się do ww. problemu. Skarżący bowiem podnoszą wątpliwości dotyczących danych widniejących w księdze wieczystej, co do których Sąd w przedmiotowej sprawie nie może orzekać. Kognicja w tym zakresie należy do sądów powszechnych. Dodatkowo warto też wskazać, że w myśl art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Granice sprawy, o której mowa w art. 134 § 1 ppsa, wyznacza istota stosunku administracyjnoprawnego podlegającego załatwieniu danym, skarżonym rozstrzygnięciem administracyjnoprawnym (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2019 r., I FSK 1269/19, CBOSA). W tym konkretnym przypadku jest to ustalenie podatku rolnego i podatku od nieruchomości (nakaz płatniczy) w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
3.3. Zasadnie zatem SKO odwołało się do treści art. 21 ust. 1 Upgk zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Stosownie do treści art. 20 ust. 1 Upgk ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (...). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Oznacza to, że przy wymiarze podatku rolnego wiążące są dla organów podatkowych zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. np. wyroki NSA z dnia: 5 listopada 2009 r. II FSK 836/08; 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07; 12 marca 2009 r., FSK 49/08; 2 kwietnia 2009 r. II FSK 1949/07, CBOSA).
3.4. Stąd też nie sposób jest organom podatkowym zarzucić naruszenia przepisów prawa procesowego w niniejszej sprawie a zwłaszcza art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. czy art. 210 § 1 pkt 6 O.p. i § 4 O.p. w sposób mający istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Tylko takie naruszenie może być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Jak wskazało zasadnie SKO dane dotyczące działek Skarżących, które przyjął organ podatkowy pierwszej instancji, znajdują potwierdzenie w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w K., działka o nr [...] od [...] listopada 2017r., zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. wydział I Cywilny sygn. Akt [...] z dnia [...] października 2016r. ma powierzchnię 0,2568 ha i taka powierzchnia została przyjęta jako podstawa opodatkowania podatkiem rolnym w nakazie płatniczym obejmującym podatek rolny i podatek od nieruchomości. Warto też podkreślić, że w złożonych przez wszystkich współwłaścicieli informacjach w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego zgłoszona została działka nr [...] objęta księgą wieczystą [...], a zatem ta która została opodatkowana zaskarżoną decyzją. Nie można zatem do celów opodatkowania przyjąć innych danych niż wynikają z ww. dokumentów urzędowych. Dopóki Skarżący nie zmienią danych w ww. ewidencji gruntów i budynków, co może się również odbyć poprzez zmianę wpisu w księdze wieczystej, będą one stanowić podstawę wymiaru w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości.
3.5. Podkreślanie przez Skarżącego w skardze, że SKO podało nieprawdę poprzez wskazanie, że Skarżący zakwestionował wyłącznie podstawę podatku rolnego, tymczasem Skarżący w odwołaniu zaskarżył nakaz płatniczy w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości wynika raczej z niezrozumienia uzasadnienia decyzji SKO. SKO bowiem odniosło się do spornej powierzchni (w informacjach powierzchnia - 0,2545 ha; w ewidencji - 0,2568 ha), która była podstawą opodatkowania podatkiem rolnym. Natomiast nie budziło wątpliwości, że aby SKO mogło się rozstrzygnąć sprawę w drugiej instancji, Skarżący zobowiązany był złożyć odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji (nakazu płatniczego), co uczynił i nie budziło to wątpliwości. Poza granicą sprawy jest odnoszenie się przez Sąd do kwestii braku opodatkowania Skarżącego co się tyczy działki nr [...].
3.6. Z tych też względów oddalono skargę w całości na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło